ΤΙΜΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΟΥ ΚΡΑΤΗΣΕ ΖΩΝΤΑΝΗ ΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ '40

Η μάνα της Χειμάρρας θυμάται

Στον κήπο του σπιτιού της έχει φυτέψει μια μυρτιά. «Για να μην είναι τα παιδιά στον ήλιο», λέει. Τα παιδιά είναι έξι Ελληνες στρατιώτες που πολέμησαν στον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940-41, σκοτώθηκαν στη Χειμάρρα και θάφτηκαν στον κήπο του πατρικού της.

Πολέμησαν και σκοτώθηκαν ηρωικά μερικά μέτρα μακριά από αυτό το πέτρινο σπίτι που έτυχε να βρεθεί στην πρώτη γραμμή ενός κολασμένου μετώπου.

Κοριτσάκι 8 χρόνων η κ. Ερμιόνη Πρίγκου είδε τον πατέρα της να θάβει στον κήπο τους Ελληνες φαντάρους με τους οποίους είχαν ζήσει, τραγουδήσει, πολεμήσει μαζί επί μήνες, ώστε να μην τους κατασπαράξουν τα άγρια ζώα.

Πέρασαν 73 χρόνια από τότε. Η οικογένειά της δεν ξέχασε ποτέ. Και η ίδια, ακόμη και σήμερα, μια μαυροφορεμένη γυναίκα 82 ετών με ευγενική φυσιογνωμία που δεν διστάζει να αγκαλιάσει τους ξένους, ξεχορταριάζει με καθημερινή έγνοια τον αυτοσχέδιο τάφο, ανάβει κεριά και αφήνει λουλούδια. Με αυτό το καθήκον μεγάλωσε.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1991 ο πατέρας της, σχεδόν αμέσως μετά το άνοιγμα των συνόρων, έφτασε στην Ελλάδα με αποκλειστικό σκοπό να βρει τις οικογένειες αυτών των φαντάρων που έγιναν δικά τους παιδιά και έγιναν δεκτοί ως «απελευθερωτές» κι ας έρχονταν από άγνωστα μέρη.

Η Ερμιόνη Πρίγκου έχει επανειλημμένως τιμηθεί από συλλόγους και τον Προέδρο της Δημοκρατίας για το «καθήκον» που επιτέλεσε στον πόλεμο του 1940

Δικαίως στην κ. Πρίγκου έχει δοθεί ο χαρακτηρισμός η «μάνα της Χειμάρρας». Τη συναντήσαμε στην Αθήνα, όπου βραβεύθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για αυτή τη βαθιά ανθρώπινη πράξη και τη συμβολή της στη διατήρηση της εθνικής μνήμης. Βιαζόταν, όμως, να γυρίσει στο χωριό για να φροντίσει «τα παιδιά».

Πώς τους έκρυψαν

Οι γονείς της Ερμιόνης Πρίγκου μαζί με τον γιο τους. Ηταν δύο άνθρωποι που βοήθησαν τον ελληνικό στρατό με αυτοθυσία

«Οταν έφτασε ο ελληνικός στρατός αδειάσαμε ένα δωμάτιο στο σπίτι για να μείνουν οι αξιωματικοί. Δεν ήταν για μας ξένοι, ήταν δικά μας παιδιά. Αισθανόμασταν ότι ήρθαν να μας ελευθερώσουν, να μας σώσουν», λέει η κ. Ερμιόνη. «Ημουν τότε 7-8 χρόνων. Αδειάσαμε, λοιπόν, το δωμάτιο κι εγώ, η μάνα, ο πατέρας και η γιαγιά μου χωρέσαμε στο άλλο. Αδειάσαμε και το μαντρί από τα γίδια και βάλαμε εκεί μία διμοιρία, 15 άτομα ήταν. Αλλαζαν συνέχεια θέσεις για να νομίζουν οι Ιταλοί που βρίσκονταν στο ένα χιλιόμετρο απόσταση ότι ήταν περισσότεροι. Λίγα μέτρα μακριά από το σπίτι στήθηκε το φυλάκιο».

«Το πρωί με σήκωνε η μάνα μου να πάω στους φαντάρους τσάι. Μου έλεγε “σκύβε όπως πας να μη σε βρει κανένα βλήμα”, μου 'λεγε “πήγαινε άκρη άκρη να μη σε δουν”. Επειτα με έστελνε στο μαντρί να τους φωνάξω για πρωινό. Η μάνα μου μαγείρευε για όλους.

Αρκετοί είναι εκείνοι που επισκέφθηκαν τη Βόρειο Ηπειρο και άφησαν ένα λουλούδι στον αυτοσχέδιο τάφο που είχε σκάψει στην αυλή του σπιτιού της η οικογένεια της κ. Πρίγκου για να θάψει τους έξι στρατιώτες

Κάθε Σάββατο βάζαμε το τσουκάλι και πλέναμε τα ρούχα. Ημασταν μια οικογένεια. Γι' αυτό όταν σκοτώθηκαν ήταν σαν να χάσαμε δικούς μας ανθρώπους», συνεχίζει. «Τους ήξερα με τα μικρά τους ονόματα. Οταν τρώγαμε, όταν τραγουδούσαμε, όταν με έβαζαν να χορέψω, όλοι μαζί τα κάναμε. Μου φορούσαν το στρατιωτικό καπέλο με έβγαζαν φωτογραφία και εγώ το έβρισκα ένα ωραίο παιχνίδι».

Διηγούμενη τις αναμνήσεις της ζωής της βουρκώνει. «Οταν σκοτώθηκαν τους είχαμε μία ολόκληρη μέρα στο σπίτι. Τη νύχτα έριξε ο πατέρας μου δυο-τρία κυπαρίσσια και τους έθαψε ανά τρεις σε δύο σημεία. Ενας άλλος στρατιώτης, πρώτος ξάδελφος ενός από τους νεκρούς, φώναζε, ωρυόταν. Πήρε ένα κιβώτιο, το έκοψε λωρίδες κι έφτιαξε έναν σταυρό πάνω στον οποίο με καρφί χάραξε το όνομα του νεκρού. Ηταν πολλοί οι νεκροί. Αλλους τους έφαγαν τα ζώα, τα πουλιά, πολλούς τους έπαιρνε το ποτάμι», θυμάται...

Ο Προέδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας υποδέχθηκε και τίμησε την Ερμιόνη Πρίγκου στο Προεδρικό Μέγαρο

«Τα παιδιά αυτά πολέμησαν σαν ήρωες. Και δεν θα οπισθοχωρούσαν ποτέ αν δεν έρχονταν οι Γερμανοί. Οι Ελληνες ποτέ δεν υποχωρούν», λέει ήρεμα η κ. Ερμιόνη. «Ηταν τόσο άξιοι, ψύχραιμοι, ζωηροί, μόλο που άφηναν πίσω σκοτωμένους, είχαν μια παλικαριά, μια αξιάδα. Αέρα και Αέρα φώναζαν, όσα κι αν είχαν τραβήξει, αυτό δεν το ξεχνούσαν. Σε δύο λεπτά ήταν έτοιμοι. ''Μια καρδιά, μια πατρίδα, ή θάνατος ή λευτεριά'', έλεγαν και έφευγαν λες και θα πήγαιναν σε γάμο. Πήγαιναν όμως σε πόλεμο. Ξέρετε, δεν ξαναγύρισαν πότε στις μάνες τους κι αυτό είναι μεγάλο πράγμα. Γι' αυτό πάω και καθαρίζω τους τάφους, δεν με υποχρεώνει κανένας, θέλω και το κάνω. Αφήνω λουλούδια, τους μιλάω κιόλας πού και πού.

Τους λέω ''κοιτάξτε, βρε παιδιά, που εγώ έζησα, και έγινα μεγάλη και έγινα γιαγιά κι εσείς παιδιά μου δεν γυρίσατε ποτέ στην πατρίδα...''».

ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΗΠΕΙΡΟ

Τα έξι παιδιά της και τα κειμήλια

Κάτω από το ξύλινο πάτωμα του σπιτιού στη Χειμάρρα κατά τη διάρκεια ανακαίνισης βρέθηκε πριν από λίγα χρόνια μια ζώνη με θήκες γεμάτες σφαίρες. Απομεινάρι 70 ετών από τη φιλοξενία των Ελλήνων στρατιωτών. «Είχαμε επίσης φωτογραφίες, το πορτοφόλι ενός φαντάρου και μια ξυριστική μηχανή που τα έδωσε ο ίδιος στον πατέρα μου την ώρα που ξεψυχούσε στο Μέτωπο», λέει η κ. Ερμιόνη. «Ο πατέρας μου, που ήταν οδηγός του ελληνικού στρατού, τα κράτησε- αν και αργότερα καταστράφηκαν όλα- και μέσα στο πορτοφόλι έγραψε τα ονόματα των έξι παιδιών που θάψαμε στην αυλή: Παναγιώτης Αλογογιάννης, Ανδρέας Προβατάς, Ματθαίος Λαγός, Δημήτρης Σελλάς, Νικόλαος Βουρλούμης, Σταυρός Καντάς».

