Doli ne Qarkullim libri:

Edhe një libër i ri për Himarën: “Himara- Zëra e Akrokerauneve” nga dhërmioti Llambro RUCI

Koment nga Kristaq Jorgji [dhermijorgji@yahoo.com]

" Llambro tregon se nuk është as tregëtia me fqinjet, as shkolla greke e pranishme, as kisha dhe liturgjitë e saj në greqisht, as martesat me nuse greke dhe as punësimi i përkohshëm në ishujt grekë. Sipas tij, asnjë prej tyre nuk është shkaku i futjes së gjuhës greke në tre fshatrat e Palasës, Drimadhes, dhe Himarës. Asnjë nga këto hamëndje nuk qëndrojnë në këmbë këtij hetimi. Ndaj argumentat e dhëna deri tani nga një pjesë e historigrafisë shqiptare mund të emërtohen ashtu sic thuhet në anët tona ‘shahlamares (budallëllëqe)”.

Nuk ishim parë prej shumë kohësh dhe kur patrioti im Llambro RUCI më konfirmoi atë që më parë më kish thënë Moikom Zeqo, u gëzova. Jo sepse do kishim në dorë një botim më shumë për Himarën. Tanimë kemi arritur një stad, ku ndonëse nuk kemi arritur ende ngopjen, ka plot botime për Himarën dhe historinë e saj. Por më gëzoi fakti se edhe këtë radhë autori ishte Himariot. Jo vetem Himariot, por me një përvojë të shquar si njeri letrash dhe veçanërisht në fushën e vargjeve, si përkthyes i Homerit, Kavafit, Jani Ricos etj. Dhe nuk u zgjënjeva."

Botimi i ri “Himara – Zëra e Akrokerauneve” botuar nga shtëpia botuese Ombra, doli nga botimi vetëm disa ditë më parë. Dhe z. Ruci, përkthyesi i parë nga origjinali greqisht i veprës së Homerit “Odhisea”-s, ja doli, që ndërsa po e lexoja, të më mbyllte veshët (sikurse bëri heroi i Homerit kur kalonte sirenat) ndaj stuhisë politikadashëse, që me shumë se kurdoherë, ishte përqëndruar këtë kohë në rregjistrimin e popullsisë dhe etnicitetin dhe fenë. Ky botim prej 640 faqesh është një mpleksje rrefimesh, përshkrimesh, këmgësh, por më tepër analiza përmes dokumentash, të reja dhe të vjetra mbi historinë e Himarës dhe banorëve të saj. Dhe për më tepër, ka veçorinë, që përveç të qenit Himariot, sjell një frymë të re civile, një këndvështrim të ri në shumë prej pyetjeve që shtrohen sot për Himarën dhe historinë e saj shumëshekullore.

Mbase, një jo-himariot, do të pyesë përse është vallë kaq e rëndësishme që Llambro Ruci të shkruajë për Himarën. Dhe kësaj pyetje i është përgjigjur Hugoi, kur shkroi “se kush e njeh më mirë minierën se sa vetë minatorët”. Besoj se kur bashkohet përvoja vetiake me kultivimin, del edhe një produkt i bërë me dashurinë, i limuar me dhëmbshurinë, dhe kalibruar me saktësinë e vrojtimit dhe eruditizmit .

Në këtë libër, ka aq materiale për Himarën të cituar nag origjinali sa edhe botimet historike te deritanishme shqiptare do ta kishin zili. E them këtë pasi në shumicën prej këtyre botimeve, historia shpesh herë është paraqitur siç kanë dashur ta paraqesin, dhe jo sikurse është dokumentuar. Cezari, Klada, Ali Pasha, Spiro Milo, Skënderbeu, murgjit Bazilianë, Dhimitër Leka, Pano Bixhili, Eqrem Bej Vlora, Ismail Qemali, Theofan Popa, Nilo Katalano, kapetanata e Bregut, Shën Kozmai, Skiroi, Kosta Dede, Thoma Rusha, mbreti Zog, Aleko Rrapo, Spiro Rusha etj. etj. gjejnë natyrshëm rrugën e tyre për të rrëfyer historinë e këtij vendi dhe për të argumentuar një këndështrim fleksibël të autorit. E tëra kjo mpleksur me një analizë të qetë, të natyrshme, dhe aspak agresive, sikurse jemi mësuar ta dëgjojmë shpesh herë kur flitet për Himarën. Eshtë modeli nje analize që kërkon të bindë përmes analizës së fakteve të risjellë me një këndvështrim origjinal dhe personal.

Sepse në librin e tij, vjen qartë se ka diçka që nuk shkon kur lexon shumë autorë të tjerë, shumica jo- himariotë që shkruajnë për të njëjtin subjekt. Sepse autori nuk ka dyshime që vijnë nga qëndrime të paverifikuara në terren. Pasi ai është dëshmitar jetësor se në tre fshatra të Himarës flitet si gjuhë e parë greqisht. Nuk ka kompromise apo pozicion të mesëm, pasi ai ka përvojën e tij jetësore. Le të thonë sa të duan Kristo Frasheri, Luan Malltezi, Shaban Sinani etj.se gjuha e parë në Himarë është shqipja dhe më pas greqishtja. E kjo është thënë qartësisht, por vendosmërisht, pa ekuivoke dhe duke e faktuar.

Por “arra gungë” që analizohet analitikisht sikurse edhe në shumë shkrime të historianëve shqiptare jo-himariotë dhe disa himariotë, është sesi është futur gjuha greqishte në Himarë. Përmes një analize të gjatë dhe bazuar në të dhënat e disponueshme, Llambro tregon se nuk është as tregëtia me fqinjet, as shkolla greke e pranishme, as kisha dhe liturgjitë e saj në greqisht, as martesat me nuse greke dhe as punësimi i përkohshëm në ishujt grekë. Sipas tij, asnjë prej tyre nuk është shkaku i futjes së gjuhës greke në tre fshatrat e Palasës, Drimadhes, dhe Himarës. Asnjë nga këto hamëndje nuk qëndrojnë në këmbë këtij hetimi. Ndaj argumentat e dhëna deri tani nga një pjesë e historigrafisë shqiptare mund të emërtohen ashtu sic thuhet në anët tona ‘shahlamares”.

Një vënd jo të vogël në këtë libër e zënë të dhënat e shumta për misionarët bazilianë, që hapën misionin e tyre të parë në Himarë në vitet 1600. Historia e misionarëve përbën vetëm fillimin e shkollimit institucional në këtë zonë, e dalluar veçmas për këtë tipar nga pjesa tjetër e Shqipërisë. Por qëndrimi i tyre në Himarë sillet jo vetëm për këtë risi, e cila zuri rrënjë të forta në krahinë, por edhe sepse krijon mundësinë të shohim përmes syve të tyre, edhe stadin e zhvillimit të krahinës. Me tërë veset dhe virtytet e një krahinë larg qëndrave të qytetërimit lindor apo perëndimor, por me individualitet të spikatur.

Ne këtë libër ka rreth 200 faqe shtojcë, ku sillen dokumente të rëndësishme sikurse ata lidhur më misionarët bazilianë, përkthime nga Kosta Dede, Llambro Spiro, Petro Marko si dhe dhe lirika himariote të mbledhura nga vetë autori, të cilat shtojnë dokumentacion e disponueshëm për historinë e trevës. Letërkëmbimet e Dhimitër Lekës janë për tu veçuar sikurse të dhënat mbi Spiro Milon.

Si kurdoherë për ne Himariotët, të pajisur me një nostalgji të veçantë për vëndlindjen, leximi i librave për Himarën është një kënaqësi. Në librin e Llambros kësaj i shtohen edhe vlerat prej shkrimtari të autorit. Por besoj se edhe jo-Himariotët do të gjejnë të këndshëm dhe informativ. Edhe për një arsye tjetër veç fakteve dhe dëshmive të sjella – atë të mënyrës si analizohet një problem - pa imponuar, pa energji negativiste që sot janë bëre aq të egra, deri barbare, deri në imponim. Në këtë libër janë shqyrtuar shumë situata polemike – Spiro Milua dhe Ajaz Pashai, Dhimitër Leka, Milosao e De Rada, futja e greqishtes në Himarë, “shqiptarizimi” i toponimeve të krahinës, ardhja e Shën Kozmait, për të cituar disa. Por këto situata trajtohen me argumenta dhe jo me qëndrime të paragjykuara, duke i sjellë të tërë të dhënat në tavolinë dhe jo vetëm gjysmën e tyre. Ndaj i lihet lexuesi të nxjerrë vetë konkluzionet, por përmes një proçesi të mirëinformuar. Dhe e tëra kjo e sjellë si një vlerë vërtet qytetare e shkrimtarëve dhe hulumtuesve Himariotë.

Darka … më falni, Libri i Gabuar i Kadaresë

http://www.respublica.al/mat.php?idm=401&idr=8

Mustafa Nano

Ismail Kadare

Mora librin e ri të Ismail Kadaresë me nëntitull “Mbi marrëdhëniet e Shqipërisë me vetveten”. Është hera e parë që lexoj një libër, ku nëntitulli të tërheq vëmendjen më shumë se sa titulli. Është një libër eseistik, apo – siç e quan vetë Kadare me një fjalë të gjuhës shqipe – një sprovë. Zura ta lexoja. Do t’ua këshilloja dhe të tjerëve ta lexonin. Menjëherë. Është një libër i shkruar mirë. Ka pasazhe që të ngacmojnë e të thëthijnë si lexues. Por deri këtu nuk është se po them ndonjë gjë, që mund të befasojë ndokënd. Ky është një libër i Ismail Kadaresë.

Nga ana tjetër, libri është provokativ Shumë provokativ. Kadare s’ka qënë asnjëherë kaq provokativ. Ndërkohë që lexoja librin (e lexova me një frymë), po jetoja me idenë se dy mesazhet kryesore të tij ishin, së pari që “armiqtë e Shqipërisë janë vetë shqiptarët (në këtë mes nuk është original, dhe në fakt, nuk e pretendon këtë gjë)”, dhe së dyti që “në liri shqiptarët marrin kot, dhe nuk janë në gjendje të qullosin ndonjë gjë të madhe në favor të vetvetes; përkundrazi”. Nuk është se e ka keq me këtë mesazh të dytë. Dhe me ndonjë mesazh tjetër, që nxjerr krye në gati 200 faqet e librit.

E megjithatë, gjatë 4-5 orëve që u mora me sprovën në fjalë nuk m’u shqit asosacjoni se po lexoja një libër të gabuar, me anë të të cilit autori nuk bën asnjë përpjekje për të përgënjeshtruar Ismailin e mëparshëm të paditur nga më shumë se një drejtim si nacionalist, racist, deri dhe homofobik. “Për inat të të gjithëve”, bën të kundërtën, bën çmos ta theksojë bash atë Ismail, që shqetëson të tjerët, a thua se i intereson më shumë nami si ikonë e nacionalizmit shqiptar, se sa nami si ikonë e artit dhe e kulturës shqiptare, apo si zë i rëndësishëm i kulturës në përgjithësi. Nëpër margjinat e librit që sapo lexova kam shkruar (siç e kam zakon me çdo libër që lexoj) plot shënime. Por një pjesë sosh janë të llojit: “jooooo!”, “nc, nc, nc”, “ç’ia fut kot, Mol!”, ose “Fiu!”, ose “jo, këtë s’duhej ta thoje”, ose “arrin ta thuash dhe këtë?”.

