Saturday, January 31, 2009

World Bank Demolished Albania Village-Raporti i BB: Malltezi shperdoroi emrin e Banges Boterore me fadromat e Jalit-(english-albanian version )

EXCLUSIVE- World Bank Demolished Albania Village

Tirana | 31 January 2009 | By Besar Likmeta and Gjergj Erebara in Tirana
Girl in front of her demolished house in Jale
Girl in front of her demolished house in Jale
A World Bank project meant to safeguard Albania’s coastal zones was used to selectively demolish parts of a village in southern Albania and leave many families homeless, according to an internal report , which additionally notes allegations of corruption and efforts by World Bank officials to cover up the events .
An internal report of the International Development Association, IDA, obtained by Balkan Insight, shows that a World Bank project on coastal zones management in southern Albania aided the demolishment of informal settlements in the village of Jale, in disregard to the Bank's policies of forced displacement.

The investigation by an inspection panel found that World Bank management failed to comply with its policies with respect to the design, appraisal and implementation of the project, harming the local people affected by it. The probe also found that WB assisted the demolition by pressuring local construction police to take action and by supplying them with equipment and aerial photos.

In addition to the project's failure to comply with World Bank policies, the investigators noted allegations of corruption and complaints that the demolition of the Jale settlements was part of a bigger scheme to develop the area as a tourist resort. While the panel does not evaluate these allegations, it concludes that the selective demolition carried out by construction police supports the intention to clear the area.

The investigative panel also accused World Bank management of misrepresenting facts during the probe and hampering the investigation by withholding access to data, while it notes the unusual lack of recollection of facts and crucial events by staff. Investigators say that several WB staff members both in headquarters and on the field were “coached” to provide unusually consistent but factually incorrect or misleading information.

In a statement for Balkan Insight the World Bank conceded “that mistakes were made in the project, and that ways to address the alleged grievances of those affected are under active consideration.”

“The World Bank is concerned about the errors that were made by management and staff in the context of the project. In accordance with our internal processes, the Bank is reviewing actions of its staff, and, if warranted, will take appropriate action," the statement said.

Bulldozed Lives

The village of Jale is situated on the coast the Ionian Sea, on the road linking the port of Vlora with Saranda, and is considered by many as one the most beautiful hamlets on Albania’s Riviera. Two authors of children's books who come from the area have featured its deep blue waters and sandy beaches often in their books, giving it the image of paradise on earth.

The families residing in the village have a history dating back 300 years, owning small plots of land that were handed down from father to son.
Villager talking to reporters
Villager talking to reporters

The area was neglected by the Stalinist regime of the late Enver Hoxha, its landscape spared the mass industrialisation that blighted other parts of the country. When the regime imploded in 1991, the majority of the houses in the village were little more than shacks, and most of the residents left for Greece and Western Europe to seek a better life.

After a decade of tumultuous transition to democracy, the tourism industry started to slowly recover, remittances started flowing, and the village experienced a renaissance.

The old houses serving the growing numbers of tourists were suddenly not big enough. Residents applied for building permits but were refused because the area was outside planning zones. Driven by economic necessity and the reality of wildcat construction everywhere in the country, they pushed on, iainly adding rooms within their fences.

By 2006, when Albania adopted a law for the legalization of illegal construction, the houses in Jale were a fraction of the estimated 220,000 unauthorised buildings across the country.

The villagers applied to legalize their buildings under the new law but none of them obtained a conclusive answer. On April 3, 2007, they were notified that their houses were illegal and would be demolished.

They launched an appeal at the local court, but construction police did not wait for the case to come to trial, and on April 17, 2007 surrounded the area and demolished all newly built houses in the village.

“They [police] surrounded the village like we were in state of war”, recalls Vasilika Koka, who saw her parents house in ruins. “All that police forces, snipers in watching positions, for three days the road was blocked and no one could bring even food.”

As they proceeded over the pleas and curses of the villagers, the construction police would tell the residents that they should not worry.

“You are crying now, but don’t worry, you will be eating with silver spoons soon as this is part of big World Bank project and they will invest and take care of you,” a construction police officer said according to the locals.

Aiding and Abetting Destruction

The televised scenes of the demolition caused a furore. The head of the Union of Civil Liberties party, Vangjel Dule, who represents the area in parliament, slammed Prime Minister Sali Berisha, arguing that the demolition was being done for business interests close to him.