Ενα βιβλίο για τους χαμένους ήρωες
Τον τίτλο «Μάνα των Πεσόντων» απένειμε στην Ερμιόνη Πρίγκου το περασμένο καλοκαίρι η Ενωση Συγγενών Πεσόντων μαχητών του Επους 1940-1941. Ο επίτιμος πρόεδρός της κ. Γεώργιος Σούρλας έχει ασχοληθεί επισταμένα με το θέμα των χιλιάδων άταφων ή πρόχειρα θαμμένων στρατιωτών και έχει γράψει το βιβλίο «Οι ήρωες του 1940 περιμένουν».

Ανθρωπιά
Εδωσαν χείρα βοηθείας
και σε Ιταλό στρατιώτη

«Η μάνα μου ήταν πολύ δυναμική γυναίκα. Και ο πατέρας μου δεν άφησε χωρίς ψωμί άνθρωπο που είχε ανάγκη», λέει η κ. Ερμιόνη. «Τη θυμάμαι να φορτώνει στην πλάτη της το κιβώτιο με τα πυρομαχικά και να τα πηγαίνει στο Μέτωπο για να μην καθυστερούν οι στρατιώτες.

Μερικές φορές τους έβαζε και τις φωνές να κάνουν πιο γρήγορα. Ηταν εκεί μια Αγγλίδα δημοσιογράφος και μόλις την είδε με το κιβώτιο έκανε τον σταυρό της.

Μαζί με τη γιαγιά μου έλιωναν στο τηγάνι κερήθρα και με ένα φτερό άλειβαν τα πόδια στρατιωτών που είχαν πάθει κρυοπαγήματα, που είχαν κομματιαστεί βγάζοντας τα παπούτσια τους. Τους έκαναν και ποδόλουτρο με χαμομήλι.

«Για λίγο νερό»
Μιαν άλλη φορά εκεί όπου πήγε τα γίδια η μάνα μου βρήκε κρυμμένο σε έναν θάμνο κάποιο στρατιώτη από την Κορυτσά που είχε λιποτακτήσει απ' τον ιταλικό στρατό. Φοβισμένος εκείνος, με μαυρισμένα χείλη, χάλια, πέθαινε για λίγο νερό.

Ερχεται και λέει στον πατέρα μου ''Τι θα τον κάνουμε;'' - ''Αν μας μάθουν καήκαμε'' της απαντά εκείνος. - ''Εγώ θα πάω'', λέει. Του πήγε φαγητό, ψωμί, νερό, του έδωσε σανό για να φτιάξει στρώμα και τον έκρυψε σε μια σπηλιά.

Δεν το είπαμε ούτε στον μπάρμπα μου που έμενε δίπλα. Τον φρόντιζε τρεις μήνες χωρίς να τον πάρει χαμπάρι κανένας. Και μια νύχτα έρχονταν οι Γερμανοί. Πήγε και τον ειδοποίησε. Με αγκάλιασε, με φίλησε και η μάνα μου του είπε ''φύγε τώρα να πας στη μάνα σου ζωντανός''. Και πήγε. Μετά από χρόνια, το 1945, αυτός ο στρατιώτης που είχε γίνει παρτιζάνος, γλίτωσε τον πατέρα μου από τη φυλακή...».

Κατερίνα Ροββά
Φωτό: Γρηγόρης Χρυσοχοΐδης

Grupet e interesit të Bashkise Himare - Komunikatë per Shtyp

Grupet e interesit të Bashkise Himare  

Komunikatë per Shtyp

                                                                                                                                   

Sot më 22.07.2014 njoftohemi nëpërmjet shtypit elektronik me deklarimet e turpshme te Deputetit te Qarkut VloreK.Kokdhima, per Ndarjen e Re Territoriale ne vend. Ne grupet e interesit shprehim pakënaqësine tonë në lidhje me keto deklarime, per te cilin mund te themi pa ndrojtje se nuk ndihemi as te perfaqësuar me pozicjonimet sadiste te tij, po aq dhe mllefit qe e karakterizon kundër komunitetit tonë në përgjithesi dhe në veçanti kunder komunitetit Helen të Himarës.                                                                

I përgjigjemi K.Kokdhimes se: Komuniteti Himarjot në përgjithësi një popull vital dhe virtuoz, krenar për të djeshmen, të tashmen dhe të nesërmen se krenarine e tij asnjëherë se ka blerë as me para dhe as ja ka falur njeri, kur u shpreh një qytetare, se Himarjotë nuk u bënë Grek nga pensionet dhe nga pashaportat, sqarojmë për K.Kokdhima dhe për të gjithë keqdashësit tanë se është kuptimplotë, që do të thotë se ne jemi popull Helen, pavarësisht nëse i kemi apo nuk i kemi këto të drejta nga vendi amë.                                                                                                                              

Ne dt.14.07.2014 kemi bërë të njohur në mënyrë të argumentuar si grupe interesi mendimin tonë në lidhje me Ndarjen e Re Territorjale se si mund të jetë në këtë kuadër Bashkia e re e Himares. Ne menyrë te pa tjetersueshme, ne mbeshtesim vetëm variantin e pestë, që parashikon bashkimin e Komunës se Lukovës me Bashkinë e Himarës.                                                                                                                          

U bëjmë thirje Deputetëve që të mos mbeshtesin me votën e tyre ndarjen territoriale të përgatitur nga K.Kokdhima dhe interesave te tyre ekonomike. Njekohesisht kerkojmë ndërhyrjen e organizmave nderkombetare dhe mirëkuptimin prej tyre qe te mbeshtesin mendimin e komunitetit tone per ndarjen e re teritoriale.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Per perfaqësuesit e grupeve te interesit: Shoqata e Biznesit, Shoqata Himarjote, Forumi Gruas, Forumi Rinor, Shoqeria Civile,  dhe Intelektualet eHimares                                                                                                                                                                                            

Date. 22.07.2014

ΚΕΑΔ - ΟΜΟΝΟΙΑ Χιμάρας: Ο Κοκδήμας ψεύδεται, οι Χιμαραίοι επιθυμούν μόνο ένωση με το Λούκοβο

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Παρακολουθούμε με ιδιαίτερη προσοχή τη διαδικασία της Διοικητικής Διαίρεσης στην Αλβανία, άμεσα αλλά και μέσω του τύπου. Η Δ.Ε.Ε.Ε.Μ. – Ομόνοια, ως εκπρόσωπος της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας στην Αλβανία, όπως έχει τοποθετηθεί και πιο πριν σε θέμα αρχής, έχει στηρίξει την πραγματοποίηση με επιτυχία της διαδικασίας αυτής, η οποία συγχρόνως αποτελεί και υποχρέωση της Αλβανικής Κυβέρνησης προς τους Διεθνής Οργανισμούς.

Όσον αφορά εμάς, δεν σημαίνει ότι θα δεχθούμε με κλειστά μάτια ότι μας σερβίρεται από οποιουσδήποτε , οι οποίοι καπηλεύονται δικαιώματα και γνωρίσματα λήψης αποφάσεων για τις τύχες της Κοινότητας της Χιμάρας. Συγχρόνως προσπαθούν να σπιλώσουν και ενοχοποιήσουν στην κοινή γνώμη τους νόμιμους εκπροσώπους της Ελληνικής Κοινότητας, να παρακάμψουν τη φωνή των ομάδων ενδιαφέροντος του Δήμου της Χιμάρας, οι οποίοι ήταν παρόντες στη χθεσινή συνάντηση με τον Υπουργό κ. Μπλέντι Τσούτσι (Bledi Çuçi).

Παρακολουθώντας τον ημερήσιο τύπο, ενημερωνόμαστε για τις αβάσιμες κατηγορίες και την παραπληροφόρηση της κοινής γνώμης από τον κ. Κ. Κοκδίμα, που αφορά στην συνάντηση με τον κ. Τσούτσι. Λέει ότι εκεί βρίσκονταν «άνθρωποι του Μπολάνου» οι οποίοι μίλησαν ατεκμηρίωτα και ότι οι κάτοικοι της Χιμάρας τοποθετήθηκαν υπέρ των επιλογών 3 και 4 του σχεδίου της Διοικητικής Διαίρεσης. Αρχικά σας ενημερώνουμε ότι δεν είναι αλήθεια, και ότι δεν είναι δίκαιο να παραπληροφορεί την κοινή γνώμη. Αυτό ούτε τον τιμά, ούτε βοηθά τη διαδικασία, η οποία διαδικασία είναι μια δέσμευση του Κυβερνητικού Συνασπισμού, στον οποίον συμμετέχει και ο ίδιος ο κ. Κοκδίμα.

Η πραγματικότητα της συνάντησης είναι εντελώς διαφορετική. Συγκεκριμένα στη χθεσινή συνάντηση έλαβαν μέρος πολλοί κάτοικοι του Δήμου Χιμάρας αλλά και από την Κοινότητα Λουκόβου. Έλαβαν μέρος οι ομάδες ενδιαφέροντος, διανοούμενοι, κοινωνία των πολιτών, γυναίκες, νεολαία κλπ. Τοποθετήθηκαν ακριβώς 18 άτομα, οι οποίοι στοιχειοθέτησαν τις απόψεις των για τα κριτήρια της διαίρεσης βασιζόμενοι στο Σύνταγμα της Αλβανίας (Άρθρο 108, παράγραφος 2). Στήριξαν την επιλογή της ΠΕΜΠΤΗΣ εκδοχής, που αναφέρεται στην ένωση του Δήμου Χιμάρας με την Κοινότητα του Λουκόβου.

