Η “ΟΜΟΝΟΙΑ” των Ελλήνων της Αλβανίας και οι προκλήσεις της

Τον Ιανουάριο του 2015 διεξήχθησαν οι εκλογές της “Ομόνοιας”, συλλόγου της εθνικής ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία, όπου ο νεοεκλεγείς πρόεδρος κ. Λεωνίδας Παππάς διαδέχθηκε στο αξίωμα τον κ. Βασίλη Μπολλάνο, πρώην δήμαρχο της Χειμάρρας.

Η οργάνωση “Ομόνοια” αποτελεί δημόσια έκφραση των Βορειοηπειρωτών, ενώ συνδέεται άρρηκτα με τη λειτουργία του κόμματος “Ένωση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα” (ΚΕΑΔ), το οποίο εκπροσωπεί την εθνική ελληνική μειονότητα καθώς και άλλες μειονότητες στο πολιτικό γίγνεσθαι της Αλβανίας. Αξίζει να αναφερθεί ότι ο πρόεδρος του ΚΕΑΔ, κ. Ευάγγελος Ντούλες, έχει διατελέσει πρόεδρος της “Ομόνοιας”. Θα ήταν πρέπον να μελετηθούν ορισμένα από τα πιο φλέγοντα προβλήματα που ταλανίζουν την οργάνωση αυτή, τα οποία θα αποτελέσουν πρόκληση για το νέο πρόεδρο.

Το ιδιαίτερο ύφος του απερχόμενου προέδρου – κυρίως κατά τη διάρκεια της δημαρχίας του – όσον αφορά την αμφισβήτηση του αλβανικού εθνικισμού, καθώς και την αντίσταση απέναντι στις εθνικιστικές τάσεις των Αλβανών, ήγειρε την ευαισθησία πολλών Ελλήνων της μειονότητας. Το γεγονός αυτό ενδεχομένως  προκάλεσε εκ νέου τη δραστηριοποίηση ορισμένων μελών της “Ομόνοιας”. Από την άλλη, η δίψα ορισμένων για εξουσία, καθώς και η πολιτική των “αλβανικών” κομμάτων να αντλούν ψήφους από την ελληνική μειονότητα, διέσπασε την τελευταία σε τουλάχιστον δύο πολιτικά κόμματα, στο φιλο-Ραμαϊκό ΚΕΑΔ, καθώς και στο φιλο-Μπερισικό κόμμα του ΜΕΓΑ. Η διάσπαση της μειονότητας οδήγησε τους περισσοτέρους να συσπειρώνονται και να ψηφίζουν μη μειονοτικά κόμματα, ανήκοντα κυρίως στο κεντροαριστερό πολιτικό φάσμα. Αυτό ήλθε ως αποτέλεσμα της πολιτικοποίησης της ελληνικής μειονότητας προς όφελος των “αλβανικών” κομμάτων, και, πολύ περισσότερο, της απογοήτευσης σημαντικού μέρους αυτής της μειονότητας προς τους εκπροσώπους της, είτε μελών της “Ομόνοιας” είτε του ΚΕΑΔ.

Πολλοί “την ψώνισαν” μόλις απέκτησαν ένα αξίωμα στο κόμμα, ενώ σχεδόν εξαφανίστηκαν, όταν ανέλαβαν κάποιο υπουργείο, κάποια διεύθυνση ή εν πάση περιπτώσει κάποια θέση στη δημόσια διοίκηση. Το φαινόμενο της “γραφειοκρατικοποίησης”, είχε ως αποτέλεσμα, σχεδόν πάντα, την αποστασιοποίηση των εκλεγμένων από τους ψηφοφόρους μόλις την επαύριο των εκλογών.

Η ανάδειξη υποψηφίων με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και με μοναδικό κριτήριο την επιχειρηματική τους δράση ναι μεν διευκολύνει χρηματικά την εκάστοτε εκλογική εκστρατεία, αλλά έχει ως συνέπεια το κυνήγι του χρηματικού κέρδους και όχι την εκπροσώπευση των αιτημάτων της μειονότητας. Επιπλέον, οι εκπρόσωποι αυτοί αδυνατούν να ανταποκριθούν στο έργο της διαπραγμάτευσης με την κεντρική εξουσία προς όφελος της μειονότητας.