Me siguri, është një libër që do ta dëmtojë edhe në planin personal. Nëse libri do të përkthehet në gjuhë të rëndësishme (dhe do të përkthehet që ç’ke me të), ka për t’u kritikuar vënçe. Kadare rreket të marrë në mbrojtje kombin e vet, dmth kombin tonë, por dashje pa dashje (sipas shumë gjasash, më shumë me dashje se sa pa dashje) nacionalizmi i tij demonstrohet në mënyrë të vrazhdë e bruto; sidomos kur etiketon si antishqiptarë (rimohues, ose rimohsa) një numur shqiptarësh të dalluar për qëndrime kritike ndaj “vendit të Kadaresë” e ndaj historisë së këtij vendi. Do t’ia marrin këtë libër për atë çfarë në të vërtetë është (në një masë jo të vogël): një agresion kundër mendimit të lire. Ndërsa atë vetë do ta marrin si një qejfli të mendimit hegjemon e homogjen (nuk e di nëse është i tillë).

Το Βορειοηπειρωτικό Ζήτημα συνάπτεται αδιαίρετα με τους Βαλκανικούς Πολέμους και τις ξένες διεκδικήσεις σε βάρος της ελληνικής Μακεδονίας. Η διεθνής διευθέτησή του, στην οποία εξαναγκάσθηκε επανειλημμένα να στέρξει η Ελλάδα, αν και νικήτρια τριών Πολέμων, εξηγεί επίσης όσα συμβαίνουν και επιδιώκονται στα Βαλκάνια με άξονα στροφής την ελληνική Μακεδονία και τη ζωτική πρωτεύουσά της Θεσσαλονίκη. Επί παραδείγματι, η σημερινή ρευστότητα και η εν δυνάμει απειλή ενός «ντόμινο» στα Βαλκάνια οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στο γεγονός ότι ξένες δυνάμεις, προκειμένου να υπηρετήσουν τη στρατηγική τους στην περιοχή, προσάρτησαν στη Σερβία εδάφη με αλβανικούς κατά πλειοψηφία πληθυσμούς, όπως το Κοσσυφοπέδιο, το Σαντζάκ, η κοιλάδα του Πρέσεβο και το δυτικό τμήμα της τότε σερβικής επαρχίας Βαρντάρσκα Μπανοβίνα (Σκόπια) και σε αντιστάθμισμα παρέδωσαν στην Αλβανία την Βόρειο Ήπειρο, η οποία μεταξύ άλλων είναι ο βορειοδυτικός γεωπολιτικός προθάλαμος της Μακεδονίας. Επιδίωξη των ξένων δυνάμεων ήταν, φυσικά, να χρησιμοποιήσουν -και χρησιμοποίησαν- το μικρό αλβανικό κράτος ως προτεκτοράτο τους για να κατέλθουν, μέσω αυτού, από την Αδριατική στη Θεσσαλονίκη και στο Αιγαίο.
Συνεπώς, όσα σχεδιάζονται και ήδη διαδραματίζονται την τελευταία εικοσαετία στα Βαλκάνια δεν εκπλήσσουν όποιον γνωρίζει εις βάθος Ιστορία. Αυτήν την τεκμηριωμένη γνώση προσφέρει σε κάθε ενδιαφερόμενο η ανά χείρας έκδοσή μας. Όπως πολλές άλλες εκδόσεις μας φιλοδοξεί, επί πλέον, να αποβεί χρήσιμη στους διαμορφωτές κοινής γνώμης και πολιτικής -εφόσον μελετούν, όπως υποχρεούνται.
Η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών σεμνύνεται ότι, για πρώτη φορά στα ελληνικά χρονικά, το ανά χείρας σύγγραμμα ανατέμνει με χειρουργική ακρίβεια κυριολεκτικά το Βορειοηπειρωτικό και το διεθνές πεδίο όπου το Ζήτημα διαμορφώθηκε. Ο συγγραφέας του, άλλωστε, είναι ο εγκυρότερος όλων.
(από τον πρόλογο του βιβλίου)

Power Struggles and Riddles, in Romance and Political Intrigue

Books of The Times
The name of the Albanian novelist Ismail Kadare regularly comes up at Nobel Prize time, and he is still a good bet to win it one of these days. He writes in a language that is not English.
By
CHARLES McGRATH
Published: November 23, 2010
THE ACCIDENT
By Ismail Kadare
He comes from a country that most of us know next to nothing about, where he was oppressed not just by a run-of-the-mill totalitarian but by the bizarre and paranoid Enver Hoxha. He is fluent in the styles of modernism and postmodernism both. And, an unlooked-for bonus, he is seemingly incapable of writing a book that fails to be interesting.
His new novel, "The Accident," is not one of his major achievements, and readers looking for Mr. Kadare (pronounced kah-dah-RAY) at the top of his form should probably start with "Chronicle in Stone," which came out in English in 1987, or "The Three-Arched Bridge," from 1997. But "The Accident," fluidly translated by John Hodgson, is provocative nonetheless, not least because of the way it starts out as one kind of book and turns into something else entirely. This, you feel, is how Mr. Kadare sees the world: as a place always shifting and remaking itself.
"The Accident" begins like a thriller, or an update of an Alan Furst novel. A taxi flips over on a Viennese autobahn, ejecting its two passengers through the back doors. By the time help arrives, they're both dead. The driver, apparently traumatized, can't account for what happened except to say that he chanced to look in the rearview mirror and saw the passengers, a man and a woman, "trying to kiss."
The victims, it turns out, were Albanians and longtime lovers: Besfort Y., an analyst working for the Council of Europe on Balkan affairs, and Rovena St., an intern at the Archaeological Institute of Vienna. Because Besfort may have been involved in the bombing of Yugoslavia during the Balkan War, the Serbian government begins to investigate, and pretty soon the Albanian secret service does too. Could the accident have been a political murder? A double suicide?
When these inquiries fail to turn up anything substantial, a character called the researcher - a stand-in for the novelist - takes over and begins obsessively trying to put together the pieces. He pores over the evidence, such as it is - "dark surmises, grave suspicions, ambiguous phrases, obscure scraps of dialogue drawn from half-remembered phone conversations" - and he also gives vent to his own imaginings. His account of the couple's relationship, which consists mostly of meetings in four-star hotel bedrooms, jumps back and forth in time and alternates between Besfort's point of view and Rovena's.
Seen one way, their story seems to be that of a fairly ordinary, hot-and-cold relationship, intensified, perhaps, by Balkan politics and by the long periods they spend apart, brooding. The bitterness of their quarrels is often redeemed by the sweetness of their reconciliations; actually breaking up, though they talk about it a lot, appears to be out of the question. They may not be in love, exactly, but they're not done with each other.
There is also a kinky side, though. The researcher creepily records - or imagines - the way Rovena's breasts swell and shrink, depending on how the relationship is going, and describes in soft-porn detail the couple's visit to an Albanian swingers' club. Or maybe the researcher is getting off on making all this up. We never know for sure. We do know that Besfort encourages Rovena to take other lovers, or at least tolerates them, and then consumes himself with jealousy and treats her like a call girl. And inevitably struggles in the relationship take on the dimensions of a political power struggle. The researcher suggests in a few places that the whole story can be read as an allegory of the Hoxha regime, with first Rovena and then Besfort in the role of the tyrant.
"I'm abdicating," Besfort says. "Nobody will ever topple me."
Rovena responds: "Do what you want, take power or reject it. There is no way I can escape from you."
In the end the researcher's frustration - the impossibility of knowing anything for certain - drives him over the edge, and he takes the novel with him, entertaining wilder and wilder speculations before coming up with a solution. Maybe one or the other passenger in the back seat was a simulacrum? Maybe simulacra are more real than what they represent? Maybe the clue to what happened is preserved, like a riddle from "Through the Looking-Glass," within the rearview mirror itself and will be revealed a thousand years from now?
What gets left behind in all this metaphysical guesswork is Rovena and Besfort, who instead of developing and becoming more interesting as the book goes on, are, if anything, pared down and reduced. They become so unknowable they're barely characters at all. Presumably this is deliberate on Mr. Kadare's part, but it means that the reader has to give up some of the traditional pleasures of the novel - the illusion of getting to know flesh-and-blood people - for the more head-spinning sensation of looking at them through a fun-house mirror. For all we know, this is really what it felt like in Hoxha's Albania, and "The Accident" may be less a parable than a kind of topsy-turvy realism. In either case, it takes you to the sort of place novels don't routinely visit these days, and also leaves you grateful you don't have to dwell there.
A version of this review appeared in print on November 24, 2010, on page C14 of the New York edition.

New book by Gazmend Kapllani: My name is Evropi"

Books: by E. and K. Gjoka, New York (continuer from the pervious mesage)

E Drejta e Prones dhe Rregullimi i Ambientit
E drejta e fitimit, e perdorimit dhe e tjetersimit te prones eshte nje nga bazat me me vlere ne mendimin e kushtetutes Anglo - Amerikane.1 Ky vleresim dhe percaktim mungon ne kushtetuten Shqipetare. Ne Amerike historikisht respekti per pronen private eshte pare si baze per pavaresine individuale dhe gezimin e te drejtes se lirise.2 Reflektimi i kesaj lidhjeje midis lirise dhe prones ne kushtetuten e nje vendi, federal dhe shteteror, mbart garantimin e pronesise private.[3 ]

Megjithate, si te gjitha te drejtat individuale, e drejta e pronesise asnjehere nuk ka qene perfekte. Nxirren shume ligje te rregullimit dhe te ruajtjes se ambjentit qe kufizojne te drejten e pronarit te tokave.[4] Kjo faze nuk perben problem kryesor tek ne, sepse akoma nuk eshte kthyer prona tek i zoti. Akoma ekzistojne dhe ruhen me fanatizem nga fanatiket ne pushtet, ligje si 7501, qe kane cenuar te drejten e pronarit, te drejten e lirise, te drejten me humane dhe me natyrale te njerezimit.

Ceshtja e prones ne Amendamentin e peste te Kushtetutes Amerikane eshte futur si pjese e '' The Bill of Rights '' ku thuhet se asnje personi nuk i merret me force jeta, liria, ose prona, pa vendimin e nje procesi gjyqesor, as prona private nuk merret per perdorim publik pa kompensim.

Kompensimi behet duke u bazuar ne ligje dhe ne qofte se nuk ka ligje per kompensim , toka ose prona private e cdo forme, nuk preket. Kompensimi nuk eshte formal, por sipas cmimeve te tregut te lire, sipas vleres qe do te perdoret ne te ardhmen.[5]


1. James W Ely, Jr., The Guardian of Every Other Right: A Constitutional History of Property Rights 3-58, 1988
2. James V. DeLong, Property Matters: How Property Rights are Under Assault-and why you Should Care 24-51 (1997) (analyzing arguments in favor of private property).
3. U.S.CONST. amend V.
4. William B. Stoebuck & Dale A, Whitman, The Law of Property 413-19 ( 3d ed 2000 )
5. Eric T. Freyfogle, Community and the Marcet in Modern Amerikan Property Law, in Land, Property, and the Environment 382, 382-412 ( John Richards ed 2002 )


Prona Private dhe Politika e Ruajtes se Ambientit
Prona private luan dy role ne problemin e ambientit. Roli i pare negativ, eshte se pronaret jane pak te interesuar per te investuar ne mosprishjen e ambientit. Kontrolli publik eshte me i dobet. Studimet dhe planifikimet shteterore realizohen me shume veshtiresi.[1]
Roli i dyte pozitiv, konsiston ne mundesine e vendosjes se rregullimit te ambientit ne tregun e lire. Por ne kete rast kerkohen ligje te plota dhe te percaktuara mire te se drejtes se prones.[2 ] Problemet e ambientit ne tregun e lire do te gjejne zgjidhje vetem tek prona private.