Δεν επιθυμούμε να ερμηνεύσουμε την χθεσινή συνάντηση, ήταν ξεκάθαρη η τοποθέτηση των συμμετεχόντων.

Για μία σωστή πληροφόρηση της κοινής γνώμης εξηγούμε ότι ο κ. Κοκδίμα αναφέρει τρία τέσσερα ονόματα οι οποίοι εκφράστηκαν υπέρ της εκδοχής 3 και 4 (εκδοχή 3: Θέλει τη Χιμάρα να ενώνεται με Αυλώνα, εκδοχή 4: Θέλει τη Χιμάρα να ενώνεται με τη Βράνισα) και οι οποίοι είναι, κ. Ηλίας Ζήσης, ταχυδρομικός υπάλληλος, κ. Στέφο Κοκδίμα, πρόεδρος του χωριού Κηπαρό, και πρόεδρος του Σοσιαλιστικού Κόμματος παράρτημα Χιμάρας, κ. Οδυσσέας Γκόρος, υπάλληλος του γραφείου το κ. Κοκδίμα στη Χιμάρα, και παρακάμπτει τις υπόλοιπες συζητήσεις κα τοποθετήσεις.

Η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική, διότι οι τοποθετήσεις που παρακάμπτει αφορούν τους εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, τον επιχειρηματικό σύλλογο, το Φόρουμ της Νεολαίας, το Σύλλογο Γυναικών, την Οργάνωση Ομόνοια που δραστηριοποιούνται στο Δήμο της Χιμάρας. Επίσης τοποθετήθηκαν κάτοικοι του Δήμου Χιμάρας και της Κοινότητας Λουκόβου, οι οποίοι –όπως αναφέραμε παραπάνω - επιχειρηματολογώντας εκφράστηκαν υπέρ της επιλογής της ΠΕΜΠΤΗΣ εκδοχής, δηλαδή της ένωσης του Δήμου Χιμάρας με την Κοινότητα του Λουκόβου.

Ερωτούμε, γιατί ο κ. Κ. Κοκδίμα παρακάμπτει και δεν αναφέρει αυτές τις τοποθετήσεις, οι οποίες ήταν και η συντριπτική πλειοψηφία των τοποθετήσεων, ή μήπως δεν τον συμφέρει; Αν νομίζει ότι με τον ταχυδρομικό υπάλληλο, με υπαλλήλους του Δημαρχείου και του δικού του γραφείου, με τον ξάδελφο του τον κ. Στέφο Κοκδίμα (συγχρόνως και πρόεδρος του παραρτήματος του σοσιαλιστικού κόμματος στη Χιμάρα) θα αποφασίσει το τι θα γίνει με τη Διοικητική Διαίρεση στο Δήμο μας, σφάλει βαριά.

Τέλος, απαιτούμαι από τον Υπουργό Τοπικής Αυτοδιοίκησης, από τη Επιτροπή της Βουλής για την Διοικητική Διαίρεση, να σεβαστούν τη θέληση του λαού της Επαρχίας μας, βάσει των κριτηρίων του Νόμου που ρυθμίζει την Διοικητική Διαίρεση.

Εμείς επιμένουμε και στηρίζουμε την επιλογή της ΠΕΜΠΤΗΣ εκδοχής, που θέλει την ένωση του Δήμου Χιμάρας με την Κοινότητα του Λουκόβου.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Κ.Ε.Α.Δ – ΟΜΟΝΟΙΑ ΧΙΜΑΡΑΣ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ
Χιμάρα, 15.06.2014

Po ndjekim me vëmendje te veçante procesin e ndarjes se re territoriale ne vend, direkt por dhe nëpërmjet shtypit. D.E.E.EM. Omonia sikurse është shprehur dhe me pare, ne parim, ka mbështetur si përfaqësues te M.E.Grek ne Shqipëri, realizimin me sukses te këtij procesi, i cili ne te njëjtën kohë është dhe një detyrim i qeverisë Shqiptare ndaj organizmave ndërkombëtare. Kjo nuk mund të nënkuptojë se ne do te pranojmë me sy mbyllur çfarë do te na serviret nga kushdo, qe i jep te drejta dhe atribute vendimmarrëse vetes për fatet e komunitetit te Himarës duke anashkaluar zërin e grupeve te interesit te komunitetit te njësisë vendore te Bashkisë Himarë.

Duke ndjekur shtypin e ditës jemi vënë në dijeni me akuza te pa baza se Zoti K. Kokëdhima po dezinformon opinioni kur thotë se në takim ishin disa njerëz te Bollanos qe s’kishin argument. Më tej vijuan se banorët u shprehen pro variantit Nr.3 dhe 4 për procesin e ndarjes territoriale. Fillimisht ju themi qe nuk është e vërtetë dhe nuk është e drejtë qe dezinformoni publikun, pasi kjo nuk ndihmon në këtë proces. Realiteti i takimit është krejt ndryshe. Konkretisht, ne takim morën pjesë shumë banorë nga Bashkia e Himarës dhe nga Komuna Lukove, morën pjesë grupet e interesit, intelektualë, shoqëria civile, rinia etj. ku u pozicionuan plot 18 persona të cilët u shprehën, duke argumentuar ne kriteret e rekomanduara dhe ne Ligj, nenin 108 paragrafi 2 i Kushtetutës se Shqipërisë.

Ne nuk duam te japim interpretimet tona për takimin sepse ato i dhanë pjesëmarrësit në takim, por sa për informim të drejtë të opinionit qytetar sqarojmë se, Z. Koco përmendni tre, katër emra që u shprehën pro variantit 3 dhe 4 te cilët janë: z.Ilia Zisi korrieri i postës, z. Stefo Kokedhima kryetar i fshatit Qeparo, z.Odise Goro punonjës pranë Bashkisë, z.Irakli Gjicali i emruar në institucionin e Bashkisë sepse pjesën tjetër te diskutimeve doni ta anashkaloni. 

E vërteta është ndryshe, sepse pjesa që ju anashkaloni ne takimin e djeshëm dhe folën janë përfaqësues nga shoqëria Civile, nga shoqata e Biznesit, nga Forumi Rinor, nga shoqata e Gruas, nga organizata e Omonias që aktivizohen në njësinë tonë vendore, folën banorë nga Bashkia e Himarës dhe nga Komuna e Lukovës, të cilët të gjithë duke argumentuar, siç u shprehëm më sipër, shprehën mendimin pro opsionit te variantit të pestë që është për bashkimin e Bashkisë Himarë me Komunën Lukovë. 

Ju pyesim përse nuk na thoni cili ishte mendimi i tyre, apo nuk ju intereson. Ju mendoni se me korrierin e postës, me nëpunës, rrogëtar të Bashkisë dhe me kushëririn z. S. Kokdhima njëkohësisht dhe kryetar P.S në Himarë do të vendosni së çfarë do të bëhet me ndarjen territoriale në njësinë tonë vendore gaboheni. Përfundimisht kërkojmë nga Ministri i Pushtetit Vendor, nga Komisioni Parlamentar për Ndarjen e Re Territoriale të respektojnë vullnetin e popullit të krahinës të mbështetur në kriteret dhe në Ligjin e ndarjes territoriale, jemi pro opsionit te variantit të pestë që është për bashkimin e Bashkisë së Himarës me Komunën e Lukovës. 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Κ.Ε.Α.Δ – ΟΜΟΝΟΙΑ ΧΙΜΑΡΑΣ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ
Χιμάρα, 15.06.2014

Bollano: Himara e ndarë nga Labëria

 Zoti Bollano, çështja e Himarës është rikthyer në vëmendjen e publikut për shkak të ndarjes së re territoriale. Ju keni kërkuar variantin e 5-të, ku Himara qëndron bashkë me Lukovën si njësi më vete, por ministri Çuçi deklaroi se kësaj bashkie do t’i bashkohet edhe Vranishti. Si e vlerësoni këtë vendim të qeverisë dhe cilat do të jenë hapat e mëtejshëm të përfaqësuesve të minoritetit grek në Shqipëri?