Η διαφθορά αποτελεί μελανή σελίδα όχι μόνο για το κοινωνικο-πολιτικό γίγνεσθαι της Αλβανίας και της Ελλάδας, αλλά είναι παρούσα και στην ίδια την ελληνική μειονότητα. Η διαφθορά εντείνει την ουσιαστική αποστασιοποίηση των εκλεγμένων από τη μειονότητα, πολλαπλασιάζει τα πλούτη τους, καθώς και αυξάνει το οικονομικό χάσμα μεταξύ αυτών και του απλού λαού.

Επίσης, οι αργοί ρυθμοί στη διαδοχή των γενεών ενισχύουν περαιτέρω την αναποτελεσματικότητα της “Ομόνοιας”. Η ασθενής συμμετοχή των νέων σε συνδυασμό με τη “μονοπωλιακή” θέση των μεγαλύτερων σε ηλικία προσώπων στερεί από την οργάνωση αυτή ενέργεια, δυναμικότητα, διάλογο, μεγαλύτερη κοινοτική επιδοκιμασία και νομιμοποίηση. Ο σεβάσμιος ρόλος των προσωπικοτήτων μεγάλης ηλικίας έχει ανάγκη να εμπλουτιστεί από την προοδευτική σκοπιά της νεολαίας. Επιπρόσθετα, εξίσου σημαντική είναι η διαπαιδαγώγηση της τελευταίας. Ως εκ τούτου, ο νεοεκλεγείς πρόεδρος Λεωνίδας Παππάς με την επιπρόσθετη εμπειρία ως πρώην πρόεδρος της νεολαίας μπορεί να προσφέρει πολλά.

Συμπερασματικά, προκειμένου η “Ομόνοια” να κατορθώσει να επηρεάσει τις αποφάσεις της αλβανικής κυβέρνησης, καθώς και της ελληνικής, θα πρέπει πρώτα να υπερπηδήσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει στο εσωτερικό της. Πρέπει να βρεθούν περισσότερο λειτουργικοί μηχανισμοί για την αποτελεσματικότερη και δημοκρατικότερη οργάνωση της “Ομόνοιας”, έτσι ώστε η μειονότητα να διατηρήσει την ταυτότητά της.

Μόνο με αυτό τον τρόπο θα καταφέρει να διαπραγματευτεί με σημαντικότατες προκλήσεις που η κοινωνία αντιμετωπίζει καθημερινά, όπως η ανεργία, η φτώχεια, το περιβάλλον, το θέμα των συντάξεων, τις σχέσεις με την εκκλησία και τους συλλόγους Βλάχων και ούτω καθεξής. 

Ιορδάνης Γιώργη
Απόφοιτος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών *Μεταπτυχιακό στο Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές του Παντειου Πανεπιστημίου Αθηνών * Διδάκτωρ Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Παντειου Πανεπιστημίου Αθηνών

Αποκλειστικά για τον Πελασγό Κορυτσάς (www.pelasgoskoritsas.gr)

KOZMA ETOLIANI: SHENJTORI I MYZEQESË DHE I ORTHODHOKSISË EKUMENIKE

Nje studiues grek, ka bere nje artikull, ku ne menyre shkencore hedh poshte shpifjet dhe genjeshtrat per Shen Kozmain dhe denoncon shtremberimet historike dhe manipulimin me fjalet e Shenjtorit.
MIHAIL KR. PANTOULLAS ish Kryetar i Komitetit të Miqësisë së Parlamentit Helenik me Parlamentin Shqiptar

KOZMA ETOLIANI: SHENJTORI I MYZEQESË
DHE I ORTHODHOKSISË EKUMENIKE
(përgjigje historianëve profanë në histori)