“In the [demolition] process are illegally hidden sinister interests linked to Berisha,” said Dule at the time in parliament.

Berisha denied any ulterior motive, and a spokesperson said he "has only one interest, the law and only the law, and any interpretation beyond the legal context is a speculation and untrue.”

One week after the demolitions, then Minister of Transportation Lulzim Basha told parliament that the demolition was a result of the World Bank project on Integrated Coastal Zones Management and Clean-Up.

“The demolition was a must because of the World Bank project in the area, the Bank asked for it,” Basha said.

The investigative panel found a direct connection between the project and the demolition of Jale, and described the project’s role as “paving the way” for the demolition.

According to the report, project records indicate an active relationship between the project and the construction police, because of the fact that aerial photography financed under the project identified the buildings to be demolished.

The probe also found that the project provided equipment to construction police to carry out the demolition, including digital cameras, GPS and computers.
Demolished houses
Demolished houses

In March 2007, some two weeks before the demolition order, the project coordinator, Jamarber Malltezi, the son-in-law of Berisha, sent a letter to the head of the construction police asking the demolition of the houses without a permit in Jale. Attached to the letter were two CDs with the aerial photography financed by the project, indicating the houses to be demolished.

Several articles published in the local media later linked the process to the project coordinator and indicated that that it was being carried out to make way for a tourist resort.

According to the investigative panel the World Bank at some point prepared a press release to address the allegations, but in the end did not issue it, choosing not to deny them publicly.

Contacted by Balkan Insight, Malltezi rejected the allegation that appeared in the local media in the aftermath of the demolition.

“The articles were conned and paid for [by someone],” he said, adding that he had denied any wrongdoing on his part at the time as well, but the local press had not published his reply.

Malltezi characterized the report of the inspection panel as biased and not factual, and said that in February the World Bank would compare the report with another report filed by management in response to the allegations, before its board of directors reaches a decision.

The Bank confirmed to Balkan Insight that its Board of Executive Directors will meet to discuss the report of the investigative panel as well the management's response. This Board Meeting is expected to be held in mid-February, after which time the reports prepared by the Inspection Panel and Management will be made public.

The investigative panel arrived to the conclusion that the Wold Bank failed to comply with its policies on involuntary settlement, and this failure can be traced as back as the time of the appraisal of the project in 2004.

It also concluded that World Bank’s management response “was particularly unhelpful and non-informative and at times in total conflict with factual information that had been long known to management.”

Although the panel does no mandate necessary compensation it points out that “some of the people affected seem poor and vulnerable and they claim the demolition took away their life savings and need assistance to rebuild their lives.”

Hiding the Truth

In a memo send on November 24, 2008, with the report attached , the investigative panel expressed its concern to the Bank's Executive Board of Directors on what it calls “misrepresentation of the of facts” by bank management and staff.

“We are disturbed to report that during its investigation the panel received certain documentation that misrepresented critical project facts,” reads the memo.

According to the memo in one instance a crucial statement in the project appraisal documents stated that an agreement had been reached with the Albanian government to halt demolitions in the project area until certain procedures and criteria were in place, however the panel discovered during the investigation that the statement was not true.

According to the panel, staff and bank management hampered its access to critical data and project documents which were later provided only at the panel’s insistence.

“During the investigation some staff gave the impression of being pre-interviewed,” notes the memo. “In one interview there was even a refusal to answer a straightforward factual question on the grounds that management was going to produce an official response.”

The investigative panel concludes that it encountered unusual difficulties in having access to accurate and complete information.

“It may be an exceptional case, but that fact that it happened is of great concern,” the memo states.