Unë mendoj se gjithë kjo zhurmë rreth Himarës për ndarjen e re territoriale ka si qëllim shpërqendrimin e qytetarit nga problemet e rëndësishme të jetës së përditshme, për të cilat qeveria s’po jep dot zgjidhje. Njëkohësisht, përbri qëllimit të realizimit me sukses të procesit, situata e krijuar të lë dhe një përshtypje të rregullimit të hartës elektorale në favor të PS. Siç dihet, për një vit kemi zgjedhjet vendore. Ky mendoj është një shqetësim dhe i opozitës, e cila ka bojkotuar pjesëmarrjen në komisionin parlamentar. Është e drejtë e garantuar me ligj dhe e drejta jonë të shprehemi se cilin variant mbështesim. Ne mbështesim variantin e pestë të përmirësuar,  sepse pranojmë bashkimin e Bashkisë së Himarës me komunën e Lukovës. Përsa i përket bashkimit të komunave Livadhja, Finiq, Mesopotam, Aliko dhe Dhivër, propozimi ynë është ndarja në dy njësi, ku të kemi një njësi me bashkimin e komunave Livadhja, Dhivër dhe Xarë me qendër Livadhja dhe një njësi me bashkimin e komunave Aliko, Mesopotam dhe Finiq, me qendër Aliko. Nuk dua të komentoj mendime të ndryshme dhe në rastin konkret dhe mendimin e z.Çuçi. Ne do të këmbëngulim pa ekuivoke për zbatimin e ligjit të ndarjes territoriale, në vlerësim të konventës kuadër dhe të Paktit të Stabilitetit, për mbrojtjen e pakicave etnike, fetare e linguistike, kudo që ata banojnë.

Cilat janë arsyet që ju shtyjnë të besoni se një bashkëngjitje e Vranishtit me Himarën nuk është një vendim i mirë dhe funksional?

Mendimi ynë, në mbështetje dhe të ligjit por dhe në mbështetje të variantit të pestë për arsye se garanton vazhdimësi gjeografike, ka potenciale të njëjta zhvillimi. Për kujtesë, kjo njësi vendore edhe përpara vitit 1922 ka funksionuar përsëri e bashkuar dhe në kuadër të ndarjes së atëhershme u ndanë në dy njësi, pra përderisa kemi një rindarje me zvogëlimin e njësive vendore, atëherë në mënyrë kategorike ne pranojmë bashkimin me Lukovën. Ndërsa asnjë bashkim tjetër nuk është funksional për arsyet që sapo përmenda.

Ka një shqetësim të bërë publik nga kreu i SHISH, Visho Ajazi, se ndarja e re territoriale do të krijonte terren për lëvizje separatiste në Himarë. A ka ndonjë skenar të tillë, apo ndonjë të vërtetë në këtë drojë të autoriteteve shqiptare?

Fillimisht dua t’ju kujtoj se ky skenar nuk është bërë publik nga z. Ajazi, por nga mediat dhe prej mediave u servir si rrjedhje informacioni nga takimi me dyer të mbyllura ndërmjet komisionit parlamentar me z.Ajazi. Unë mendoj se ne po shkojmë drejt një shoqërie të hapur europiane pa kufi. Mediat kultivojnë skenarë të këtij soji për t’i shërbyer qëllimeve të caktuara. Nga ana tjetër, rregullimi i hartave elektorale u shërben dhe interesave ekonomike të zaptuesve të pronave, pra i shesim patriotizëm popullit dhe individë të caktuar majmen me vlera monetare marramendëse.        

Ju keni paralajmëruar në media se zoti Dule do të paraqesë variantin e tij për konfigurimin e minoritetit grek në Shqipëri me ndarjen e re. A mund të na zbuloni diçka më shumë në këtë drejtim?

Po, është e vërtetë që si subjekt politik aktiv në shumë fusha të zhvillimit, edhe në këtë proces jemi përfshirë që në fillimin e tij. Kemi kryer disa takime dhe me grupet e interesit, pjesërisht iu referova në përgjigjen e parë, për disa propozime në materialin drejtuar Kryeministrit. Kemi bërë një rezyme më të gjerë në lidhje me procesin, për të cilin në parim jemi shprehur pozitivisht, por theksojmë se ky proces, që të jetë i qëndrueshëm, duhet të kënaqë të gjitha palët dhe kjo është detyrë e mazhorancës, sepse në qoftë se qëndrimi i opozitës do të jetë i njëjtë sikurse deri tani, atëherë do të kemi një proces të njëanshëm, pra të paqëndrueshëm. Sigurisht, z. Dule si deputet i PBDNJ-së dhe i organizatës “Omonia” patjetër ndjek zhvillimet në parlament, por njëkohësisht përcjell shqetësimet dhe mendimet tona.

Gjatë muajve të fundit ka pasur një sërë vizitash mes zyrtarëve më të lartë shqiptarë në Greqi dhe anasjelltas. Si e konsideroni sjelljen e qeverisë së re në marrëdhëniet greko-shqiptare?

Mendoj se takimet e shpeshta janë shprehje e marrëdhënieve, të cilat përmirësohen në mënyrë të vazhdueshme, por njëkohësisht Greqia ka dhe presidencën e radhës së BE. Vendi ynë pret miratimin pozitiv për anëtarësimin dhe qeveria greke mbështet Shqipërinë në këtë proces, kështu që është e nevojshme që takimet të jenë të shpeshta për arritjen e këtij objektivi të qeverisë shqiptare.

PBDNJ dhe OMONIA kanë shprehur pakënaqësi për faktin se qeveria “Rama” nuk ka asnjë përfaqësues të minoritetit grek. E megjithatë, aleanca me Partinë Socialiste vazhdon. Në vlerësimin tuaj, çfarë mund ta prishte apo cenonte këtë aleancë në vazhdim?  

Është i drejtë vlerësimi juaj, për herë të parë kemi një qeveri, e cila në formimin e saj s’ka një ministër nga minoriteti grek, dhe pozicionimi ynë në këtë pikë të bashkëpunimit ka qenë i qartë, kritik, por për PBDNJ dhe OMONIA, bashkëpunimi dhe aleanca nuk nënkupton vetëm disa poste qeveritare, por nënkupton diçka më të gjerë, si psh përmirësim në fushën e arsimit për minoritetet, përmirësimin e sigurisë, më tepër investime në fshatrat e komunitetit grek etj. Sikurse ju kemi vënë në dijeni, brenda 2014-ës do të kemi kongresin e radhës, ku do të bëhen analizat dhe bilanci i këtij bashkëpunimi, për të cilin mund të shprehem qartë dhe pa rezerva se lë shumë për të dëshiruar dhe nuk e justifikon aspak qëndrimin më shumë se korrekt të PBDNJ-së ndaj tyre.

Κύριε Μπολάνο, το θέμα της Χειμάρρας επανήλθε στο επίκεντρο της προσοχής της κοινής γνώμης λόγω της νέας εδαφικής διαίρεσης. Έχετε ταχθεί υπέρ της πέμπτης πρότασης, όπου η Χειμάρρα ενώνεται με το Λούκοβο και παραμένει ξεχωριστός δήμος, όμως ο αρμόδιος υπουργός κ. Τσούτσι δήλωσε πως στον δήμο αυτό θα ενσωματωθεί και το (αλβανοχώρι) Βρανίστι. Πώς αξιολογείτε την απόφαση της κυβέρνησης και ποια θα είναι τα περαιτέρω βήματα των εκπροσώπων της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία;

Νομίζω ότι όλος αυτός ο θόρυβος για την Χειμάρρα και τη νέα εδαφική διαίρεση έχει ως στόχο τον αποπροσανατολισμό των πολιτών από τα σημαντικά προβλήματα της καθημερινής τους ζωής, για τα οποία η κυβέρνηση δεν μπορεί να δώσει λύση. Παράλληλα με τον στόχο για επιτυχή διεξαγωγή της διαδικασίας, η υπάρχουσα κατάσταση δίνει την εντύπωση πως ο εκλογικός χάρτης αλλάζει υπέρ του ΣΚ. Όπως είναι γνωστό, σε ένα χρόνο έχουμε τοπικές εκλογές. Αυτό νομίζω ότι αποτελεί ανησυχία και για την αντιπολίτευση, η οποία μποϊκόταρε τη συμμετοχή της στην κοινοβουλευτική επιτροπή. Είναι ένα δικαίωμα που κατοχυρώνεται από το νόμο, όπως είναι δικαίωμά μας να εκφράσουμε την θέση μας για το ποια εκδοχή θα υποστηρίξουμε. Εμείς υποστηρίζουμε την πέμπτη βελτιωμένη εκδοχή, διότι δεχόμαστε την ένωση του Δήμου Χειμάρρας με την επαρχία Λουκόβου. Όσον αφορά την ένωση των επαρχιών Λιβαδειάς, Φοινίκης, Μεσοποτάμου, Αλύκου και Δίβρης, η πρότασή μας είναι ο διαχωρισμός να γίνει σε δύο επαρχίες, όπου θα δημιουργηθεί μια νέα επαρχία με την συγχώνευση των επαρχιών Λιβαδειάς, Δίβρης και Τζάρας με κέντρο την Λιβαδειά και μια επαρχία με τη συγχώνευση των επαρχιών Αλυκού, Μεσοποτάμου, Φοινίκης, με κέντρο το Αλύκο. Δεν θέλω να σχολιάσω τις διάφορες απόψεις και στην συγκεκριμένη περίπτωση την άποψη του κ. Τσούτσι. Εμείς θα επιμείνουμε κατηγορηματικά για την επιβολή του νόμου για την εδαφική διαίρεση, σύμφωνα με την Σύμβαση Πλαίσιο και το Σύμφωνο Σταθερότητας για την προστασία των εθνοτικών , θρησκευτικών και γλωσσικών μειονοτήτων, όπου κι αν κατοικούν.