Sistemi privat i prones stimulon formulimin e disa ligjeve te quajtura ligje private. Nepermjet ligjeve private, prona private behet nje mekanizem i fuqishem ne perdorimin e burimeve private ne dispozicion te kerkimeve, investimeve, per rregullimin, permiresimin dhe ruajtjen e ambientit nga ndotja, nga shkaterrimi, etj.

Praktika ka treguar se marrja e prones nga shteti, natyrisht me kompensim te plote, dhe puna ne te per permiresimin e ambientit, ka dhene rezultat me te dobet, se kur prona eshte private dhe vete pronaret interesohen per ambientin.

Prona private krijon pasuri, fitim, detyron pronaret te japin fonde per moskeqesimin e ambientit, duke krijuar kushte me efektive per rregullim. Sipas Karl Marksit kjo eshte kontradiktore ne rolin e prones private. Por ketu nuk ka kontradikte, vecse duhet pak balance ne ligjet qe kujdesen per pronen private, ligjeve te taksave, ligjeve te shpronesimeve dhe ligjeve te ruajtjes se ambientit.[3 ]

1. Eric T. Freyfogle, Ownership and Ecology, 1993.
2. Terry L. Anderson & Donald R. Leal, Free Market Environmentalism, 1991.
3. Charles Keller Beekman, Profesoor of Law, Columbia University, Privat Property, Harvard Journal of Law and..




E Drejta e Tokes
Pico della Mirandola ( 1463-1494 ) shkruan se Zoti e beri njeriun dhe e vendosi ne mes te tokes. I tha se gjithcka eshte bere per tij. Beju zot i saj dhe jeto me te.Tek arabet e lashte pyeten Azdalah Saracen se cila eshte gjeja me e mire ne bote per te. Ai u pergjigj: “Si njeriu nuk ka gje me te persosur ne bote”.

Hermes Trismegistus thote “Njeriu eshte mrekullia me e madhe ne bote”. Asclepius i Athines thote : “Njeriu eshte ne mes te cdo gjeje mbi toke, skllav i atyre qe ka per rreth, mbret i atyre qe ka poshte, perfaqesues i natyres, me sens te mprehte, kerkues i arsyes, me drite ne kuptimin ndermjet kohes dhe pafundesise”.

Sipas Persianeve te lashte, njeriu eshte kupola e universit. Sipas Davidit, njeriu eshte nje engjell ne martesen e tij.
Por njeriu qe te jetoje duhet te shfrytezoje ambientin perreth, token, pemet. Asclepius ishte ne gjendje te transformonte natyren ne interes te tij. Hebrejte ndihmuan ne transformimin e natyres me teologjine e tyre. Pitagorianet hapen dyert per fushat e shkencave.

Muhameti thote se njeriu po te bazohet ne ligjet e shenjta behet edhe me i mire. Persiani Evanthes ne teologjine Chaldean thote se njeriu eshte nje kafshe e ndryshueshme, e shumellojshme, me natyre jo te qendrueshme, por i qete ne token e tij.
Ne Deklaraten e te Drejtave te Njeriut neni 17 thote:” Askush s’mundet arbitrarisht te marre pronen e njeriut”.

Niccolo Machiaveli ( 1469-1527 ) bashkekohes me Mirandolen, jetuan ne Florence. Ai e percakton njeriun me karakteristika te kunderta me Mirandolen. Makiaveli thote se njeriu ( ai nenekupton politikanin ne cdo kohe ) eshte mosmirenjohes, i paqendrueshem, i trembur, hipokrit e egoist.

Frederik Bastiati ( 1801-1850 ) ishte udheheqes i levizjes per “ tregun e lire “ ne France, jurist, ekonomist, dijetar. Sipas tij, njeriu ka nga Zoti dhurate jeten, intelektin. Por jeta nuk eshte e garantuar per te, vete njeriu ka pergjegjesi. Qe te jetoje duhet te shfrytezoje burimet e natyres, vetine e tokes per te prodhuar ushiqim. Ekzistenca kerkon Liri, Pasuri.

Nga natyra secili ka te drejte te mbroje vete jeten, lirine, dhe pasurine me force. Nje kolektiv ka po kete te drejte, te drejten individuale per t’i mbrojtur qe te tria po me force. Asnje person ose kolektiv nuk ka te drejten te perdore force kundrejt jetes, lirise dhe prones se tjetrit, si rrjedhim njerezit te bashkuar nxoren ligjet. Ligji eshte per te bere legjitim vete mbrojtjen e te drejtes natyrale.

Shteti, qeveria po per kete qellim nxjer ligje. Ne qofte se ligjet nuk luajne rolin per te cilin jane formular, me kalimin e kohes “behen” indiferente ndaj lirise dhe prones. Njeriu nga natyra behet grabites e i shmanget punes,ndersa reagon ndaj padrejtesive qe e bejne viktime.

Sipas Bastiatit, egjiptianet e lashte e kishin shume te theksuar dashurine per token. Atje toka shkonte nga babi tek djali. Ne Persi detyra e pare dhe me kryesore qe kishte Princi, ishte puna ne bujqesi, agrikultura. Helenet nga natyra shume inteligjente dhe kurajoze, kishin mesuar nga egjiptianet te respektonin dhe te gjenin te mirat nen ligjin, per kete ata e vleresonin shume token.

Feneloni ( 1651-1715 ) dijetar francez, shkruan se egjiptianet e lashte kane qene vazhdimisht te lumtur, sepse mbreti i tyre kujdesej qe secili te kishte token e tij. Sipas tij ligjet me te persosura deri me sot i ka pase Mbreti Minos ne Krete ku si fshatari, si qytetari edhe luftetaret e ikur me familje neper brigjet e Mesdheut, kishin tokat, pronat e tyre, te trasheguara dhe te mbrojtura me ligj.

Oliver de Seres, themeluesi i agrikultures franceze ( 1539-1619 ) nxori ligje qe fshatari me i varfer duhet te kete ose t’i jepet toke, aq sa eshte ne gjendje ta punoje, ndersa me te pasurit duhet ta punojne pa tjeter token. Me ligj nuk mund t’ua maresh token, por harto ligje te tilla qe te jene qe te gjithe te kenaqur.

Ne Greqi ka pase dy republika, e Spartes qe ishte vetem ushtarake dhe e Athines qe ishte tregetare. Ne te paren secili mundohej te ishte ideal, ndersa tek e dyta qytetaret e republikes ishin te kenaqur me dashuri dhe pune.

Ne Sparte ,Likurgu kishte kombinuar ne menyre te shkelqyer ligjet qe si skllavi, si i liri te jetonin ne qetesi. Kudo qe shkonin ushtaret fitonin, por pronat e tjetrit nuk i preknin. Plackitja, rrembimi i pasurise ose i tokes nuk njihej.. prandaj sa jetoi kjo republike kishte vetem lavdi.

Po keshtu ne republiken tjeter ne ate te Athines u arrit ne saje te ligjeve qe kishin, nje fenomen i jashtezakonshem. Ne institucionet e saj nuk njihej korrupsioni. Ligjberesit nuk ishin vetem dijetare, por kishin ndershmeri natyrale. I njejti autor permend Paraguajin ku krimet ndaj prones se tjetrit, pothuajse nuk ekzistonin. Platoni tek “ Republika “ thote “qe institucionet dhe shteti te funksionoje mire, duhet qe e gjithe prona te jete private.”

Raynal (1713-1786 ) filozof francez thote se klimen e ben ajri dhe toka. Kur u bene zbulimet gjeografike dhe gjendej nje ishull, shikohej toka, ishte apo jo pjellore. Kur takonin nje ishull ose vend me toke te mire, e kthenin ne koloni dhe toke merrte vetem burri.

Kondillak figure e shquar e Rilindjes Evropiane, ne veprat e te cilit u mbeshteten filozofet Amerikane si John Locke etj thote :”Si ketu, si ne koloni te punojme sipas modelit te Likurgut dhe Solonit, te bejme ligjet sipas tyre qe te mos preket asnje interes”. Cdo shtet ka pase ligje, por pak kane qene te lumtur. E kane gezuar jeten vetem atje ku ligji nuk prek pronen personale, token, kete te drejte qe e kemi se bashku me jeten dhe lirine nga natyra.

Ligji duhet te siguroje dy gjera : Stabilitet, barazi ne te drejten e prones dhe dinjitet tek qytetaret. Ne qofte se ke siguri ne pronen, ke dhe dinjitet, krenari e prosperitet. Asnje shtet deri me sot nuk ka aritur nivelin e ligjeve te Spartes ku funksiononin ne menyre te persosur rakordimet me ligjet e natyres dhe te barazise.

Nuk eshte surprise te themi qe raca e njerezimit ne pergjithesi dhe ajo e jona ne vecanti, eshte nje mase inerte, qe pret te marre cfaredo forme, figure, impulsi, levizjeje dhe shprehje nga ndonje moskotier si Noli, bajraktar si Zogu, gangster si Enveri, aventurier si Sala, miop dhe kusar si Nano. ( percaktimi nga kendveshtrimi i trajtimit te tokes qe na moren ne Bregdet).

Lepeletier, tjeter filozof francez ,thote se njerezit jane njelloj si materiali qe rrjedh. E mira dhe e keqia nuk jane per te, por jane vetem per ate qe e udheheq kete mase.

Liria nuk konsiston vetem ne garantimin e te drejtes, por ne dhenien e fuqise tek njeriu per te zhvilluar mundesite, kapacitetet e tij, pronen, nen rregullat e drejtesise dhe te mbrojtura nga ligji.

Ligji ka fuqi absolute mbi personin dhe mbi pasurine e tij. Ligji eshte drejtesi. Ai duhet te mbroje te drejten e nje personi nga veprimet e dikujt. Cdo jeri ka te drejte te perdore forcen per te mbrojtur te drejten e tij, lirine, pronen. Forca e nje kolektivi qe eshte bashkimi i forcave te shume individeve, nuk mund te perdoret, sepse te gjithe kur u bashkuan, nxoren ligjin. Pra ligji duhet te mbroje personin dhe pasurine e tij.

Kush bashkohet per te bere rezistence ndaj marrjes se tokes nga hajdutet ose edhe nga ligjet e qeverive te tyre hajdute, me siguri do ta trashegoje token. Rezistenca per te mbrojtur token tende, duhet te jete e gjithanshme duke perdore te gjitha menyrat qe na meson Zoti qe ne dha dhe jeten, se jeta pa token s’eshte e mundur. Pengimi, shkaterimi, zjarri apo metoda ekstreme nuk i rekomandoj sepse cdo vjedhes, eshte i genjyer nga mafiozet e permendur me lart.

Books: “Dinjiteti Human” writen by Eleonora & Kostantin Gjoka

send by elkoqeparoi@yahoo.gr

fragmente nga libri , pjesa e pare

E DREJTA E TOKES

Pjese nga libri “Dinjiteti Human” studim nga Eleonora & Kostantin Gjoka

Qeverisja me Ligje dhe Liria ne Lindjen e Demokracise.