Besar Likmeta is BIRN Albania editor. Gjergj Erebara is an editor for Balkan Insight is BIRN's online publication.
  • E-mail this article

To be publieshed in newspaper:Libertas {post by S. Marko

Raporti i BB: Malltezi i kërkoi Policisë Ndërtimore shembjen e fshatit. Zyrtarët e BB fshehën skandalin dhe penguan hetimet

“Banka Botërore shkatërroi Jalin”

Malltezi: Është raport i paplotë dhe jo përfundimtar. Raporti i plotë del në mes të shkurtit

Nga Besar Likmeta

Gjergj Erebara

Një projekt i Bankës Botërore, që kishte për synim mbrojtjen e zonës bregdetare, u përdor për të shkatërruar në mënyrë selektive fshatin e Jalit, në jug të Shqipërisë, duke lënë shumë familje të pastreha dhe pa mjete jetese, thotë raporti mbi një hetim të brendshëm të Bankës Botërore, i cili ngre akuza për korrupsion nga ana e zyrtarëve të BB si dhe përpjekje të tyre për të fshehur abuzimin.

Një raport i brendshëm i Agjencisë Ndërkombëtare të Zhvillimit, IDA, që ra në duart e Balkaninsight, tregon se projekti për Menaxhimin e Integruar të Bregut të Jugut ndihmoi policisë ndërtimore për shkatërrimin e fshatit, në kundërshtim me politikat e Bankës për ndalimin e zhvendosjes së dhunshme.

Hetimi zbuloi se menaxherët e Bankës Botërore nuk respektuan politikën, si dhe synimet e projektit, duke dëmtuar banorët e zonës. Hetimi zbuloi gjithashtu se BB i bëri presion Policisë Ndërtimore për shkatërrimin, duke i ofruar mjete teknologjike (kompjuterë dhe pajisje të pozicionimit global GPS) si dhe foto ajrore, të cilat identifikonin shtëpitë që duhej të shembeshin.

Përveç shkeljes së politikave të BB, hetuesit vunë në dukje akuzat për korrupsion si dhe deklaratat e banorëve të Jalit që thoshin se shkatërrimi lidhej me një plan më të madh për të zhvilluar resorte turistike në zonë. Hetuesit pranojnë se këto akuza nuk u vërtetuan dot, por nga mënyra se si u kryen shkatërrimet si dhe nga mënyra se si u zgjodhën shtëpitë që duhej të shkatërroheshin, dukej se synimi ishte që të krijohej hapësirë për diçka të tillë.

Hetuesit akuzuan gjithashtu menaxherët e BB për keqinterpretim të fakteve gjatë hetimit, fshehje dokumentesh dhe manipulim të tyre, për të shmangur zbulimin e së vërtetës. Ata thanë se një pjesë e madhe e stafit të Bankës Botërore, si në terren ashtu edhe në zyrat qendrore, qenë “instruktuar” të jepnin të dhëna çorientuese apo të fshihnin fakte para hetuesve”.

Të pyetur nga gazetarët, selia qendrore e Bankës Botërore në Uashington pranoi se “shumë gabime qenë bërë gjatë zbatimit të projektit dhe se masat që do të merren përballë këtyre gabimeve janë duke u shqyrtuar”.

“Banka Botërore është e shqetësuar për gabimet e bëra nga menaxherët dhe stafi në kuadër të këtij projekti. Në përputhje me procedurat e brendshme, banka do të rishikojë veprimet e stafit, dhe nëse miratohet, do të marrë masa”, tha kryezëdhënësi i BB.

Jetë të kërcënuara

Fshati i Jalit gjendet në brigjet e detit Jon, përgjatë rrugës që lidh Vlorën me Sarandën, dhe konsiderohet si gjiri më i bukur i Rivierës shqiptare. Dy autorë librash për fëmijë janë nga ajo zonë dhe kanë shkruar gjerësisht për ujërat e thellë të kaltër dhe plazhet ranore, duke krijuar imazhin e parajsës tokësore.

Familjet që banojnë aty kanë një histori 300-vjeçare dhe zotërojnë parcela të vogla toke të trashëguara brez pas brezi. Zona u la në harresë gjatë regjimit Stalinist të Enver Hoxhës dhe panorama shpëtoi nga industrializimi i pjesës tjetër të vendit. Kur regjimi ra më 1991, shumica e shtëpive në fshat nuk qenë asgjë më shumë sesa kasolle dhe shumë prej banorëve u larguan në emigrim për një jetë më të mirë.

Pas një dekade tranzicioni kaotik drejt demokracisë, industria e turizmit filloi të ngrihej ngadalë, remitancat filluan të vijnë dhe fshati përjetoi një rilindje.