Ποιοι είναι οι λόγοι που σας κάνουν να πιστεύετε ότι η ένωση της Χειμάρρας με το Βρανίστι δεν είναι μια καλή και λειτουργική απόφαση;

Η άποψή μας, η οποία στηρίζεται στη νομοθεσία, στηρίζει την πέμπτη επιλογή λόγω του ότι εξασφαλίζει την γεωγραφική συνέχεια και παρέχει τις ίδιες δυνατότητες ανάπτυξης. Προς υπενθύμιση, η εν λόγω τοπική μονάδα αυτοδιοίκησης έχει λειτουργήσει κατ’ αυτόν τον τρόπο και πριν από το 1922 όπου και πάλι με την τότε διαίρεση χωρίστηκε σε δύο τοπικές μονάδες αυτοδιοίκησης, οπότε εφόσον έχουμε μια ανακατανομή με μείωση των τοπικών μονάδων, τότε κατά κατηγορηματικό τρόπο εμείς δεχόμαστε μόνο την ένωση με το Λούκοβο. Ενώ καμία άλλη εναλλακτική ένωση δεν είναι λειτουργική για τους λόγους που μόλις ανέφερα.

Υπάρχει μια ανησυχία την οποία γνωστοποίησε ο αρχηγός της Υπηρεσίας Πληροφοριών της Αλβανίας, Βίσο Αγιάζι, ο οποίος δήλωσε ότι η νέα εδαφική διαίρεση θα μπορούσε να δημιουργήσει χώρο για αυτονομιστικά κινήματα στην Χειμάρρα. Υπάρχει ένα τέτοιο σενάριο, ή κάποια αλήθεια σε αυτό το φόβο των αλβανικών αρχών;

Κατ' αρχάς θέλω να σας υπενθυμίσω ότι το σενάριο αυτό δεν γνωστοποιήθηκε δημόσια από τον κ. Αγιάζι αλλά από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και αυτά το είχαν παρουσιάσει ως μια διαρροή από τη συνεδρίαση κεκλεισμένων των θυρών μεταξύ της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής και του κ. Αγιάζι.  Εγώ νομίζω ότι οδεύουμε προς μια ανοιχτή ευρωπαϊκή κοινωνία χωρίς σύνορα. Τα ΜΜΕ καλλιεργούν αυτό το είδος των σεναρίων για να εξυπηρετήσουν ορισμένους στόχους. Από την άλλη πλευρά, η ρύθμιση των εκλογικών χαρτών εξυπηρετεί και τα οικονομικά συμφέροντα των καταληψιών των ιδιοκτησιών, άρα πουλάμε πατριωτισμό στο λαό και ορισμένα άτομα πλουτίζουν με ποσά που προκαλούν ίλιγγο.

Έχετε ανακοινώσει στα μέσα ενημέρωσης ότι ο κ. Ντούλες θα παρουσιάσει την δική του εκδοχή για να ρυθμίσετε την ελληνική μειονότητα στη νέα διοικητική διαίρεση στην Αλβανία. Μπορείτε να αποκαλύψετε κάτι περισσότερο ως προς αυτή την κατεύθυνση;

Ναι, είναι αληθές ότι ως πολιτική οντότητα που δραστηριοποιείται σε πολλούς τομείς της ανάπτυξης, έχουμε εμπλακεί εξ αρχής και σε αυτή την διαδικασία. Έχουμε διεξάγει πολλές συναντήσεις με τους ενδιαφερόμενους φορείς, εν μέρει αναφέρθηκα προηγουμένως στην απάντησή μου για τις διάφορες προτάσεις που έγιναν στον Πρωθυπουργό. Κάναμε μια εκτενή σύνοψη σχετικά με τη διαδικασία, για την οποία έχουμε εξ αρχής ταχθεί υπέρ, όμως τονίζουμε ότι η διαδικασία αυτή για να είναι βιώσιμη πρέπει να συμφωνούν όλες οι πλευρές και αυτό είναι καθήκον της κυβερνητικής πλειοψηφίας, διότι αν η στάση της αντιπολίτευσης θα είναι η ίδια όπως μέχρι στιγμής, τότε θα έχουμε μια μονόπλευρη διαδικασία, ως εκ τούτου, ασταθή. Φυσικά, ο κ. Ντούλες ως βουλευτής της ΟΜΟΝΟΙΑΣ-ΚΕΑΔ παρακολουθεί τις εξελίξεις στο κοινοβούλιο και ταυτόχρονα μεταφέρει τις ανησυχίες και τις σκέψεις μας.

Τους τελευταίους μήνες υπήρξαν μια σειρά από επισκέψεις μεταξύ των κορυφαίων αξιωματούχων της Αλβανίας στην Ελλάδα και το αντίστροφο. Πως εκτιμάτε τη συμπεριφορά της νέας κυβέρνησης στις ελληνο - αλβανικές σχέσεις;

Νομίζω ότι οι συχνές συναντήσεις εκφράζουν το επίπεδο των διμερών σχέσεων, οι οποίες βελτιώνονται σταθερά, αλλά ταυτοχρόνως η Ελλάδα προεδρεύει και της ΕΕ. Η χώρα μας αναμένει θετική έγκριση για την ένταξη και η ελληνική κυβέρνηση στηρίζει την Αλβανία σ’ αυτή τη διαδικασία, ως εκ τούτου είναι απαραίτητο να είναι συχνές οι συναντήσεις για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος της αλβανικής κυβέρνησης.

Το ΚΕΑΔ και η Ομόνοια έχουν εκφράσει την δυσαρέσκειά τους για το γεγονός ότι η κυβέρνηση «Ράμα» δεν έχει ούτε έναν εκπρόσωπο της ελληνικής μειονότητας. Ωστόσο, η συμμαχία με το Σοσιαλιστικό Κόμμα συνεχίζει. Κατά την εκτίμησή σας, τι μπορεί να διαταράξει ή να υπονομεύσει την συμμαχία στη συνέχεια;

Η εκτίμησή σας είναι σωστή, για πρώτη φορά έχουμε μια κυβέρνηση η οποία στο σχηματισμό της δεν έχει ούτε έναν υπουργό της ελληνικής μειονότητας, και η θέση μας σε αυτό το σημείο της συνεργασίας ήταν ξεκάθαρη και κριτική, αλλά για το ΚΕΑΔ και την Ομόνοια η συνεργασία και η συμμαχία δεν συνεπάγεται μόνο κάποιες κυβερνητικές θέσεις, αλλά κάτι ευρύτερο, όπως η βελτίωση της εκπαίδευσης των μειονοτήτων, η βελτίωση της ασφάλειας, περισσότερες επενδύσεις σε ελληνικά χωριά κλπ. Όπως έχετε ενημερωθεί , το 2014 θα έχουμε το επόμενο συνέδριο, όπου θα γίνουν οι σχετικές αναλύσεις και η αξιολόγηση της εν λόγω συνεργασίας για την οποία μπορώ να τοποθετηθώ ξεκάθαρα και χωρίς επιφυλάξεις, περιμένουμε πολλά πράγματα που πρέπει να γίνουν και δεν δικαιολογείται καθόλου η περισσότερο από σωστή στάση του ΚΕΑΔ έναντι της κυβέρνησης.

MAPO.al

Sulltan Ramiu, SHISH – Sherbimi Islamik Shqiptar dhe Nuse Doda.

Qe ne fazat e para te krijimit te shteti shqiptar, himarjotet jane gjendur vazhdimisht ne nje front lufte. Them jane gjendur, pasi nuk ka qene kjo nje zgjedhje e tyre e vullnetshme, po nje reagim i detyruar mbijetese. Dhe faktikisht gjithnje kane luftuar ne mbrojtje.

Zakonisht gjate nje lufte shenohet gjendja me e rende ekonomike dhe shoqerore per nje bashkesi, per nje popull qe gjendet pale ne te. Kjo per faktin se motivi principal i nje lufte jane territoret  dhe rrjedhimisht liria. Kush humbet territoret, humbet dhe lirine.  

Fundi i nje lufte, shenon piken zero nga ku ekonomia dhe liria vetem mund te pesojne rritje, permiresim. Po te hedhesh nje veshtrim ne linjen historike te popullit te Himares, te krijohet pershtypja se qe ne kohen e perandorise ottomane e deri ne ditet e sotme, ekonomia dhe gjendja shoqerore e tij, duket sikur jane vazhdimisht ose ne piken zero ose diku poshte saj. Madje per sa mund te duket ironike, pika me e larte ka mbetur pikerisht ne perandorine ottomane, kur Himara kishte autonomine dhe venomet e saja. Pra pronen dhe te drejtat. Dhe ne ato kushte, himariotet paguanin taksat qe i detyroheshin portes se larte, shtetit te asaj kohe. Me pak fjale, i fundit funksionim normal shtet-popull. Nga ky moment e deri ne ditet e sotme, Himara gjendet gjithnje ne piken zero, pra gjendet vazhdimisht si ne ditet e fundit te nje lufte, ku populli mezi pret te ngre koken dhe te thote “me ne fund i lire!”, te mare pronat e veta dhe filloje te krijoje mireqenie me to. Kjo eshte gjendja reale e Himares. Himarjotet nuk kane as prona e as liri!