Në gazetën “Dita” të Tiranës, u botua, së fundmi, artikull i profesorit z. Pellumb Xhufi nën titullin: “Shën Kozmai dhe misioni i tij në Shqipëri” (1). Objektiv i tij, sikundër vetë ai pohon në hyrje të artikullit, ishte “që të zhvishet Shën Kozmai nga mbulesa mitologjike që e ka mbështjellë personalitetin e tij”. Absolutizmi, që e dallon këtë formulim konkrret, krijon që në krye të herës probleme për objektivitetin në kërkimin e së vërtetës nga ana e z. Xhufi. Supozoj se vetë ai e njeh më mirë se kushdo tjetër se gazetaria mercenare është një nocion krejt i papajtueshëm me hulumtimin shkencor, që ambienti akademik kuron. Por kjo lidhet me profesorin z. Xhufi dhe besueshmërinë e tij shkencore, që për nga rezultati duket se nuk e preokupon seriozisht. Qartazi qëllimi i artikullit ishte tjetërkund!!!
Sidoqoftë le t’i marrim gjërat prej fillimit. Së pari titulli që i vihet artikullit është në atë mënyrë i formuluar, për të lënë si të nënkuptuar, një shërbim të porositur të Hieromonakut Kozma në Shqipëri. Kjo nuk është e vërtetë. Dhe kjo për faktin se studimi i letërkëmbimit të shpëtuar dhe i predikimeve të tij na tregojnë se nuk ka patur asnjë devijim përsa i përket mesazhit bazik të Kozmait për popullsitë Orthodhokse të përvuajtura të Ballkanit, që ishte të ruajtja e besimit të krishterë Orthodhoks si armë ideologjike për mbijetesën e rajave përballë muhamedanizmit mbizotërues të pushtuesit Turk (2).
E dyta, që konstatohet nga lexuesi në artikullin e z. Xhufi nuk janë veç gabimet profane historike që me shumicë gjenden në këtë shkrim të tij. Për shembull: 1) Është e gabuar se ekzekutimi me varje i Hieromonakut Kozma është kryer në Kolikondas. E drejta është se Kozmai u martirizua në Mojalli të Fierit dhe varrimi i tij u bë në Kolikondas, ku u gjend trupi i tij i marrë me rrëmbim nga ujrat e lumit Seman (Apsos) (3). 2)Vizitat njëzetëvjeçare të Hieromonakut Kozma nga fshatrat e periferisë së Konstandinopojës, në Romilinë Lindore, Maqedoninë Lindore – Qendrore dhe Perëndimore, në Thesali, ishujt e Egjeut dhe të Jonit, Greqinë Kontinentale, në Manastir dhe Ohër deri në Shqipëri dhe Epir, u realizuan me lejen dhe bekimet e Patriarkëve Ekumenikë Serafimit II, Samuelit dhe Sofronit II. Kurrë ndonjëherë nuk është lëshuar firman i posaçëm Sulltanor për këto udhëtime të Kozmait. Kjo tezë e z. Xhufi hidhet poshtë nga vetë ai, ngaqë në po të njëjtin tekst na sjell një letër të Kozmait për kadiun e Filatit të Thesprotisë që të lejohet qëndrimi dhe aktiviteti në zonën nën përgjegjësinë e tij. Pyetja është e thjeshtë. Nëse do të ekzistonte firmani i Sulltanit përse u dashka kërkesa me shkrim për të njëjtën çështje ndaj një gjykatësi klerikal vendor? Dhe për më tepër si do të guxonte Kurt Pashai i Beratit të urdhëronte ekzekutimin e Kozmait? 3) Referenca e z. Xhufi se Patriarkana Ekumenike e emëroi Hieromonakun Kozma si “Inspektor të Përgjithshëm të Shkollave Greke” është e gënjeshtërt. E vërteta është se u caktua “Hieropredikues i Përgjithshëm Apostolik i Kishës Lindore” (4). Me këtë cilësi bëri udhëtimet e tij në Ballkan. E para me të dytën asnjë lidhje nuk kanë. Është për t’u habitur sesi ia arrin dhe i njehson z. Xhufi. 