Nje perspektive Madisioniane.

Renia e sistemit komunist me 1989 ne Evropen lindore dhe qendrore dhe dy vjet me pas e Bashkimit Sovjetik, rriti numrin e shteteve demokratike ne bote ne 120. Por nga keto vetem 85 jane klasifikuar si te '' Lira ''. Qe te krijohet nje shoqeri e lire kerkohet nje qeveri e kufizuar, ku te drejtoje me ligje dhe te mbroje te drejten e prones.

Per lindjen e demokracise mund te mesojme nga vizioni konstitucional i James Madisonit

Rreziku qendron ne strukturen pa kufi te qeverise.Te drejtat individuale humbasin interesin special,shoqeria behet e dobet dhe cdo aspekt i jetes politizohet. Ne vend qe shteti te behet me pak i dukshem, behet me i forte.

Per Madisonin, '' esenca e qeverise eshte pushteti, dhe pushteti i perqendruar ne duar humane nuk kalon ne abuzime.'' Pyetja kryesore qe ben Madisoni se bashku me hartuesit e tjere te kushtetutes Amerikane eshte se si mund te parandalohet abuzimi i fuqise se qeverise, ne mbrojtjen individuale te jetes, lirise dhe prones.

Qellimi i Madisonit ishte te krijonte nje baze dhe strukture ne qeveri, qe te mbronte personin, pronen dhe t’i qendroje testit te kohes. Qellimi i tij ishte - drejtesia sipas ligjeve te lirise. '' Personi dhe prona jane dy subjekte ku qeveria vepron, e drejta e personit dhe e drejta e prones, jane objekte per tu mbrojtur, per te cilen eshte ngritur qeveria. ''

Sipas Madisonit, drejtesia, liria dhe prona jane te pandara. ''Vetem keshtu kemi nje qeveri te drejte '' shkruante Madisoni. Ai pranon dallimin qe ben Adam Smithi ne te drejten- perfekte dhe jo-perfekte, ku e drejta perfekte shoqerohet me drejtesi, kurse drejtesia jo perfekte shoqerohet me force. E drejta jo perfekte si e '' drejta per mireqenie,’’ jane te drejta ne sensin metaforik, ato nuk praktikohen pa cenuar te drejten e prones se dikujt tjeter.

Drejtesia e vertete kerkon mbrojtjen e te drejtes se prones, jo perkrahjen e mireqenies se shtetit. Asnjeri nuk ka te drejte te kompesoje me paret e njerezve te tjere.

Madisoni perkrah mendimin e klasikeve liberale per demokracine, qe konsiston ne qeveri te kufizuar, dhe ne qeverisje me ligje, sesa ne mendimin e liberaleve moderne, ku qeveria demokratike eshte e pa kufizuar. Ky kendveshtrim i demokracise bie ndesh me mireqenien e shtetit dhe pikepamjen e hapur per qeverine demokratike. Sot ne lindjen dhe formimin e demokracise, qeverisja me ligje dhe liria jane sakrifikuar nga shumica e politikaneve, gje qe perben nje rrezik te dukshem.

Madisoni mbeshteste nje qeveri te kufizuar jo thjesht si mendim, por per te mbrojtur personat dhe pronen nga korrupsioni. Mbeshteste tregun e lire dhe kundershtonte nderhyrjen e qeverise ne te. Ai e quante veten '' mik te nje sistemi tregetar me te vertete te lire, ku pengesat ligjore ne pergjithesi jane te padrejta, jane pranga, shtypese dhe jo politike.''

Me 1792 Madison shkruante, '' Liria dhe rregulli kurre nuk do te jene te sigurta, derisa do te kete nderhyrje ne te drejtat e personit, dhe qytetari te mos jete kthyer ne nje Argus per te spiunuar.''

Argus eshte nje gjigant me 100 sy, qe sherben si roje, ne kete rast pergjon lirine tone. Ne nje shoqeri te lire qytetari duhet te jete vigjilent, por per te shikuar larg ne perspektive dhe te perdore arsyen ne ruajtjen e lirise dhe te prones se tij.

Per krijimin e nje Demokracie. Ka disa thenie qe mund te mesojme nga pikepamja konstitucionale e Madisonit:

. Per te ekzistuar nje demokraci e vertete, qeveria duhet te jete sa me e vogel dhe si detyre kryesore te quaje sigurimin e personit dhe te prones, duke i dhene me teper prioritet politikes elektorale.

. Per t’u ruajtur nga degjenerimi dhe korrupsioni, te ruhet ekzistenca e lirise; populli duhet te pranoje qeverisjen sipas ligjeve qe trajton njerezit te barabarte ndaj ligjit, ruan te drejten ndaj prones private dhe lirine e personit.

. Roli i qeverise te jete minimal ne ekonomi dhe t’i lere njerzit te lire per te zgjedhur.

. nje shoqeri e lire nuk mund te bashkejetoje me nje shtet, ku ne emer te krijimit te drejtesise ka shkelje ose mohime te se drejtes. ( e drejte e lirise, e tokes, e pasurise, e besimit, etj. )

Pervetesimi dhe zbatimi i ketyre mesimeve ne shtetet qe kalojne ne demokraci, si Shqiperia p.sh. varet nga ndikimi i rregjimit te vjeter. Shtetet me qeveri qe kane perqendruar ne duart e tyre gjithcka, deri ne planifikime me kohe te gjate, do te kene zhvillim shume te ngadalte ne krahasim me shtetet ku qeverite e tyre jane te vogla por me vemendje tek liria e personit dhe e drejta e tij per token dhe pronen ne pergjithesi.

Shtetet ish komuniste qe para luftes sundonin ne baze te ligjit dhe respektonin te drejten e prones, si Hungaria, Polonia, dhe Sllovenia, shenuan progres. Ato kaluan lehte ne drejtimin e shtetit te ri ne baze te ligjit, token dhe cdo prone tjeter ja kthyen te zotit te ligjshem, minimizuan korrupsionin, gje qe mbas 20 vjeteve, nuk po ndodh akoma ne Shiperi.

Sipas visionit Madisionian, qe te lind dhe te formohet nje demokraci e vertete, duhet te jete qeverisja e mbeshtetur plotesisht ne baze te ligjeve. Qytetaret dhe udheheqesit duhet te mendojne rreth qellimit te qeverise e cila behet e rezikshme kur s'ka limit dhe qellim. Qellimi i vetem duhet te jete :dhenia me ligj e te drejtave, ruajtja e te drejtes se lirise, te prones dhe besimit te lire, respektimi i personalitetit dhe dinjitetit te njeriut.

Historia provoi qe Madisoni kishte te drejte dhe Marksi ishte gabim. E ardhmja e lirise dhe demokracise pershtatet me visionin Madisionian.

Δύο διαφορετικοί Αλβανοί | Dy shqiptarë të ndryshëm

Η τύχη έφερε δύο Αλβανούς συγγραφείς να έχουν την ίδια εβδομάδα την ευκαιρία να αναλογιστούν τη σχέση τους με εμάς τους Έλληνες – κι εμάς τους Έλληνες να αναλογιστούμε τη σχέση μας με τη γειτονική μας χώρα.

Ο ένας συγγραφέας είναι ο παλιότερος -και διάσημος σε όλο τον κόσμο- Ισμαήλ Κανταρέ, ο άλλος είναι ο (μόλις σαράντα χρονών) Μπεν Μπλούσι, από τα μεγάλα ονόματα του Αλβανικού Σοσιαλιστικού Κόμματος και συγγραφέας του πιο πετυχημένου λογοτεχνικού έργου τα τελευταία χρόνια στην Αλβανία. Και οι δύο είχαν προγραμματίσει από καιρό να έρθουν στην Ελλάδα να παρουσιάσουν τα βιβλία τους.

Όπως όλοι διαβάσαμε στις εφημερίδες, ο Κανταρέ, ξαφνικά, κι ενώ όλα ήταν προγραμματισμένα για μια εμφάνισή του στο Μέγαρο (ο Κανταρέ πρόσφατα μετακόμισε στον εκδοτικό οίκο «Ελληνικά γράμματα» και η εμφάνισή του θα σηματοδοτούσε κατά κάποιο τρόπο τη νέα εκδοτική παρουσία του στην Ελλάδα), αποφάσισε να μην έρθει διαμαρτυρόμενος για τη στάση εκείνων των ανεγκέφαλων στρατιωτών που διάλεξαν την 25η Μαρτίου για να διαφημίσουν σε όλο τον κόσμο τη ρατσιστική τους εκπαίδευση.

Ο Μπλούσι, αντίθετα, ήρθε, γέμισε ασφυκτικά το θεατράκι «104» της οδού Θεμιστοκλέους και, παρουσιάζοντας μαζί με τον Νίκο Παπανδρέου, το βιβλίο του «Να ζεις σε νησί» (εκδ. Καστανιώτη), δεν έχασε την ευκαιρία να δηλώσει ότι οι σχέσεις καλής γειτνίασης και συνεργασίας των δύο λαών είναι μονόδρομος και ότι η ανάπτυξη της Αλβανίας περνάει μονάχα μέσα από την Ευρώπη και τις καλές σχέσεις με τους γείτονές της.

(Παρένθεση προσωπικού χαρακτήρα: Πηγαίνοντας με τον Μπλούσι τις μέρες της παρουσίας του στην Αθήνα σε εστιατόρια και ταβέρνες έπεσα από τα σύννεφα όταν ξαφνικά συνειδητοποίησα ότι σερβιτόροι που γνωρίζω χρόνια είναι Αλβανοί: είναι τόσο άψογα τα ελληνικά τους, τόσο αξιοθαύμαστη η προσαρμοστικότητά τους, που ποτέ δεν είχα υποψιαστεί ότι δεν ήταν Έλληνες. Και συνειδητοποίησα, για μια φορά ακόμα, πόσο η κρατούσα άποψη για τους Αλβανούς μετανάστες στη χώρα μας είναι αλλοιωμένη, στρεβλή, ηλίθια: οι άνθρωποι αυτοί, που δουλεύουν ατέλειωτες ώρες σε διάφορες υπηρεσίες, που ήρθαν νέοι και δεν έχουν ακόμα αποφασίσει αν θα επιστρέψουν κάποτε στη χώρα τους, παρακολουθούν με την ίδια ζέση την πολιτική κατάσταση και των δύο χωρών -όλοι ήξεραν τον Μπλούσι, και οι περισσότεροι είχαν διαβάσει το βιβλίο του, στα αλβανικά βεβαίως- και θεωρούν τους εαυτούς τους πολίτες και των δύο χωρών – και, νομίζω, δίνουν όλο και λιγότερη σημασία στη μικρή εκείνη μερίδα των Ελλήνων ρατσιστών. Άλλωστε, όπως λέει ο Μπλούσι, βρισκόμαστε σε ένα νέο είδος μετανάστευσης σε σχέση με τις παλιές, αφού από την Κορυτσά στη Θεσσαλονίκη η απόσταση είναι μικρότερη από ό,τι η απόσταση Κορυτσάς-Τιράνων).