Dhe kjo ndodh, sepse ndryshe nga Sulltani i 200 vjeteve me pare, i cili pasi pa qe ky popull nuk mposhtej me pushke dhe qe me zgjuarsi e pse jo edhe burreri diti ti jape fund luftes me himariotet dhe ti jape ketij populli çka meritonte, “Sulltanet” e ardhur me pas si Murati II, Ahmet Zogu, Enver Hoxha, Ramiz Alia, Fatos Nano, Sali Berisha e se fundmi “sulltani i konvertuar” Edi Rama, nuk kane as zgjuarsine dhe as burrerine te ulin pushken, po si burracaker kronike dhe te pabese e te tredhur, shkrepin vazhdimisht nga nje fishek tek tuk, sa per te mos i dhene fund luftes, si per ta lene popullin himariot gjithnje si ne diten e fundit te luftes, ku degjohet here pas here ndonje e shtene e ralle.

Sa here himariotet i jane afruar ndonje te drejte te tyre te munguar, “sulltanet” e radhes fillojne e qellojne here ne ajer e jo pak here edhe mbi turmen. Himariotet kishin shkollat e tyre greke dhe Sulltan Zogu u perpoq tua mbyllte, duke krijuar qarte idene se nuk ishte “sulltani” i tyre qe mendonte per te miren e tyre. Himariotet nuk votuan qeverine komuniste ne 1946 dhe Sulltan Hoxha i varrosi te gjalle, per tu bere te ditur edhe ky se nuk do te ishte “sulltani” i tyre. Dhe ky arriti tu bente edhe ate qe nuk u beri dot Sulltan Zogu, u mbylli dhe shkollat e u mori dhe pronat. Sulltan Alia, jo vetem qe eci ne gjurmet e Sulltan Hoxhes po edhe kur toka po i shkiste nen kembe, krijoi ligjin sulltanor 7501 per tu mos u dhene kurre token himarioteve. Sulltan Saliu dhe Sulltan Nano(i vura bashke se nuk i ndaj dot ngaqe kane secili nga nje testikull), jo vetem qe ecen ne gjurmet e Sulltan Aliut dhe nuk e hoqen ligjin 7501, po ashtu si edhe Sulltan Hoxha donin me detyrim voten e tyre dhe vazhdonin ti denonin edhe me burg himariotet sepse mbanin lart flamurin e tyre grek e nuk votonin per ta. Sulltani i fundit, Sulltan Ramiu, jo vetem qe po vazhdon ne gjurmet e Sulltan Saliut dhe Sulltan Nanos dhe nuk e heq ligjin 7501, po vazhdon me tej rrugen e tyre duke kerkuar ta shkri Himaren ne nje bashki me myslymanet e lumit te Vlores ne ndarjen e re administrative.

Dhe nuk eshte ndonje çudi e madhe, qe edhe ne provikimin e fundit te para pak diteve ne marrjen ne pyetje te Eunukut Ajaz qe e ka kthyer sherbimin sekret ne nje xhami, te kete gisht pikerisht Sulltan Ramiu nen keshillat e Eunuk Kokedhimes, pikerisht per te krijuar zhurmen e nevojshme per te justifikuar shkrirjen fare te Himares si bashki ne nje komunitet akoma me te madh myslymanesh e çemesh, ne ate te Vlores. Dyshimet ne lidhje me kete, dalin natyrshem kur Eunuku Ajaz nuk shprehet vete, po pyetet ne komision pikerisht nga nje nuse çamerie, nuse Doda. 

Nuse Doda, e vetmja qe nuk votoi nen kryetarin e parlamentit Dule, pikerisht sepse eshte nuse çamerie(dhe lidhjen llogjike mund te na e jape vetem ajo), duke bere pjese ne klanin e te ndjerit Olldashi ne PD, kohet e fundit eshte pare shume afer se majtes ne shume iniciativa te bojkotuara totalisht nga e djathta ku ajo ben pjese. Nuk mund te mos ngjalle dyshime per provokim nje nderhyrje e tille kaq specifike e Nuse Dodes mbi Himaren, pikerisht ne nje moment te tille kur po pergatitet reforma administrative. Sjellja e nuses çame Doda eshte identike me sjelljen e deputeteve çame te Sullatan Saliut me nderhyrjet ne ligjin e vetedeklarimit te fese dhe etnise menjehere para se te fillonte çensusi i fundit, duke sjelle edhe deshtimin e tij pikerisht per keto barbarizma. Sulltan Ramiu, qe per interesa pushteti, zgjodhi ate pjese te çemerve qe nuk nxorren dot deputete, duket se e ka zgjidhur kete pune duke gjetur Nuse Doden.

Ka dhene mjaft prova Sulltan Ramiu qe ka qejf te veproje me stilin edhe po edhe jo, edhe keshtu edhe ashtu, duke filluar me besimin e tij fetar.

Sulltan Murati II ka vdekur. Sulltan Zogu I dhe II kane vdekur. Sulltan Hoxha ka vdekur. Sulltan Aliu ka vdekur. Sulltan Saliu e Nano, jane me nga nje kembe ne varr. Himariotet jane dhe do jene akoma ne Himare, kane pasur dhe do kene akoma besimin e tyre Orthodhoks, kane folur dhe do flasin akoma gjuhen e tyre greke, kane luftuar dhe do luftojne akoma per token dhe te drejtat e tyre. Mund te jetojne akoma si ne diten e fundit te luftes, po do varrosin akoma sulltane e eunuke te tjere. Uroj per Sulltanet qe jane ende gjalle, qe te mesojne dhe te kene burrerine te shrepin fishekun e fundit. Dhe ti lene provokimet se nuk i dihet e zgjohen nje dite te bukur e i shikojne realitet. Sigurisht, jo per merite te tyre!                   

Έντι Κυρίτσης   

2 Δεκεμβρίου 1945: Μια αλησμόνητη ηρωική αντίσταση στη Χιμάρα

Στις 2 Δεκεμβρίου 1945, 68 χρόνια πριν, μια ξεχασμένη στους παλιούς και σχεδόν εντελώς άγνωστη στους νεότερους εποποιία εκτυλίχθηκε στην Χιμάρα. Μια σφριγηλή ένδειξη Ελληνικότητας και Εθνικής Συνείδησης στην ανατολή της στυγνής κομμουνιστικής δικτατορίας που μόλις είχε εγκαθιδρύσει ο αιμοσταγής δικτάτορας Ενβέρ Χότζα.

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ

Στις 29 Νοεμβρίου 1944, με την αποχώρηση και του τελευταίου Γερμανού στρατιώτη από την Αλβανία, μια νέα ακόμη πιο σκληρή σκλαβιά άρχιζε για τον Ελληνισμό της Βορείου Ηπείρου. Οι προσπάθειες ενσωμάτωσης της Βορείου Ηπείρου που είχαν γίνει κατά τη διάρκεια του πολέμου μέσω του ΜΑ.Β.Η. (Μέτωπο Απελευθέρωσης Βορείου Ηπείρου) απέτυχαν, ενώ ο ηγέτης του ΜΑΒΗ Βασίλης Σαχίνης θα δολοφονηθεί από τους αλβανούς. Την ίδια τύχη θα έχουν και άλλοι Έλληνες Πατριώτες (όπως ο Θεοδόσης Λαζάκης), οι οποίοι μάλιστα ανακρίθηκαν και βασανίστηκαν από προδότες βορειοηπειρώτες κομμουνιστικών πεποιθήσεων, που ανεδείχθησαν στα πιο πειθήνια όργανα του χοτζικού καθεστώτος.

Μια νέα σκλαβιά ανέτειλε από τον Χότζα και τους ελληνόφωνους λακέδες του στο όνομα της «δικτατορίας του προλεταριάτου». Διαδεχόμενος το επίσης ανθελληνικό καθεστώς του πρώην Βασιλιά Ζώγκου, ο Χότζα και οι συνεργάτες του εξελίχθηκαν στα επόμενα 45 χρόνια στους μεγαλύτερους εγκληματίες για την Εθνική Ελληνική Μειονότητα. Για να επιβάλει την απάνθρωπη κομμουνιστική ιδεολογία άρχισε να σπέρνει παντού τον φόβο και τον τρόμο. Ο «προλεταριακός διεθνισμός» πήγε περίπατο, οι δήθεν υποσχέσεις για αυτονομία που είχε δώσει σε όσους αφελείς βορειοηπειρώτες τον πίστεψαν αποδείχθηκαν ψευδείς και έτσι το ανθρωπόμορφο κτήνος που λεγόταν Ενβέρ Χότζα τρεφόταν καθημερινά με τη σάρκα και την ψυχή των βορειοηπειρωτών. Το τυραννικό καθεστώς που εγκαθίδρυσε ο Χότζα το αποτελούσαν μικρόψυχοι άνθρωποι, αδύναμοι χαρακτήρες και εγκληματικά μυαλά. Ανάμεσά τους δυστυχώς και «έλληνες», πρόθυμοι για βαθμούς και καρέκλες να βασανίζουν, να δικάζουν και να εξοντώνουν ανελέητα τους πραγματικούς Έλληνες στην Ψυχή και την Καρδιά βορειοηπειρώτες.