4) Hieromonaku Kozma nuk ishte “Shenjtori gjysëmanalfabet nga Etolia”, sikundër shkruan z. Xhufi. E kundërta ndodh, sepse përveç arsimit të përgjithshëm dhe studimit shumëvjeçar të tij në Bibliotekat e Malit të Shenjtë, ishte njohës i të paktën tre gjuhëve përveç Greqishtes dhe ishte student në Akademinë e famshme Athonike , nga institucionet më të vjetra akademike në Evropë, me drejtor Evgjeni Voullgarin, iluministin më të rëndësishëm në Evropën Juglindore (5). 5) Më 24 Gusht të çdo viti nderimi i kujtimit të Shën Kozmait nuk kremtohet vetëm nga Kisha e Greqisë dhe Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë, sikundër këmbëngul z. Xhufi. Më 20 Prill 1961, kohë kur Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë ishte shkatërruar prej rregjimit të Enver Hoxhës, Patriarkana Ekumenike, me miratimin e të gjithë Patriarkanave Orthodhokse dhe Kishave Autoqefale, e renditi Kozmain në korin e shenjtorëve të Orthodhoksisë Ekumenike (6). Jam i sigurt se këtë fakt e di edhe redaktuesi i shkrimit, sikundër edhe se shenjtëria e Kozmait ishte ngulitur në ndërgjegjen e popullit, të Krishterë dhe myslymanë, shumë kohë para martirizimit të tij. Për këtë arsye dhe në varrin e tij, në Kolikondas, që nga çastet e para drejtoheshin mijëra njerëz pavarësisht besimit (7). Po e njëjta gjë edhe në Manastirin që ndërtoi në nderim të tij Ali Pashai më 1814 – 1815, ndërkaq që ikona adhuruese të Shën Kozmait filluan në pikturohen në gjithë rajonin ballkanik që prej vitit 1779 e në vazhdim (8). Studimi i mbishkrimeve të këtyre ikonave e çvlerëson opinionin e z. Xhufi se në mjedisin Heladik ai shënohet si “ethonmartir apo si apostull i Helenizmit”. Epitetet karakterizuese që shoqërojnë emrin Kozma janë po të njëjtat kudo. I hasim ato në të gjitha ikonat qoftë ato që ndodhen në Shqipëri apo në Greqi, qoftë gjetiu dhe fiksojnë pikërisht atë çka ai ka qenë: hieromonak, hieropredikues, asket, atlet, neomartir, hieromartir, oshënar – martir, apostull, isapostull (i barabartë me apostujt) dhe pas vitit 1961, i Etolisë. Përjashtim këtij rregulli përbën një ikonë e mbartshme (Manastiri i Shën Kozmait, Arnea, Halkidiki, fillimshekulli 20-të) në pjesën e sipërme të së cilës është shkruar mbishkrimi: SHEN HIEROMARTIR DHE ISAPOSTULL I SHQIPËRISË KOZMAI (Ο Άγιος Ιερομάρτυς και Ισαπόστολος της Αλβανίας Κοσμάς), gjë e cila gjithashtu reflekton realitetin, sikundër ky është reflektuar në mënyrë diakronike në ndërgjegjen e Orthodhoksëve të Shqipërisë dhe jo vetëm tek ata. Dëshmi e papërgënjeshtrueshme është afresku i Shën Kozmait i vitit 1960, në kulmimin e regjimit komunist, në fshatin Bubullimë të Lushnjës (9). 