Shtëpitë e vjetra nuk mund të ofronin strehë për një numër në rritje turistësh. Banorët aplikuan për leje ndërtimi, por u refuzuan për shkak se zona qe jashtë planeve urbanistike. Për shkak të nevojave ekonomike dhe realitetit të ndërtimit kaotik në të gjithë vendit, ata shtuan dhoma brenda gardheve rrethuese të kopshteve të tyre.

Në 2006, kur Shqipëria miratoi një ligj për legalizimin e ndërtimeve pa leje, shtëpinë të Jalë qenë një pjesë e papërfillshme e 220 mijë ndërtimeve të paautorizuara në vend. Fshatarët aplikuan për legalizim, por nuk morën një përgjigje përfundimtare. Në 3 prill 2007, ata u njoftuan se shtëpitë e tyre qenë ilegale dhe se do të shkatërroheshin.

Ata ankimuan vendimin për prishje në gjykatë, por Policia Ndërtimore nuk priti gjatë dhe më 17 prill, 2007 rrethoi fshatin e shkatërroi pothuajse të gjitha ndërtesat.

“Ata (policia) e rrethuan fshatin si në gjendje lufte”, rrëfeu Vasilika Koka, e cila pa shtëpinë e prindërve të vet të shkatërruar. “Gjithë ata policë, snajper të pozicionuar në kodra, për tre ditë rruga u bllokua dhe fqinjët tanë nuk qenë në gjendje të na sillnin as bukë”.

Ndërsa vijuan shkatërrimet përballë lutjeve dhe mallkimeve të fshatarëve, policë nga ndërtimorja i thanë banorëve të mos shqetësohen.

“Ju po qani tani, por mos u shqetësoni, ju do të hani me lugë floriri sapo një projekt gjigant i Bankës Botërore do të investojë dhe do të kujdeset për ju,” një zyrtar i policisë tha, sipas banorëve.

Ndihmë dhe nxitje për shkatërrimin

Skenat nga shkatërrimi shkaktuan zemërim. Kreu i Partisë Bashkimi për të Drejtat e Njeriut, Vangjel Dule, akuzoi Kryeministrin Sali Berisha, duke argumentuar se shkatërrimi po kryhej për interesa biznesi pranë tij.

“Në këtë proces fshihen interesa të pista të lidhura me Berishën”, deklaroi Dule në parlament atëherë.

Berisha mohoi çdo akuzë dhe një zëdhënëse tha “interesi i vetëm i qeverisë është ligji dhe vetëm ligji e se çdo interpretim përtej kontekstit ligjor qe spekulim dhe i pavërtetë”.

Një javë pas shkatërrimit, ministri i atëhershëm Transportit, Lulzim Basha, tha para parlamentit se shkatërrimi qe pasojë e projektit të Bankës Botërore për Menaxhimin e Integruar të Bregdetit.

“Shkatërrimi qe domosdoshmëri për shkak të projektit të Bankës Botërore në zonë, banka e kërkoi këtë”, tha Basha.

Hetuesit gjetën një lidhje të drejtpërdrejtë mes projektit dhe shkatërrimit në Jalë dhe e përshkruan rolin e projektit si “hapje rruge” për shkatërrimet. Sipas raportit, dokumentet e projektit flasin për një lidhje të drejtpërdrejtë mes projektit dhe policisë ndërtimore, për shkak se fotot ajrore të financuara nga banka identifikuan ndërtesat që duhej të shembeshin.

Ata zbuluan gjithashtu se projekti pajisi policinë ndërtimore me mjete të nevojshme për shkatërrimin, përfshirë kamera, kompjuterë dhe pajisje të Pozicionimit Global.

Shtëpitë e shkatërruara

Në mars 2007, rreth dy javë para shkatërrimit, koordinatori i projektit Jamarbër Malltezi, dhëndri i Berishës, i dërgoi një letër kreut të Policisë Ndërtimore, duke kërkuar shkatërrimin e shtëpive pa leje në Jalë. Bashkë me letrën qenë dy CD me foto ajrore të financuara nga projekti, ku tregoheshin shtëpitë që do të shembeshin.