Για μια ακόμα φορά, μένω δύσπιστος απέναντι στις μεγάλες ρητορείες και στις κατασκευασμένες ιδεολογικές γραμμές που χωρίζουν τους ανθρώπους. Ο Κανταρέ (για τον οποίο οι κακές γλώσσες λένε ότι οι δημοκρατικές του ευαισθησίες είναι μάλλον όψιμες…), μπορεί να νιώθει ότι παίρνει το αίμα του πίσω τιμωρώντας όλους τους Έλληνες με την απουσία του, σίγουρα όμως δεν βοηθάει να αλλάξουν τα πράγματα μεταξύ των δύο λαών.

Από τον ΑΝΤΑΙΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΔΗ για την Αυγή της Κυριακής

ΜΠΕΝ ΜΠΛΟΥΣΙ «Το μέλλον της χώρας μου είναι στην ΕΕ»

radio arvila: Kadare paraqitet si "perfaqeues" politikan dhe refuzon te paraqitet ne Greqi ne bisden e programuar me deshiren e tij, kurse politikani Blushi paraqitet sukseshem si shkrimtar 4 dite para se Kadare te refuzoje.

Ο αλβανός συγγραφέας και πολιτικός μιλάει με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του στα ελληνικά

ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΚΟΥΖΕΛΗ | Πέμπτη 15 Απριλίου 2010

O αλβανός πολιτικός και συγγραφέας Μπεν Μπλούσι βρέθηκε στην Αθήνα με αφορμή την ελληνική έκδοση του μυθιστορήματός του «Να ζεις σε νησί», το οποίο στη χώρα του έκανε μεγάλη εκδοτική επιτυχία πουλώντας πάνω από 30.000 αντίτυπα. Τον συναντήσαμε και μιλήσαμε μαζί του εφ΄ όλης της ύλης.

- Το «Να ζεις σε νησί» είναι ιστορικό μυθιστόρημα. Ηταν ένας τρόπος να μιλήσετε για τη σημερινή Αλβανία από μια άλλη προοπτική;

«Οπωσδήποτε, γιατί μέσα από την ιστορία του κάθε λαός κατανοεί το παρόν του. Το ποιοι είμαστε σήμερα το έχει καθορίσει η διαδρομή μας στην Ιστορία».

- Θέμα του βιβλίου είναι η διαδικασία μαζικού εξισλαμισμού των χριστιανών Αλβανών την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.Τι ρόλο παίζει η θρησκεία στην Αλβανία;

«Χριστιανοί και μουσουλμάνοι ζουν σε θρησκευτική αρμονία, δεν πολεμήσαμε ο ένας τον άλλον ούτε άλλους λαούς στο όνομα της θρησκείας. Σε πολλές οικογένειες οι γονείς πιστεύουν σε διαφορετικές θρησκείες, αλλά συμβιώνουν αρμονικά και μεγαλώνουν τα παιδιά τους ώστε να σέβονται τη θρησκεία των άλλων. Αυτό μας χαρακτηρίζει και είμαστε υπερήφανοι».

- Ηταν το Ισλάμ η αιτία που κράτησε την Αλβανία μακριά από την υπόλοιπη χριστιανική Ευρώπη;

«Ο μαζικός εξισλαμισμός επιβράδυνε τον εξευρωπαϊσμό της χώρας. Ρόλο έπαιξε επίσης η απομόνωσή της από την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ως την περίοδο του κομμουνισμού. Τώρα είμαστε μια ανοιχτή χώρα, αλλά είμαστε από τις τελευταίες που θα εισέλθουν στην Ευρωπαϊκή Ενωση».

-Πώς βλέπετε στην Αλβανία την είσοδο στην ΕΕ;

«Η Αλβανία τρέφει τα μέγιστα φιλικά αισθήματα για την ΕΕ από όλες τις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ. Πέρυσι μπήκαμε στο ΝΑΤΟ. Εφέτος περιμένουμε να υπαχθούμε στη Συμφωνία του Σένγκεν, που θα διευκολύνει τις μετακινήσεις. Ολα αυτά είναι σημαντικά όχι μόνο για ψυχολογικούς, αλλά και για οικονομικούς λόγους. Το μέλλον μας είναι στην Ευρώπη και στην ΕΕ».

-Η ελληνική οικονομική κρίση τι αντίκτυπο έχει στην Αλβανία; «Τώρα αρχίζουμε να την αισθανόμαστε, διότι πολλοί αλβανοί μετανάστες στην Ελλάδα μένουν χωρίς δουλειά και στέλνουν λιγότερα χρήματα στις οικογένειές τους στην Αλβανία».

- Μάθατε για τα αντιαλβανικά συνθήματα που ακούστηκαν εδώ στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου;

«Θεωρώ ότι πρόκειται για κάποιες εθνικιστικές ομάδες στους κόλπους του Στρατού που δεν εκφράζουν όλη την ελληνική κοινωνία και η ελληνική κυβέρνηση έχει λάβει μέτρα εναντίον τους».

- Εκλέγεστε βουλευτής με το Σο σιαλιστικό Κόμμα στην Αλβανία. Η νέα κυβέρνηση του ΠαΣοΚ τι σημαίνει για εσάς;

«Ηταν ένα μήνυμα ελπίδας όχι μόνο για τους Αλβανούς, αλλά για όλο το σοσιαλιστικό κίνημα στην Ευρώπη. Το ότι η Ελλάδα επιστρέφει στον σοσιαλισμό είναι σημάδι ότι η ιδεολογία αυτή έχει ακόμη απήχηση».

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=46&ct=4&artId=298649&dt=15/04/2010#ixzz0lY02VtyE

Abdyl Frasheri: Një aleance ose vasalitet i tipit suzeren nën kurorën e Mbretit Jorgo

Book: “Greece and the Eastern Crisis” by Evangjellos Kofos,

Dossier, bisedimet greko-shqiptare (Libertas)
21 August 2009

Dossier/Qëndrimi i Abdyl Frashërit: Pranoi idenë e vasalitetit ndaj Greqisë. Bisedimet greko-shqiptare, në vitet e Lidhjes së Prizrenit. Shumëkush së fundmi në Shqipëri mund të jetë njohur me idetë e shfaqura rishtas të Ismail Qemalit në lidhje me bashkëpunimin shqiptaro-grek. Madje aq shumë besonte ai në këtë marrëdhënie saqë në 22 mars 1907 dokumentohet firma e tij në një protokoll që synonte Federatën mes dy vendeve. Por ideja e Qemalit, duket se nuk është jetime në botën shqiptare. Një pararendës i tij në luftën për pavarësi, Abdyl Frashëri, duket se ka hedhur vështrime të guximshme drejt fqinjit jugor. Një aleancë, e pse jo një vasalitet i tipit suzeren nën kurorën e Mbretit Jorgo. Dosieri i mëposhtëm shtjellon këto fakte duke realizuar ndër të tjera edhe një mision për zbardhjen e Historisë, që do të lejonte mandej rishkrimin e saj. Taktikë apo koniunkturë, shihet se elita shqiptare e Rilindjes, kapërcente “hendekun” fetar për të parë më mirë të vërtetën që i ka lidhur grekët dhe shqiptarët në një fat të përbashkët përjetësisht. Në këtë kuadër, këto ide që për shkak të imunitetit që dy figurat e shquara kanë ndaj ngulçimeve nacionaliste anti-grek në Shqipëri, nuk mund të sulmohen. Ato thjesht priren që ta fitojnë pa ndonjë shpenzim energjie statusin që edhe kanë; atë të së Vërtetës Historike.