6) Edhe gabimi historik i tij i fundit , fare ashiqar. Lejen për udhëtimin e dytë të Hieromonakut Kozma e dha Patriarku Ekumenik Samuel, dhe jo “vegla e Sulltanit, Sofroni II”, sikundër e cilëson z. Xhufi. Ky Patriark dha lejen e tij miratuese për udhëtimin e tretë me këtë argumentim: “Rrezikun e islamizimit duke e parë emergjent, i ndjeri atëherë udhëheqës i Kishës, Patriarku Sofron II, vendosi të dërgojë këtë klerik të urtë, Kozmain, në ata rajone të rrezikuar” (10). Përpjekja, për ndërprerjen e islamizimeve masive, që rrezikonin transformimin e përbërjes etnike dhe fisnore të popujve të Ballkanit, e prish gjykimin e z. Xhufi se Patriarku Sofron II, ishte “vegël e Sulltanit”. Lufta pra për pengimin e islamizimeve masive, që rrezikonin të transormonin përbërjen racore dhe etnike të popujve të Ballkanit, e çvlerëson vlerësimine e z. Xhufi se patriarku Sofron II ishte “vegël e Sulltanit”. Vetëm në rastin se në këtë formulim të tij fshihet hidhërimi personal për faktin se prezenca e Hieromonakut Kozma i përmbajti numër të konsiderueshëm Shqiptarësh që të përqafojnë fenë (muhamedanizmin) e pushtuesit Turk, duke qëndruar besnikë në besimin atëror. Por një fakt i tillë nuk është për akuzë por për lëvdatë.
E treta që do të dëshiroja të vërej në shkrimin e z. Xhufi ka lidhje me shtrembërimin, gjatë transferimit në gjuhën shqipe, të citimeve nga burime të shkruara, të cilave u referohet. Një akt i tillë nga pikëpamja shkencore është i papranueshëm, moralisht i palejueshëm dhe i dënueshëm nga i gjithë komuniteti shkencor. Le të marrim dy shembuj: a) Mes titullit të shkrimit dhe paragrafit të parë të tekstit z. Xhufi na parashtron këtë citim: “U mësoni fëmijëve tuaj të flasin gjuhën greke sepse kisha dhe kombi ynë janë grekë... Më mirë të kini shkollë greke në fshatin tuaj sesa të kini kopshte, pyje dhe lumenj”. Ky fragment është nga Predikimi didaktik nr.5 i Hieromonakut Kozma (11) dhe formulimi i tij origjinal është si vijon: “ ...t’i arsimoni fëmijët tuaj të mësojnë greqisht, sepse kisha jonë është në gjuhën greke. Dhe nëse nuk mëson greqisht, vëllai im, nuk mund të kuptosh ato që kisha jonë pohon. Më mirë, vëllai im, të kesh shkollë greke në vendin tuaj, sesa të kesh burime dhe lumenj. Dhe ndërsa do të kesh mësuar shkrim e këndim fëmijës tënd, atëherë quhet njeri”. Nga krahasimi i dy teskteve menjeherë kuptohet shtrembërimi barbar, të cilin ndërmorri z. Xhufi në mënyrë që të manipulohet dhe të vishet me faj kuptimi real i fjalëve të Kozmait, në mënyrë që lexuesit të orientohen në konkluzione të gabuara. Konkrretisht në shprehjen origjinale të Kozmait “...sepse kisha jonë është në gjuhën greke” z. Xhufi në mënyrë abuzive shton fjalët “dhe kombi ynë” ndërsa qëllimisht fshiu fjalinë që vijon ngaqë ajo argumentonte në mënyrë të qartë qëllimin e të mësuarit të gjuhës greke nga Orthodhoksët johelenofonë të Ballkanit . Ndërtoi, për pasojë, fjalinë “sepse kisha dhe kombi ynë janë greke” dhe për arsye propagandistike i vuri në gojën e Kozmait. E di sigurisht z. Xhufi se fjala “komb” mungon kryekëput nga fjalori i tij, ndërsa fjalën gjini e përdor vetëm kur i referohet gjinisë njerëzore ose gjinisë së Orthodhoksëve. Ka edhe diçka, akoma, që gjithashtu, nuk është se nuk e di z. Xhufi. Fjalën Helenë hieromonaku Kozma e përdor gjithonë me kuptimin e idhujtarit (atij që adhuron idhujt). Është shprehës fragmenti i mëposhtëm nga predikim i tij didaktik: “Nuk jeni Helenë, nuk jeni jopërdëllimtarë, heretikë, të pafe, por jeni të Krishterë Orthodhoksë