Shumë artikuj të publikuara në median vendëse, më vonë lidhën procesin me koordinatorin e projektit dhe aluduan se shkatërrimet u kryen për t’i hapur rrugë një resorti turistik. Sipas hetimit, Banka Botërore përgatiti një deklaratë për shtyp për të kundërshtuar aludimet, por në fund vendosi të mos e publikojë deklaratën, duke mos e mohuar atë publikisht. I kontaktuar nga Balkan Insight, Malltezi hodhi poshtë aludimet që u shkruan në median lokale pas shkatërrimit të Jalit.

“Artikujt u fabrikuan”, tha ai, duke shtuar se ai pati mohuar akuzat që në atë kohë, por që media vendore nuk kishte pranuar të botonte kundërpërgjigjen e tij.

Malltezi karakterizoi raportin e panelit të inspektimit si të njëanshëm, të paplotë dhe të pabazuar mbi fakte dhe shtoi se më shkurt, Banka Botërore do të ballafaqojë raportin me një tjetër të përgatitur nga menaxherët në përgjigje të akuzave, para se bordi i drejtorëve të marrë një vendim. Banka Botërore konfirmoi për Balkan Insight dhe Bordi i Drejtorëve Ekzekutivë do të takohet për të diskutuar raportin e panelit të investigimit si dhe përgjigjen e menaxherëve. Takimi pritet të mbahet në mes të shkurtit dhe pas kësaj, raportet do të bëhen publike.

Paneli i hetuesve doli në konkluzionin se Banka Botërore dështoi të zbatojë politikat e veta kundër zhvendosjes së dhunshme dhe se ky dështim fillon që nga koha e themelimit të projektit në vitin 2004. Ai thotë gjithashtu se përgjigjja e menaxherëve të Bankës Botërore qe “veçanërisht jo-ndihmuese dhe jo-informuese dhe se konflikti me informacione konkrete ka qenë i njohur prej kohësh për menaxherët”.

Megjithëse paneli nuk urdhëron kompensim, ai thotë se “disa njerëz të prekur duken të varfër dhe të pambrojtur dhe se shkatërrimi i Jalit i hoqi atyre kursimet e jetës. Për pasojë, ata kanë nevojë për ndihmë për të rindërtuar jetën e vet”.

Fshehën të vërtetën

Në një njoftim të dërguar më 24 nëntor, që shoqëron raportin, paneli i hetuesve shprehu shqetësimin e vet para Bordit të Drejtorëve Ekzekutivë për “keqinterpretim të fakteve” nga ana e menaxherëve dhe stafit të bankës.

“Ne jemi të bezdisur të raportojmë se gjatë hetimit, paneli mori nën administrim disa dokumente që keqinterpretonin fakte shumë të rëndësishme mbi projektin”, shkruhet në memo.

Sipas letrës, në një çast zbulohet një deklaratë e rëndësishme në dokumentet fillestare të projektit në bazë të së cilës BB ka arritur një marrëveshje me qeverinë për të ndaluar shkatërrimet në zonat e projektit deri sa disa procedura dhe kritere të përcaktoheshin. Hetuesit zbuluan më vonë se kjo deklaratë e kryer nga menaxherët, rezultoi e pavërtetë. Hetuesit u ankuan gjithashtu se menaxherët e BB fshehën fakte mbi projektin apo tentuan të mos dorëzojnë dokumente, të cilat ata i kërkuan me ngulm.

“Gjatë hetimit, disa punonjës të krijonin përshtypjen se qenë parapërgatitur për intervistat”, thuhet në letër, duke aluduar se dikush i kishte instruktuar punonjësit mbi çfarë duhej të thoshin nëse pyeteshin. “Në një rast, gjatë një interviste hasëm edhe refuzimin për t’iu përgjigjur një pyetjeje të drejtpërdrejtë nën justifikimin se menaxherët do të paraqesin një përgjigje zyrtare”.

Hetuesit përfundojnë, duke thënë se janë përballur me vështirësi të pazakontë gjatë këtij hetimi, diçka që nuk e kanë hasur asnjëherë më parë në katërmbëdhjetë vjet punë.

“Ky mund të jetë një rast i izoluar, por ajo që ndodhi, është shumë shqetësues”, thonë hetuesit.

Besar Likmeta është redaktori i Rrjetit Ballkanik të Gazetarisë Investigative, BIRN. Gjergj Erebara është redaktor i Balkan Insight është publikimi i BIRN në Internet.

1 comment:

Anonymous said...