Ο Χότζα, θέλοντας αρχικά να θολώσει τα νερά και να ξεγελάσει τον λαό για δήθεν λαϊκή δημοκρατία, από τις αρχές του 1945 ανήγγειλε «ελεύθερες εκλογές», προετοιμάζοντας έτσι το έδαφος για αυτό που θα ακολουθούσε. Τα μέλη της Παρτίας (δηλαδή του κόμματος του Χότζα), οι κομμουνιστές της Αλβανίας (σε συνεργασία με θλιβερά ντόπια καθάρματα) είχαν αρχίσει το αιμοσταγές έργο τους. Πρώτα από όλα, επί πολέμου ακόμα, άρχισαν να σκοτώνουν πισώπλατα, άνανδρα και ύπουλα αρκετούς βορειοηπειρώτες πατριώτες που δεν ήθελαν να ενταχθούν στις αντάρτικες ομάδες του αλβανικού ΕΑΜ αλλά είχαν οργανωθεί ανεξάρτητα (π.χ. ΜΑΒΗ) για να φέρουν μαζί με το τέλος του Πολέμου και την πολυπόθητη ένωση με την Ελλάδα.

Όπως και στην υπόλοιπη Βόρειο Ήπειρο, έτσι και στη Χιμάρα ντόπια παλικάρια δολοφονήθηκαν από τους κομμουνιστές. Παλικάρια όπως οι Γιώργος Μπολάνος, Γιάννης Σπυρομήλιος, Πύλιος (Σπύρος) Ζήσης, Δημήτρης Λέκκας, Μιχάλης Κούστας, Ζάχος (Ζαχαρίας) Καπετάνιος, Δημήτρης Μερτζάνης κ.α. Αυτοί ήταν και τα πρώτα θύματα των κομμουνιστών. Θα ακολουθούσαν και άλλοι πολλοί στην προσπάθεια των αλβανών να κάμψουν την αντίσταση των Χιμαριωτών και να τους λυγίσουν.

ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Στις 2 Δεκεμβρίου ο αλβανός δικτάτορας Ενβέρ Χότζα οργάνωσε τις πρώτες «ελεύθερες» και «δημοκρατικές» εκλογές. Το όλο σκηνικό ήταν μια θλιβερή παρωδία. Σε κάθε εκλογικό κέντρο, μιας και ήταν μεγάλο το ποσοστό αναλφαβητισμού, είχαν στηθεί δύο κάλπες, μια μαύρη και μια κόκκινη, και στον κάθε ψηφοφόρο έδιναν από ένα σφαιρίδιο υποχρεώνοντάς τον να μπάσει το χέρι και στις δύο κάλπες και να αφήσει το σφαιρίδιο στη μία.

Την κόκκινη κάλπη (όπου θα μαζεύονταν οι ψήφοι του κομμουνιστικού κόμματος) την είχαν επενδύσει από μέσα με ένα πανί, για να μην ακούγεται ο θόρυβος του σφαιριδίου που έπεφτε, ενώ στη μαύρη είχαν βάλει στον πάτο ένα κομμάτι κόντρα πλακέ, έτσι ώστε αν κάποιος έριχνε την ψήφο του εκεί, ακουγόταν ένας ηχηρός κρότος που τον πρόδιδε. Οπότε εκείνος έβγαινε κατακόκκινος από το παραβάν, μια κοκκινάδα που μετατρεπόταν αμέσως σε κιτρινίλα φόβου. Όταν έβγαινε έξω προειδοποιούσε τους άλλους για το τι του είχε συμβεί. Ωστόσο τα μαύρα σφαιρίδια ήταν σημαντικά σε κάθε χωριό. Πολλοί που πληροφορήθηκαν το γεγονός αυτό αρνήθηκαν να μπουν στο εκλογικό κέντρο για να ψηφίσουν και σε μερικές περιπτώσεις αυτοί αποτελούσαν και την πλειοψηφία του χωριού.

Το αποτέλεσμα της καταμέτρησης των ψήφων ήταν πρωτοφανές στην ιστορία των εκλογικών αναμετρήσεων και έδειχνε το μέγεθος της βίας, της τρομοκρατίας και της νοθείας: τα μέλη των εκλογικών επιτροπών διαπίστωναν έκπληκτα ότι οι αρνητικές ψήφοι (της μαύρης κάλπης) σε όλο το νομό ήταν λιγότερες από όσες είχαν καταμετρήσει οι ίδιοι μόνο στο τμήμα τους! Ενώ στην υπόλοιπη Βόρειο Ήπειρο και στην αλβανική επικράτεια γενικότερα συνέβαιναν αυτά τα αίσχη, οι Χιμαριώτες όπως και σε κάθε άλλη δύσκολη στιγμή για την Πατρίδα τους οργανώθηκαν τις ημέρες εκείνες για να αντιμετωπίσουν το νέο «δημοκρατικό» αλβανικό καθεστώς.

Η αγάπη και ο πόνος για την Ελλάδα και τη Χιμάρα δεν τους επέτρεπε να μείνουν αμέτοχοι στον αγώνα και να υποκύψουν στη νέα χειρότερη σκλαβιά που ερχόταν κεκαλυμμένη με το «λαϊκό» και «δημοκρατικό» προφίλ των κομμουνιστών. Άλλωστε θα είχαν να λογοδοτήσουν μπροστά στο ένδοξο παρελθόν για το ύπουλο παρόν και το αβέβαιο μέλλον της Ελληνικής Χιμάρας. Αυτό το ένδοξο παρελθόν, η φωνή των προγόνων της πατρώας γης, τους καλούσε να αγωνιστούν για να υπερασπίσουν την Ελληνικότητα του τόπου.

Η απόφαση ήταν μία και αμετάκλητη: Κανείς δεν είχε δικαίωμα να προδώσει την Ελληνικότητα της Χιμάρας και τους αγώνες των προγόνων τους. Έτσι, μαζεύτηκαν τα πρωτοπαλίκαρα της Χιμάρας και αποφάσισαν ομόφωνα να μην ψηφίσουν στις εκλογές αλλά να τις σαμποτάρουν, δίνοντας έτσι τη δική τους απάντηση στο ανελέητο καθεστώς που ήθελε να επιβάλει ο μελλοντικός τύραννος της Αλβανίας σε συνεργασία με λίγους ντόπιους προδότες που είχαν προδώσει ακόμη και τον εαυτό τους. Ένας ηρωικός αγώνας μόλις άρχιζε.

Σαββατόβραδο 1 Δεκεμβρίου 1945. Τα παλικάρια ξεκίνησαν να πάνε σε όλα τα χωριά της Χιμάρας και να ειδοποιήσουν τον κόσμο να μην ψηφίσει την επομένη στις ψεύτικες εκλογές του Χότζα. Την επομένη μέρα όλοι οι Χιμαριώτες σύσσωμα, με θάρρος και ανδρεία απείχαν από την στημένη εκλογική διαδικασία. Τα αντίποινα της αλβανικής δικτατορίας γι’ αυτή την ηρωική πράξη αντίστασης των Χιμαριωτών δεν άργησαν να έρθουν. Όλοι οι πρωτεργάτες της κίνησης αυτής περίμεναν τα σκληρά αντίποινα. Χωρίς φόβο και κλάψες, αλλά αντιθέτως με περηφάνεια και λεβεντιά. Ικανοποιημένοι πως έκαναν το καθήκον τους, που τους επέβαλε η συνείδησή τους, η προσωπική τους αξιοπρέπεια και ο σεβασμός προς την ηρωική ιστορία των προγόνων τους.

Δύο μήνες μετά, στις 10 έως 18 Φεβρουαρίου 1946, στη Χιμάρα έγιναν γύρω στις 30 συλλήψεις. Ανακρίσεις και βασανιστήρια σε καθημερινή βάση για να γονατίσουν τους ήρωες, οι οποίοι όμως δεν λυγίζουν. Βλέποντας ότι οι ανακρίσεις απέτυχαν, ο δικτάτορας έδωσε εντολή για ένα στημένο δικαστήριο που θα καταδίκαζε τα παλικάρια της Χιμάρας, το οποίο ξεκίνησε στις 5 Μαΐου. Η απόφαση φυσικά είχε παρθεί πολλές μέρες πριν στα Τίρανα, στο γραφείο του Χότζα.