përdëllimtarë” (12). Nga sa u thanë më sipër bëhet e qartë se hieromonaku Kozma besonte se forcimi i besimit të krishterë orthodhoks dhe për këtë shkak përballimi i islamizimeve ishin në një linjë me njohjen e gjuhës greke, ngaqë në greqisht ishin formuluar fillimisht të gjitha librat e shenjta dhe dogmat e tij. Një e vërtetë e vetëkuptueshme që gjen konfirmimin e saj absolut në personin e Fan Nolit, i cili me sukses përktheu nga greqishtja në gjuhën shqipe një pjesë të madhe nga thesari i theologjisë dhe adhurimit orthodhoks, duke qenë vetë ai një njëhos i gjuhës greke antike, mesjetare dhe moderne (13). Z. Xhufi i di këto të gjitha prandaj edhe guxoi manipulimin me këtë fragment konkrret të Predikimit të Kozmait. Vetëm se vjedhësi dhe mashtruesi vetëm për pak kohë gëzohen... b) Në shkrimin e z. Xhufi gjendet, gjithashtu fragment i një letre të hieromonakut Kozma për kadiun (gjykatës fetar myslyman) e Filiatit të Thseprotisë, për dhënien e lejes që të rrugëtoj në zonën e tij. Fragmenti të cilin boton është si vijon: “Unë, zotëria im, si shërbëtor i sovranit tim, Sulltan Hamitit, po u vij përreth nga fshati në fshat që të bind të Krishterët të mbajnë besën e Perëndisë dhe të binden në urdhërat e sulltanit, sikundër kam urdhër nga Patriarku dhe parinë e Kishës...”. Origjinali i tekstit, ndërkaq, i letrës së Kozmait është si vijon: “...unë, zotëria im, si i Krishterë dhe shërbëtor i padenjë i Perëndisë së shenjtë dhe raja i mbretit tim Sulltanit Hamit, i urdhëruar prej patriarkësh dhe kryepriftërinjsh të mi, po rrugëtoj dhe u mësoj të Krishterëve të ruajnë porositë e Perëndisë dhe të binden në urdhërat mbretërorë sipas vullnetit të Perëndisë...”. Nga teksti origjinal z. Xhufi ka hequr dy elementë decizivë. E para është vetëpërcaktimi i hieromonakut Kozma “i Krishterë dhe shërbëtor i pavyer i Perëndisë së shenjtë”, që i paraprin cilësisë si “raja i sulltanit Hamit”. E dyta është përcaktori “sipas vullnetit të Perëndisë”, që përcakton me qartësi absolute përmbajtjen e urdhëresave sulltanore ,e të cilat do të mund të binin dakord të Krishterët Orthodhoksë. Synymi i qartë i z. Xhufi është që të paraqesë hieromonakun Kozma si vegël të Sulltanit. Nuk mjaftohet vetëm këtu. Që t’i jap gjoja një pamje të vërtete shpifjeve të tij kundër Kozmait, e ngatërron atë në disa lëvizje Shqiptarësh të revoltuar kundër Portës së Lartë, duke vendosur në kohë letrën e tij për Katiun e Filiatit më 13 Qershor 1767. Sigurisht, e di z. Xhufi, se koha e vërtetë e shkrimit të asaj letre është 1779 (14), dymbëdhjetë vjet më pas, periudhë kohore gjatë së cilës historia nuk ka të regjistruar asnjë lëvizje revoltash veçse përplasje të ashpra personale mes ofiqarësh me origjinë shqiptare të administratës otomane, me rast kulmor atë të Ali pashait me Kurt Ahmet pasha, nga viti 1779 deri më 1782. Gjatë kësja periudhe i pari ishte bej në Tepelenë dhe i dyti veli i Vlorës (15). Ndjenja e dëshpërimit dhe pamundësisë që u krijoi popullsive Orthodhokse të Epirit përplasja e Ali pashati me Kurt pashanë, ngaqë kjo mori karakteristika të mbizotërimit mbi hapësirat gjeografike më gjerë, në