Pjesa që po botoj është nxjerrë nga përkthimi grek i librit, tashmë klasik, të prof. Evangjellos Kofos, “Greece and the Eastern Crisis”, 1875-1878, IMXA, Selanik, 1975 (botimi greqisht nga Ekdotiki Athinon, Athinë, 2001). Në kapitullin VI të librit, në një nënkapitull me temën “Bisedimet greko-shqiptare”, fq. 117-119, autori trajton bisedimet (e dështuara) greko-shqiptare, rreth planit të vjetër për bashkëpunim midis dy popujve, për një qëndrim të përbashkët kundër Turqisë, i cili do ta çonte në një federate (apo monarki dualiste) Greqinë dhe Shqipërinë. Për autorin dhe veprën shkruan historiani i njohur K. Frashëri (“Lidhja Shqiptare e Prizrenit”, 1878-1881, vol. I, Tiranë, 1989, fq. 64): “Ndër historianët grekë të pasluftës, duhet përmendur, në mënyrë të veçantë, E. Kofos, i cili u mor me lëvizjen shqiptare të viteve të Krizës Lindore, në dy punime të tij të pasura nga materiali dokumentar – në veprën kushtuar Greqisë, gjatë viteve 1875-1878, kur Lidhja e Prizrenit është parë si një forcë politike më vete dhe, në referatin kushtuar posaçërisht Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, me rastin e 100-vjetorit të themelimit të saj”. Takimet që pati Abdyl Frashëri me grekët trajtohen më hollësisht po nga K. Frashëri (ku shihet edhe ana e historiografisë shqiptare për çështjen), në veprën “Abdyl Frashëri”, shtëpia botuese “8 Nëntori”, Tiranë, 1984, fq. 91-105.
Bisedimet greko-shqiptare. Pak ditë pas rënies së Plevnës, qeveria greke dërgoi, në mënyrë sekrete, deputetin Stefanos Skouloudis, për të takuar përfaqësuesit shqiptarë në Parlamentin turk (1877). Midis tyre, ishte Abdyl Bej Frashëri dhe Mehmet Ali Bej Vrioni, me të cilët kishte zhvilluar negociata sekrete, të cilat dështuan në Janinë, korrikun e kaluar, me diplomati Mavromatis. Urdhrat e Skouloudis ishin që të arrinte një marrëveshje ushtarake me shqiptarët, edhe pse do ishin të paevitueshme bisedimet rreth statutit që do të kishte Shqipëria pas lufte. Në takimet e tij me Abdyl Frashërin, Skouloudi, nga njëra anë, rishtroi idenë e vjetër për kompozimin e një mbretërie dualiste nën (mbretin) Jeorjio – i cili do të mbante titullin “Mbret i grekëve dhe i shqiptarëve” – dhe, nga ana tjetër, ofroi autonomi të gjerë për trojet shqiptare brenda mbretërisë. Nga ana e tij, Abdyl Beu rishtroi planin e vjetër shqiptar për formimin e një mbretërie autonome shqiptare. Por, kësaj radhe, pranonte që kjo mbretëri të ishte vasale e Greqisë. Skouloudi, parimisht, nuk e kundërshtoi këtë propozim, siç kishte bërë para tij Mavromati, por propozoi që të emërohet mbret i Shqipërisë princi Nikolaos, djali pesëvjeçar i Jeorjios. Abdyl Beu nuk e mbylli derën, por insistoi që të përcaktohen kufijtë e mbretërisë shqiptare, në të cilën bënte pjesë Shqipëria Qendrore, Shqipëria Jugore dhe Epiri, por jo përkohësisht Shqipëria Veriore, ku bashkëpatriotët e tij shihnin drejt Italisë, për emancipimin e tyre politik. Duke dashur të parandalojë reaksionin grek, ndaj aneksimit të Epirit, udhëheqësi shqiptar i ofroi popullsisë greke të provincës një status të privilegjuar brenda shtetit shqiptar. Edhe kësaj radhe, Skouloudis nuk dha përgjigje të prerë për këtë propozim, sepse nxitohej që të mbyllte marrëveshjen ushtarake. Si përfundim, me gjithë përpjekjet, të dy bashkëbiseduesit nuk arritën në ndonjë rezultat pozitiv, pasi që të dy dështuan, në përpjekjet e tyre për ta bindur secilën palë të bëjë lëshime guximtare. Sidomos, myslimanët shqiptarë të Veriut, nuk ranë dakord me propozimin e Abdyl Beut, që ta pranohet plani grek, për një mbretëri shqiptare, vasale e Greqisë me mbret grek. Por edhe Athina ishte kategorikisht kundër idesë së aneksimit të Epirit në një shtet autonom shqiptar. Si rrjedhim, raundi i ri i bisedimeve greko-shqiptare mbaroi pa rezultate. Udhëheqësit shqiptarë nxitoheshin të ktheheshin në vendet e tyre, të cilat rrezikonin invadimin nga malazezët, serbët, grekët, madje edhe italianët. Para se të nisen, Abdyl Beu i zbuloi Skouloudit se udhëheqësit e shqiptarëve, nën pretekstin e invazionit të huaj, do të përpiqeshin të merrnin lejen e Portës për mobilizim të përgjithshëm të shqiptarëve. Qëllimi i tyre i vërtetë ishte që të shpallnin pavarësinë nga Perandoria Osmane. Parashtroi, pra, te Skouloudi një skicë të gjatë të planit kryengritës shqiptar edhe theksoi nevojën që të dyja palët ta evitojnë konfliktin e armatosur dhe të gjejnë, në vazhdim, mënyra bashkëveprimi. Më konkretisht, sugjeronte që ushtria greke, që do të invadonte në territorin turk, ta kishte në komandë vetë mbretin Jeorjio, kështu që prezenca e tij do përbënte një garanci të çmuar për myslimanët e Thesalisë (turq dhe shqiptarë), të cilët nuk do të bsillnin ndonjë pengesë. Pas pushtimit të Thesalisë – gjithmonë sipas Abdyl Beut – ushtria greke duhet të kthehej drejt Epirit, për të pushtuar krahinën e Artës. Në të njëjtën kohë, sugjeronte që një fuqi e rregullt ushtarake, prej rreth 5 000 vetash, të mblidhej në Korfuz, nga ku do hidhej në bregun matanë, për të prerë komunikacionet dhe ndërlidhje (e Turqisë) me Shqipërinë. Në këtë mënyrë, ushtria greke mund të shtinte nën kontroll pjesën tjetër të Epirit. Të dy negociatorët u ndanë në fund të dhjetorit, duke uruar që t’i vazhdojnë bisedimet e tyre në Korfuz. Rranë dakord, megjithatë, në pikëpamjen se shembja e plotë e Perandorisë Osmane do të thjeshtësonte bashkëpunimin midis grekëve dhe shqiptarëve. Por qorrsokaku i negociatave të Stambollit ua shtoi dyshimet autoriteteve në Athinë, të cilat vendosën që të mos furnizojnë me armë himarjotin mysliman Gjoleka, i cili ishte treguar i gatshëm të bashkëpunonte me grekët, duke çelur kryengritje në pjesën veriore të Epirit. Raundi i fundit i bisedimeve greko-shqiptare u zhvillua në Korfuz, në fillimet e shkurtit 1878, por prapë pa rezultat. Gjendja tashmë kishte ndryshuar plotësisht, pasi më 31 janar ishte nënshkruar paqja midis rusëve dhe turqve. Qeveria e re e Koumoundouros arriti në konkluzionin se nuk ekzistonin hapësira për arritjen e një marrëveshjeje me shqiptarët, sepse ata bënin kërkesa për ndihmë ekonomike dhe ushtarake dhe, nga ana tjetër, paraqisnin pretendime ndaj Epirit. Edhe Koumoundouros, që ishte partizani më i flaktë i bashkëpunimit ballkanik dhe greko-shqiptar, u detyrua t’i shkruante Skouloudis:
“E mendoj tepër të rrezikshme të kontribuojmë ne në ndërtimin afër krahëve tanët një fuqie armiqësore. Shqiptarët janë turq, me turqit kanë interes, nga ata janë ndihmuar. Pse nuk rrinë të udhëzohen nga ne? Më duket se, bashkë me ne, duan të formojnë identitetin e tyre kombëtar. Duke mos pasur mjete, i kërkojnë ato nga ne, që të arrijnë qëllimet e tyre.”

Books to sell :"The Greek Ethnic Minority in Albania"

[Worcepirotiko@aol.com]
am sending out emails to everyone who might be intersted in ordering a copy of the book written by Prof. Fanis Malkidis "The Greek Ethnic Minority in Albania". I have about 200 copies for sale , 100 in Greek and 100 in English. If you are interested , please contact me at this email, or call me at 508-317-6478.

Just a note. If your chapter has ordered these books, please support your chapter and do not purchase them from me.

Thank you

Demetrios Koutoulas

President Worcester Chapter "ENOSIS"

Price $10.00 plus shipping

Οι χειμαρεοι και η ελληνικη επανάσταση του 1821

Two books:1. by Spiromilo 2. About relations between prime minister Koleti and Spiromilo

Ο Σπυρομίλιος γεννήθηκε στην πόλη της περιώνυμου ελληνοαλβανικής ημιαυτόνομου πολιτείας της Ηπείρου, πόλη της Χειμάρρας, το Φεβρουάριο του 18011. Ο πατέρας του ονομαζόταν Μίλιος (Μιχάλης), ενώ η μητέρα του η Μαρία ήταν κόρη του Ανδρέα Βάρφη στρατιωτικού στην Νεάπολη. Το 1810 ο πάππος Γιάννης Σπύρος2, ο οποίος υπηρετούσε στο βασίλειο της Νεάπολης ως συνταγματάρχης του Ελληνοαλβανικού τάγματος - του λεγομένου των Μακεδόνων (Brigata macedone) - κάλεσε τον δεκάχρονο εγγονό του στη Νεάπολη, με σκοπό να διδαχθεί όχι μόνο την Ιταλική γλώσσα, αλλά και την Λατινική και Γαλλική γλώσσα εν μέρει.
Όσον αφορά την Ελληνική γλώσσα το παιδί τότε Σπυρομίλιος γνώριζε την δημώδη του ελληνοφώνου χωρίου του, ενώ στην Νεάπολη ο πάππος του (ή θείος) χορήγησε τα μέσα της στοιχειώδους κατ' ιδίαν διδασκαλίας. Ίσως όμως και η ευπορότατη εκεί Ελληνική κοινότητα συντηρούσε προκαταρκτική σχολή στην Ελληνική συνοικία (Borfo dei Greci), αλλά δυστυχώς δεν γνωρίζομε τίποτα γι’ αυτό το θέμα3
Ευτυχέστατη επίσης περίσταση είναι ότι ο Σπυρομίλιος παρά την ατελή μόρφωση του στα Ελληνικά γράμματα σπούδασε στρατιωτικά στην Νεάπολη, και ούτε ο αυτόπτης συγγραφέας των δημοσιευομένων Απομνημονευμάτων κατείχε τέτοια πολύτιμα προσόντα για την περιγραφή της πολιορκίας του Μεσολογγίου, αγώνας ο οποίος δεν ήταν μόνο έργο παλικαριάς και αμίμητων ηρωισμών εκατέρωθεν, παλικαριάς Ελληνικής και Αλβανικής, αλλά και πάλη δεινής τέχνης και μηχανικής εμπειρίας.

Εξακολουθώντας την πολιορκία ο Σπυρομίλιος προβιβαστικέ σε αντιστράτηγος στις 21 Σεπτεμβρίου 1825, μετά από λίγο δε στρατηγός" αργότερα (8 Οκτωβρίου 1825) του επετράπη να αυξήσει το σώμα του σε 250 Χειμαριώτες.
Τα κατά την εκλογή της επιτροπής της μετάβασης στο Ναύπλιο περί τα μέσα Ιανουαρίου του 1826 βλέπει ο αναγνώστης στα Απομνημονεύματα του Σπυρομίλιου. Τα απεσταλμένα μέλη ήταν τρεις Σουλιώτες παλαίμαχοι, δύο Ρουμελιώτες επίσης σημαντικοί στρατηγοί και ο νεαρότατος Χειμαριώτης Σπυρομίλιος ως αντιπρόσωπος των Ηπειρωτών29.
Στις 8 Φεβρουαρίου 1840 διορίσθηκε διοικητής της Στρατιωτικής Σχολής αντί του Ράινεκ και συγχρόνως προβιβάσθηκε συνταγματάρχης.
Κατά την μεταπολίτευση του Σεπτεμβρίου 1843 ο Σπυρομίλιος ήταν εκ των κυριοτέρων παραγόντων της επαναστάσεως. Την νύχτα της 2-3 Σεπτεμβρίου ήρθε στον Πειραιά με όλους τους αξιωματικούς της Στρατιωτικής Σχολής, της οποίας ήταν διοικητής. Με την επιείκεια του χαρακτήρα του πέτυχε να μην παρεκτραπεί το κίνημα σε οχλοκρατία33.
Στις 5 Σεπτεμβρίου 1843 ο Σπυρομίλιος διορίσθηκε αρχηγός της χωροφυλακής και συγχρόνως προσωπάρχης στο υπουργείο των Στρατιωτικών. Αργότερα εξελεγχθεί πληρεξούσιος Θηβών κατά την συντακτική συνέλευση όντας απαλλαχθεί από τα διπλά στρατιωτικά του καθήκοντα. Ος Σεπτεμβριανός περιέπεσε και αυτός στην βασιλική δυσμένεια και διορίσθηκε στρατιωτικώς διοικητής Κυκλάδων, διέμεινε δε υπηρετών στην Σύρω, όντας εξόριστος, μέχρι του 184834. Τέλος ανακτώντας την βασιλική εύνοια επανήλθε στην Αθήνα, όπου διορίσθηκε Γενικός γραμματέας του υπουργείου των Στρατιωτικών (19 Οκτωβρίου 1848), μετά από λίγο υπασπιστής του βασιλιά (25 Ιανουαρίου 1849) και τέλος υπουργός των Στρατιωτικών στην κυβέρνηση του Αντ. Γ. Κριεζή (4 Αυγούστου 1850) μέχρι στις 5 Οκτωβρίου 1853, οπότε και παρητήθηκε35. Ήδη όμως από τις 15 Ιουλίου 1851 είχε διορισθεί γερουσιαστής και στις 20 Μαΐου 1853 προβιβάσθηκε υποστράτηγος. (Συνεχεια στα αρθρα:www.himara.eu)

John Wilkes: "The Illyrians", John V. Fine, Eric J. Hobsbawm etc

John Wilkes The Illyrians, Blackwell Publishing, 1995,ISBN 0631198075, p.12-14

The current version of the Albanian theory of their Illyrian origins is centred on the unbroken descent of modern Albanians from an Illyrian people already formed in Bronze Age times and in a geographical area that coincided with that occupied today by Albanian speakers, the modern state of Albania and the Yugoslav region of Kosovo. The guiding principles of archaeological research are the following: excavation of prehistoric burial nimuli to supplement evidence for prehistoric Illyrians from the Korcë basin and to define more clearly the relations with prehistoric cultures of Greece, Italy and Yugoslavia; the growth of Illyrian urban settlements in the Hellenistic period (fourth to second centuries c) and their relations with the Greek colonies on the coast; and studies in the late Roman and early medieval periods to demonstrate the links between Illyrians under Roman rule and Albanians, who first appear during the second half of the eleventh century.’°
The continuing political collisions between Albanians and the Yugoslav Serbs have had a marked impact on Illyrian studies. it is no novelty that debates over the ethnic affinities of ancient peoples in southeast Europe should be bound up with the antipathies of Serbs, Bulgars, Greeks and Albanians but the question of Kosovo has become more serious than at any time since it was first posed at the break-up of the Ottoman Empire. After the First World War the area moved between according to the balance of Great Power politics, though for most of the period it has remained under Yugoslav control while the population has become more and more Albanian. For this reason the ethnic affinities of the Dardanians, ancient inhabitants of Kosovo, northern Macedonia and southern Serbia, have attracted attention. Albanians hold them to be Illyrians, ethnically homogeneous with the rest, while a Serbian view argues that Dardanians represent an intermingling of both Illyrian and Thracian elements. There is little danger of lasting damage being caused by arguments being conducted on these lines when the evidence is historical or epigraphic and remains in the public domain, hut the damage is done when archaeological evidence is successively deployed to support one hypothesis with another. These reconstructions of prehistory — ‘houses of cards’ according to one scholar — prove surprisingly difficult to demolish even long alter their foundations have been shown not to exist. Similar problems arise regarding the peoples of ancient Epirus, now divided between Albania and Greece, Against a widespread view that they spoke a form of Greek the Albanians argue that the Epirotes were one with the rest of the Illyrians.’’