Τρεις από τους Χιμαριώτες που είχαν συλληφθεί, ο Ανδρέας Δήμας, ο Ηρακλής Γκιόνης και ο Δημήτρης Ανδρούτσος καταδικάστηκαν σε θάνατο. Σε ισόβια κάθειρξη καταδικάστηκαν οι Νίκος Κούτουλας, Νίκος Κατσιελάνος, Πύλιος (Σπύρος) Γκόρος, Κίτσος (Χρήστος) Κόκας, ενώ σε πολλά χρόνια φυλάκισης καταδικάστηκαν μεταξύ άλλων και οι Ζαχαρίας Λυκώκας, Μήλιος Πάνος, Χρήστος Γ. Λάζαρης, Θανάσης Κοκαβέσης, Ζαχαρίας Ράππος, Αναστάσιος Γκιόκας, Δαμιανός Μπολάνος, Πάνος Κοκαβέσης, Πύλιος (Σπύρος) Μπολάνος, Φώτος Τζαβάλας, Στέφανος Γκόρος. Όταν οι δικαστές είδαν μπροστά στο κτίριο του δικαστηρίου την λαοθάλασσα από τους εξαγριωμένους Χιμαριώτες, που φώναζαν υπέρ των καταδικασμένων, οπισθοχώρησαν και υποχρεώθηκαν να αλλάξουν την πρόταση του εισαγγελέα. Μετά από αυτό, το δικαστήριο καταδίκασε σε θάνατο μόνο τον Ανδρέα Δήμα, ενώ στους άλλους δύο που είχαν καταδικαστεί επίσης σε θάνατο μετατράπηκε η ποινή σε ισόβια κάθειρξη.

Στις 30 Μαΐου 1946 εκτελέστηκε ο Ανδρέας Δήμας. Πριν ακόμη ξεψυχήσει ο γενναίος αυτός Έλληνας από τις σφαίρες των φονιάδων, οι ίδιοι εκείνοι τον σκέπασαν ζωντανό με πέτρες. Μέχρι την τελευταία στιγμή φώναζε πως αυτός «έφταιγε» για όλα, προσπαθώντας να πάρει όλη την ευθύνη πάνω του για να γλιτώσουν οι άλλοι δύο. Όμως και ο Ηρακλής Γκιόνης και ο Δημήτρης Ανδρούτσος, τους οποίους επίσης είχε προτείνει ο εισαγγελέας για εκτέλεση και αρχικά καταδικάστηκαν σε αυτή την ποινή, προσπαθούσαν ο καθένας ξεχωριστά να πάρει ολόκληρη την ευθύνη πάνω του για να γλιτώσουν οι άλλοι. Ο μπάρμπα Ανδρέας, όμως, με σκληρό ύφος είχε απευθυνθεί στους άλλους δύο συγκατηγορούμενούς του και φώναξε: «Εσένα Δημήτρη δεν πρέπει να σε σκοτώσουν. Έχεις μικρά παιδιά και υποχρεώσεις. Εγώ τα έχω μεγαλώσει τα δικά μου. Και εσύ Ηρακλή. Αφήστε τα όλα πάνω μου».

Και όντως έτσι έγινε. Τα πήρε όλα επάνω του. Αυτό όμως που έκανε μεγάλη εντύπωση ακόμη και στους δήμιους Αλβανούς ήταν η ομοψυχία και η αλληλεγγύη που έδειξαν αναμεταξύ τους οι φυλακισμένοι Χιμαριώτες. Ήταν η Συντροφικότητα, η Ανδρεία και η Λεβεντιά που έδειξαν, όχι μόνο οι φυλακισμένοι Χιμαριώτες αλλά και όλοι οι υπόλοιποι που τους συμπαραστέκονταν έξω από τα δικαστήρια. Τι θα μπορούσε άραγε να πει κάποιος σε αυτούς για να τους στηρίξει και να τους δώσει κουράγιο; Τι θα μπορούσε να πει στον Πύλιο Γκόρο, ο οποίος είχε μαζί του στο κελί και τον γιο του Πέτρο; Τι θα μπορούσε να πει σε έναν πατέρα που έβλεπε να βασανίζουν τον γιο του; Και όμως δεν λύγισε ούτε αυτός αλλά ούτε και ο γιος. Ποιος θα μπορούσε να ξεχάσει τα θαρραλέα λόγια του Νίκου Κούτουλα: «Είμαι Έλληνας. Δεν ξέρω αλβανικά, φέρτε μου μεταφραστή».

Μερικούς μήνες αργότερα, και συγκεκριμένα την 1η Αυγούστου 1946, κάπου αλλού στη Βόρειο Ήπειρο, 84 στελέχη του βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού έπεφταν θύματα της εθνικής εκκαθάρισης, την οποία είχαν δυστυχώς αναλάβει να εκτελέσουν με πρωτοφανή ζήλο, μίσος και δουλικότητα τα μειονοτικά όργανα του αλβανικού κομμουνισμού. Το δικαστήριο ήταν στρατοδικείο και οι δικαστές όλοι τους ανώτεροι και ανώτατοι αξιωματικοί, μεταξύ των οποίων ο ομοεθνής και παλιός συμμαθητής του αγωνιστή Φιλίππου Παπαθανασίου, συνταγματάρχης Γιώργος Κώτσιας, από τους μεγαλύτερους προδότες του Ελληνικού Έθνους, που ανέβηκε ψηλά πατώντας στα πτώματα των πατριωτών της δίκης αυτής. Ο Φίλιππος Παπαθανασίου, ατρόμητος μέχρι το τέλος, ήταν ο μόνος που δεν δέχτηκε να μιλήσει αλβανικά, υποχρεώνοντας το δικαστήριο να του βάλει διερμηνέα. Όταν ο γλοιώδης Κώτσιας του είπε, δείχνοντας με το δάχτυλό του, «Εσύ ξέρεις καλύτερα κι από μένα τα αλβανικά, μα δεν θέλεις να τα μιλήσεις, είσαι ένας βρωμοέλληνας», πήρε από τον Φίλιππο Παπαθανασίου την εξευτελιστική απάντηση που άρμοζε σε ένα κάθαρμα και προδότη: «Φιλέλληνας μπορεί να είναι κάθε πολίτης ενός άλλου κράτους ή έθνους ή και κάποιο μέλος του δικαστηρίου, μα βρωμοέλληνας μόνο εσύ, Γιώργο Κώτσια.Εγώ είμαι Έλληνας, γι’ αυτό και δικάζομαι ενώπιόν σας»…

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Το κατηγορητήριο για όλους τους Χιμαριώτες που φυλακίσθηκαν ήταν «προδοσία κατά της Αλβανίας», γιατί ζητούσαν την ένωση με την Ελλάδα. Ποτέ οι αλβανικές κυβερνήσεις δεν ξέχασαν αυτό που έκαναν οι γενναίοι Χιμαριώτες το 1945. Για «τιμωρία» δεν συμπεριέλαβαν τη Χιμάρα στην κουτσουρεμένη μειονοτική ζώνη, όπου δήθεν μόνο σε αυτήν ζούσε Ελληνική μειονότητα. Ως το 1990 το αλβανικό κομμουνιστικό καθεστώς του Ενβέρ Χότζα και του Ραμίζ Αλία, όπως σε όλη τη Βόρειο Ήπειρο έτσι και στη Χιμάρα, για να κάμψει το ελληνικό φρόνημα και να σκεπάσει με το πέπλο της λήθης την ιστορική αυτή ημέρα αντίστασης των Χιμαριωτών, εξόρισε, φυλάκισε και εκτέλεσε εκατοντάδες Χιμαριώτες.

Ακόμη και σήμερα που «εκδημοκρατίστηκε», η Αλβανία κάνει οτιδήποτε είναι δυνατόν προκειμένου να ξεχαστεί αυτή η επέτειος. Σ’ αυτό βοηθούν δυστυχώς και ορισμένοι βορειοηπειρώτες, που συνεχίζουν να παίζουν το παιχνίδι του αλβανικού κατεστημένου. Το χειρότερο της καταπιεστικής περιόδου του Χότζα δεν ήταν τόσο η τρομοκρατία σε βάρος των βορειοηπειρωτών αλλά η δημιουργία ενός χάσματος ανάμεσα στους βορειοηπειρώτες με την κατασκευή ρουφιάνων και την ισοπέδωση του χαρακτήρα των ανθρώπων. Χθεσινοί θύτες και εγκληματίες, συνεργάτες της Sigurimi (η ασφάλεια επί κομμουνιστικού καθεστώτος) και υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του αιματοβαμμένου κομμουνιστικού κόμματος, παρουσιάζονται σήμερα ως θύματα και αδικημένοι, ως αγωνιστές και με θράσος επιζητούν να έχουν κυρίαρχο λόγο στα τεκταινόμενα του Ελληνισμού της Βορείου Ηπείρου.

Πολιτικοί νάνοι που χαντακώνουν τους συμπατριώτες τους, απόγονοι δωσίλογων και προδοτών, ανεπίδεκτοι ιστορικών γνώσεων, χαμαιλέοντες που επιζητούν μερίδιο στη νομή της αλβανικής εξουσίας, δεν δικαιούνται να χειρίζονται ιερά εθνικά θέματα για να εξυπηρετήσουν τα δικά τους στενά συντηρητικά συμφέροντα. Η φωνή των νεκρών πατριωτών της Χιμάρας και ολόκληρης της Βορείου Ηπείρου επιζητεί δικαιοσύνη και συνέχιση του αγώνα για το πολυπόθητο ζητούμενο, οποιαδήποτε θυσία κι αν χρειαστεί, όσος χρόνος κι αν περάσει. Ο αγώνας για την απελευθέρωση της Βορείου Ηπείρου συνεχίζεται και είναι η μόνη αποδεκτή εθνική λύση!

Γιώργος Μάστορας