If we set aside some of the themes inspired by modem politics we arc still left with several worthwhile areas of enquiry for which much new evidence is to hand. Who were the Illyrians and how valid are suggested definitions of Illyrians on the basis of archaeological and linguistic evidence, taken together or separately? How were Illyrians linked with other inhabitants of the Danube lands, Thracians, Daco-Moesians, Italic peoples, Greeks and Celts, in their material culture and language? What happened to the Illyrians under Roman rule and how were they affected by the process known as Romanization? What connection did the ‘Illyrian emperors’ of the third and fourth centuries have with the peoples conquered by the first Roman emperor Augustus? Is there evidence for the survival of an Illyrian native culture during the Roman and early Byzantine periods? What traces of Illyrians can be detected today in the culture of the South Slavs and Albanians?


John V. Fine, The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century, University of Michigan Press, 1991, ISBN 0472081497,p.9-11

The Indigenous Population

Before turning to the Roman Empire, its characteristics (particularly those which were to have an influence upon the Balkan peoples) and its problems on the eve of the Slavic invasions, let us first survey the indigenous population of the Balkans. First a line should be drawn running roughly through Albania Macedonia and Thrace on to Constantinople. South of this line were found chiefly Greeks. North of it if the classical sources, which are far from ideal on this question, can be trusted, three peoples were to be found: the Illyrians, Thracians and Dacians. (1) The Illyrians lived in the western portion (north-western Greece, Albania, and a large portion of present-day Yugoslavia). However, some Yugoslav archaeologists of the prehistoric period, excavating in this region, have come to believe that the term Illyrians is an oversimplification that masks a variety of cultures. They have found significant cultural variations between findings from different so-called lliynan sites within what is now Bosnia and Herzegovina alone This suggests to some of them that the Illyrians should be subdivided into different cultural groups. Whether this also means they should be divided into different ethnic groups is still not known. (2) The Illyrians dwelled in Thrace much of modern Bulgaria and eastern Macedonia. (3) The Thracians inhabited Moesia (roughly what is now northern Bulgaria and north-eastern Yugoslavia) and Dacia (what is now Rumania). Linguistically these three peoples were all Indo-Europeans and some scholars believe that the Thracians and Dacians until a millennium or so earlier had been one people. Various linguists disagree. Traditionally scholars have seen the Dacians as ancestors of the modern Rumanians and Vlachs and the Illyrians as the proto-Albanians. Perhaps (keeping in mind the frequent ethnic mixing as well as cultural and linguistic evolution) we should retain this view. However, from time to time these views have been challenged, very frequently for modern nationalistic reasons. For example if the Illyrians were the ancestors of the Albanians then the Albanians as original inhabitants have some historic right to that region and possibly rights to other regions which had been settled by Illyrians. And the Illyrian ancestry has been very important in Albanian nation-building myths. In the same vein if the Dacians were proto-Rumanians then they were the original settlers and have historic rights to Rumania, particularly in the mixed region of Transylvania against claims of the late arriving (end of the ninth century) Hungarians. Not surprisingly. Hungarian scholars have been the leading critics of the claim that Dacians are Rumanian and argue that the Vlachs (or Rumanians) arrived in the eleventh and twelfth centuries when Vlachs first appear in the written sources.

Recently the Albanian Illyrian identification has come under more serious challenge from linguists. Before turning lo the arguments it must be pointed out that Dacian. Thracian and Illyrian are not only dead languages but languages in which no texts have survived. Thus all that is known about these languages comes from personal and place names mentioned in classical texts or surviving place names (toponyms) V. Gecwpev argues that Illyrian place names arc found in a far smaller area than I have given above for Illyrian settlement Secondly, he argues that though the Albanians now live in what was Illyrian they themselves come from part of Moesia from the Moravia region of eastern Serbia. This was ethnically a Dacian region and thus he argues for a Dacian ancestry for the Albanians. These conclusions he believes are shown by the following: (I) Illyrian toponyms from antiquity do not follow Albanian phonetic Laws. (2) Most ancient Latin loanwords in Albanian have the phonetic form of East Balkan Latin (i.e., proto-Rumanian) and not west Balkan (i.e. Old Dalmatian) Latin suggesting the Albanians were descended from the Dacians. (3) The marine terminology in Albanian is borrowed from different languages suggesting that the Albanians were not originally a coastal people. (4) Few ancient Greek loanwords exist in Albanian; if the Albanians had originated in the Albanian-Epirus region there should be more. (5) There is no reference in any source to Albanians in the Albanian region until the ninth century. (6) Roughly one hundred Rumanian words are similar only to Albanian words and when this fact is combined with the similar treatment of Latin in Albanian and Rumanian Georgiev concludes that the Albanians came from what is now Rumania (or the region of Yugoslavia close to modern Rumania) and that their language developed during the fourth to sixth centuries when proto-Rumanian was formed. Rumanian he sees as a completely Romanized Dacian-Moesian language whereas Albanian is a semi-Romanized Dacian-Moesian language.

These are serious (non-chauvinistic) arguments and they cannot simply be dismissed. Furthermore, during the fourth to sixth centuries the Rumanian region was heavily affected by large-scale invasions of Goths and Slavs, and the Moravia valley (in Serbia) was a main invasion route and the site of the earliest known Slavic sites. Thus this would have been a region from which an indigenous population would naturally have fled.



Eric J. Hobsbawm, Nations and Nationalism Since 1780: Programme, Myth, Reality, Cambridge University Press, 1992, ISBN 0521439612, p.53

This does not, as I have already hinted, exclude a certain popular cultural identification with a language, or a patently related complex of dialects, peculiar to a body of communities and distinguishing them from their neighbors, as in the case of Magyar-speakers. And to the extent that this may be so, the nationalism of a later period may have genuinely popular linguistic proto-national roots. This may well be the case among the Albanians, living under rival cultural influences since classical antiquity, and divided among three or (if we include the locally centered Islamic cult of the Bektashi) even four rival religions: Islam, Orthodoxy and Roman Catholicism. It was natural for the pioneers of Albanian nationalism to seek an Albanian cultural identity in language, since religion, and indeed almost everything else in Albania, seemed divisive rather than unifying.’ Yet even in so apparently clear a case we should beware of too much reliance on the literate. In what sense, or even how far, ordinary Albanians in the late nineteenth and early twentieth centuries saw themselves as such, or recognized an affinity with one another, is far from clear. Edith Durham’s guide, a mountain youth from the north, being told that the Albanians in the south had Orthodox churches, said:‘They are not Christians, but Tosks’, which does not suggest a strong sense of collective identity, and ‘it is not possible to know the precise number of Albanians who came to the United States, for the early immigrants did not often identify themselves as Albanians’.’ Moreover, even the pioneers of nationhood in that land of feuding clans and lords appealed to more convincing arguments for solidarity before they appealed to language. As NaIm Frashëri (1846— ioo) put it: ‘All of us are only a single tribe, a single family; we are of one blood, one language”. Language, while not absent came last.


Williamson Murray, The Emerging Strategic Environment: Challenges of the Twenty-first Century, Greenwood Publishing Group, 1999,ISBN 0275965732,p.18

This example is not intended to single out the Greeks as the major sinners in regard to excessive nationalism. Quite the opposite. Given the Greek standard of living, by far the highest in the Balkans, their membership in the European Union and NATO, the heavy flow of tourists through their country the increasingly urbanized nature of Greek society, and their many family contacts with the large Greek ethnic communities abroad, especially in North America, Greeks are far more travelled, internationally minded, and better educated than the other Balkan nationalities. Based on the author’s experiences, most Greeks realize that the contents of their children’s’ textbooks and of their politicians’ speeches are heavily affected by subjective political considerations and hardly reflect reality.34 There are far worse contemporary examples of nationalistic excess and propaganda among the Balkan peoples than those of the Greeks. Consider the Turkish denial of the obvious reality that the Kurds are a separate national group but are supposedly “Mountain Turks;” the Serb notion that somehow contemporary Bosnian Muslims are traitors because their ancestors converted to Islam some twenty generations in the past; the Albanian insistence that they are the unadulterated ethnic descendants of the ancient Illyrians, unsullied by any intermarriage with subsequent occupiers (many Romanians accept a similar myth about their ties to the Dacians); the Croat argument that Bosnian Muslims are party to an international Islamic conspiracy to conquer the world, and then forcibly convert or massacre all Christians; Bulgarian accusations that the country’s Turkish minority is secretly devoted to Turkey’s reconquest of all Bulgaria. In many ways, the delusions that typify individuals suffering from megalomania and paranoia characterize the self-centered but fearful world views of the nationalists in the different Balkan countries.

RENE' PUAUX. -O Φιλλέλην Δημοσιογράφος-Ιστορικός

«Νόμιζα ότι στους Αγίους Σαράντα είχα γνωρίσει τη μοναδική εμπειρία μιας συγκινητικής δημοτικότητας. Στην πραγματικότητα δεν ήταν τίποτε το οποίο να μπορεί να συγκριθεί με ό,τι έζησα φτάνοντας στη Νιβίτσα. Η άφιξή μου εδώ θα μείνει μια από τις αναμνήσεις που ούτε η ηλικία ούτε οι περιπέτειες της ζωής θα επιτρέψουν να λησμονηθεί. Τρεις ώρες ταξιδεύαμε με τα άλογα μέσα από λιβάδια με ανοιξιάτικους ανθούς. Εκείνοι που παραπλέουν με πλοίο την παραλία αυτή της Ηπείρου με τους άγονους ψηλούς λόφους που κατεβαίνουν μέχρι τη θάλασσα, δεν φαντάζονται πως πίσω από τα υψώματα κρύβονται θαυμάσιες κοιλάδες που μονάχα η τυραννία και η βαρβαρότητα των Τουρκο-αλβανών δεν επέτρεψαν να μετατραπούν σε γεωργικούς παραδείσους. Το μικροσκοπικό μου άλογο με πάταξε με το κεφάλι κάτω σε ένα ρυάκι με γλοιώδη όχθη, παρ' όλα αυτά οι εντυπώσεις μου ήταν χαρούμενες και η διάθεσή μου πολύ καλή....RENE' PUAUX.

see http://www.himaraunion.com/himara-overview/history/171-2009-01-22-21-02-59.html

(1878-1937) O Φιλλέλην Δημοσιογράφος-Ιστορικός

Ο Ρενέ Πυώ είναι γάλλος ιστορικός και δημοσιογράφος. Με τη δεύτερη ιδιότητά του εργάστηκε ως συντάκτης και αρχισυντάκτης της παρισινής εφημερίδας "Χρόνος" (Temps), αρκετό δε χρονικό διάστημα υπήρξε ανταποκριτής της στο εξωτερικό. Έτσι επισκέφθηκε πολλές χώρες κατά την περίοδο των Βαλκανικών Πολέμων.

Τις απογοητεύσεις και τις περιπέτειες ενός πολεμικού ανταποκριτή τις περιγράφει παραστατικά σε μια συλλογική έκδοση (Dans les Balkans 1912-1913), που ασφαλώς είναι πολύτιμη και για τους κανόνες δεοντολογίας της δημοσιογραφίας, της υψηλής αποστολής της ως διαμορφώτριας της κοινής γνώμης. Αποκαλύπτει κάθε απόπειρα παραπλανήσεως του κοινού δια του τύπου και συγκεκριμένα στην περίπτωση της Β. Ηπείρου επισημαίνει την απουσία Ιταλών και Αυστριακών δημοσιογράφων από εκδηλώσεις δηλωτικές του ελληνικού φρονήματος των κατοίκων της, τόσο των χριστιανών όσο και των μουσουλμάνων.

Ωστόσο η αντιδεοντολογική συμπεριφορά δεν αφορά το σύνολο των Ιταλών δημοσιογράφων. Ο απεσταλμένος της εφημερίδας "Αιών" (Secolo) της Ρώμης Luciano Magrini, γράφοντας την αλήθεια κατηγορήθηκε από τους συμπατριώτες του ως όργανο της ελληνικής προπαγάνδας.

Ο Ρενέ Πυώ υπεραμύνεται της ελληνικότητας της Β. Ηπείρου και καταγγέλλει την αδικία, που προσγίνεται με τη μη ενσωμάτωση της στην Ελλάδα, αν και ο ελληνικός στρατός είχε ελευθερώσει αυτή. Στο περίφημο βιβλίο του "Δυστυχισμένη Βόρειος Ήπειρος"(la malheureuse Epire) περιγράφει με ζωντανή και συγκινητική γραφή το χρονικό και τα βάσανα των Ελλήνων κατοίκων της.

Οι τελευταίες στιγμές της Σμύρνης
Η μαρτυρία του Rene Ρuaux
«Ο θάνατος της Σμύρνης» (La mort de Smyrne)

Το βιβλίο του Πυώ εκδόθηκε στο Παρίσι το 1922, τον ίδιο χρόνο της καταστροφής, σαν απάντηση στις προπαγανδιστικές ψευδολογίες των Τούρκων και των τουρκόφιλων γαλλικών πολιτικών και δημοσιογραφικών κύκλων, που διέδιδαν πως ο ελληνικός στρατός έκαψε κατά την υποχώρησή του τη Σμύρνη!

Ο Ρενέ Πυώ, αναφερόμενος στο μαρτύριο του Χρυσοστόμου, αρνείται να δώσει «συγχωροχάρτι» στην τουρκική στρατιωτική και πολιτική ηγεσία και να ρίξει την ευθύνη στο μαινόμενο τουρκικό όχλο. Ιδού τι γράφει στο βιβλίο του: Ο στρατηγός Νουρεντίν πασάς τον αναζήτησε με ανθρώπους του στη Μητρόπολη.

Όταν τον έφεραν μπροστά του, τον εξύβρισε με αισχρό τρόπο και τον κατηγόρησε για τη φιλελληνική του στάση, αφότου αποβιβάστηκε ο ελληνικός στρατός στη Σμύρνη. Τελικά του γνωστοποίησε ότι το επαναστατικό δικαστήριο της Άγκυρας τον είχε καταδικάσει από καιρό πριν σε θάνατο, και πρόσθεσε ότι η επόμενη ενέργειά του ήταν να τον παραδώσει στη λαϊκή κρίση.

«Ο Χρυσόστομος, λοιπόν, παραδόθηκε στον μανιασμένο μουσουλμανικό όχλο. Του ξερίζωσαν τη γενειάδα, τον μαχαίρωσαν, διαμέλισαν και έσυραν το σώμα του μέχρι την τουρκική συνοικία, όπου και τον πέταξαν στα σκυλιά». Παρακάτω ο Πυώ γράφει ότι οι γαλλικές εφημερίδες απέκρυψαν τις λεπτομέρειες του φρικιαστικού γεγονότος, μερικές μάλιστα έγραψαν ότι ο Χρυσόστομος ήταν σώος και αβλαβής! Αργότερα αρνήθηκαν να δημοσιεύσουν και τις επίσημες εκθέσεις. Ο Πυώ συγκέντρωσε μαρτυρίες αυτόπτων.
Ως πιο έγκυρη θεωρεί την μαρτυρία «ενός Γάλλου προστατευομένου» που για λόγους προστασίας τον ονομάζει «κ. Μ...». Ο άνθρωπος αυτός, που ο Πυώ θεωρεί αμερόληπτο και αυτόπτη, μεταξύ των άλλων, αναφέρει ότι μετά την αποχώρηση των ελληνικών αρχών (7 Σεπτεμβρίου [ν.ή.]1922) σχηματίστηκε από διαφόρους ξένους πολίτες και Γάλλους ομάδα πολιτοφυλάκων για την τήρηση της τάξης. Μεταξύ αυτών και ο κ. Μ... Ένας καθολικός ιερέας, ιταλικής καταγωγής, ο πατήρ Scaliarino, ζήτησε εσπευσμένα τη βοήθεια της πολιτοφυλακής για την προστασία του Χρυσοστόμου.

«Μία γαλλική περίπολος από είκοσι άνδρες, τους οποίους συνόδευα μαζί μ' έναν άλλο πολιτοφύλακα, κατευθύνθηκε αμέσως στη Μητρόπολη, με σκοπό να πεισθεί ο μητροπολίτης να έλθει και να παραμείνει στην εκκλησία της Sacre-Cœur ή στο Γαλλικό Προξενείο.
Ο μητροπολίτης Χρυσόστομος δε δέχθηκε, λέγοντας ότι σαν καλός ποιμένας είχε χρέος να μείνει κοντά στο ποίμνιό του. Όταν η περίπολος έβγαινε από τη Μητρόπολη, ένα αυτοκίνητο στο οποίο επέβαιναν ένας Τούρκος αξιωματικός και δύο στρατιώτες, με τις λόγχες πάνω στα όπλα, σταμάτησε μπροστά από το μητροπολιτικό κτίριο.

Ο αξιωματικός ανέβηκε επάνω και διέταξε το μητροπολίτη να τον ακολουθήσει στον Νουρεντίν πασά, το στρατιωτικό διοικητή. Βλέποντας ότι απάγεται ο μητροπολίτης, είπα στους άνδρες της περιπόλου να πάρουμε από πίσω το αυτοκίνητο. Φθάσαμε μπροστά στο Μεγάλο Στρατώνα, όπου βρισκόταν ο στρατιωτικός διοικητής, ο στρατηγός Νουρεντίν.

Ο αξιωματικός που συνόδευε το Χρυσόστομο, τον οδήγησε μπροστά στον Νουρεντίν. Σε δέκα λεπτά, και ενώ ο Χρυσόστομος κατέβαινε, βγήκε στο μπαλκόνι του κτιρίου ο Νουρεντίν πασάς, ο οποίος απευθύνθηκε στους χίλιους με χίλιους πεντακόσιους μουσουλμάνους, άνδρες και γυναίκες, που βρίσκονταν στην πλατεία, τους είπε ότι τους παραδίδει το μητροπολίτη, προσθέτοντας χαρακτηριστικά τις φράσεις: «Αν σας έκανε καλό, να του το ανταποδώσετε, αν σας έκανε κακό, να του κάνετε και σεις κακό!»

Ο όχλος άρπαξε χωρίς χρονοτριβή το μητροπολίτη και τον οδήγησε λίγο πιο πέρα, μπροστά στο κομμωτήριο του Ismail ενός Ιταλού προστατευόμενου, εκεί σταμάτησαν και τον έντυσαν με μια άσπρη μπλούζα που πήραν από τον κομμωτή, άρχισαν αμέσως να τον χτυπούν λυσσασμένα με γροθιές και με ξύλα, και να τον φτύνουν στο πρόσωπο, του τρύπησαν με μαχαιριές το σώμα, του ξερίζωσαν τη γενειάδα, του έβγαλαν τα μάτια, του έκοψαν τη μύτη και τα αυτιά.

«Πρέπει να σημειώσουμε ότι η γαλλική περίπολος παρακολούθησε τα γεγονότα μέχρι τη σκηνή που περιγράψαμε. Οι άνδρες που την αποτελούσαν (επρόκειτο για ναύτες) είχαν βγει έξω από τα ρούχα τους, έτρεμαν χωρίς υπερβολή από την αγανάκτηση και ήθελαν να επέμβουν. Ο επικεφαλής, όμως, αξιωματικός, με το περίστροφο στο χέρι, ακολουθούσε τις διαταγές που τους είχαν δοθεί, και τους εμπόδισε να κάνουν οποιαδήποτε κίνηση. Στη συνέχεια, δεν είδαμε πια το μητροπολίτη, που τον αποτελείωσαν σε μικρή απόσταση πιο πέρα. »Κατεβαίνοντας με την περίπολο προς την Ευρωπαϊκή συνοικία, συναντήσαμε ένα αυτοκίνητο και πίσω του δεμένον τον κ. Τσουρουκταόγλου, το διευθυντή της εφημερίδας La Reforme. Δεμένον απ' τα πόδια, ράκος πραγματικό, τον τράβαγε το αυτοκίνητο, ενώ το κεφάλι του σερνόταν πάνω στο λιθόστρωτο».

BΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Έτσι έφυγε ο Βενιζέλος

Το βιβλίο του Πυώ αποτελεί ένα χρονικό που σε πολλά σημεία θυμίζει ρεπορτάζ για το θάνατο του βασιλιά Αλέξανδρου και τις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920. Πέρα από την ζωντανή αφήγηση των γεγονότων ο συγγραφέας θέλει να δείξει τα παιχνίδια της ιστορίας που σε διάστημα λίγων εβδομάδων άλλαζαν την τύχη της Ελλάδας με τρόπο δραματικό.

Οι τελευταίες ημέρες της Σμύρνης

Εκτενείς μαρτυρίες για τις σφαγές, τις λεηλασίες, την πυρκαγιά, την τραγική έξοδο, τους εκτοπισμούς, την εξόντωση του χριστιανικού στοιχείου, τον ξεριζωμό, την αναλγησία των Συμμάχων.

Ο Puaux έγραψε το βιβλίο αυτό για να αποφευχθεί η λήθη, για να διασώσει το ιστορικό υλικό που είχε στα χέρια του και κυρίως για να συντελέσει στην αποκατάσταση τις ιστορικής αλήθειας.

Δυστυχισμένη Β. Ηπειρος