mënyrë shumë shprehëse janë pasqyruar në një kujtim të kishës së hirshme të Shën Nikollës, në fshatin Marmara të Janinës (16). Në fund të fundit për rastin e Kozmait z. Xhufi është shumëfish i ekspozuar, sepse masakroi me ndërgjegje historinë, nuk e respektoi traditën e gjallë popullore të vendit të tij dhe përbuzi kujtimin e dlirët të Shqiptarëve, të krishterë dhe myslymanë, që për dyqind e tridhjetë e pesë vjet tanimë, duarhapur deponojnë, nderimin dhe falenderimin e tyre për gjithshka u ofroi atyre dhe atdheut të tyre, Kozmai (17). Në këtë pikë është karakteristike se Fan S. Noli në “Kremtoren” e tij, që e botoi në Amerikë, më 1947, nuk ka të fiksuar vetëm të kremten e Shën Kozmait (Shën Kozmai i Beratit) si një nga më të rëndësishmet e Kishës Orthodhokse, por referencën e tij e shoqëron edhe me tropare të “Lavdërimeve” që vetë kompozoi në gjuhën shqipe në nder të Shenjtit. Në këto tekste poetike e karakterizon “...lipsan mrekullibërës, Kozma...”, “...thesar të pavyer të Beratit...” dhe vetë atë “...mburrje të murgjërisë...” që “...nderoi dhe lavdëroi Kishën dhe stolisi altarin e saj si meshtar...” (18). Gjithë sa u përmendën më lart është e sigurtë se z. Xhufi i di. Pyetja pra është torturuese. Pse megjithatë i fsheh duke barbarizuar të vërtetën? Përgjigja është përgjegjësi e tij personale.
Përpjekja e fundit e pashpresë e z. Xhufi që të zhvlerësojë respektin e thellë të popullit shqiptar në kujtimin e Shën Kozmait përmban në vetvete një pasion të pabesueshëm. Në artikullin e tij mbështet idenë se udhëtimet e hieromonakut Kozma përbënin pjesë të një plani, që kishte për qëllim: a) të mbante të robëruar tek Perandoria Otomane popujt e krishterë të Ballkanit dhe b) të përhapte gjuhën helenikenë trevat shqiptare me krijimin e shkollave greke me qëllim helenizimin e shqiptarëve. Le t’i shikojmë të dy aspektet me gjakftohtësi.
Është fakt i njohur tek komuniteti shkencor dhe akademik se trajtimi i çfarëdo çështjeje, aq më tepër të shkruarit e një artikulli, presupozon studim të thellë dhe hulumtim të hollësishëm. Në rastin e Shën Kozmait, z. Xhufi i konsideron të dyja të tepërta. Nuk i intereson e vërteta, por “regjizura” e mashtrimit, edhe në rastin kur ky është kaq i trashë, sikundër argumenti i tij se Kozmai luajti lojën e sulltanit në kurriz të popujve të krishterë të Ballkanit.
Në rast se z. Xhufi do të studionte qoftë edhe elementarisht atë periudhë, veprën dhe jetën e hieromonakut Kozma do të kishte ndershmërinë shkencore të pohonte se nënshtrati historik i ideve të tij nuk ishte përmbysja e regjimit feudal ortoman, historia madje nuk i kishte ngarkuar këtë detyrë, por besimi i patundur në epërsitë shpirtërore të krishterimit. Për përhapjen e ideve të tij Kozmai shfrytëzoi veçantitë historike të ndarjes më dysh të shoqërisë otomane në besimtarë ofiqarë (myslymanë) dhe jobesimtarë vasalë (të krishterët), që reflektonte marrdhënien mes pushtuesit dhe të pushtuarve. Kjo ndarje shoqërore, në bazë të besimit fetar, ndikoi në mënyrë vendimtare evolucionin etnogjenetik të popujve të krishterë të nënshtruar të rajonit. Skllavërimi social feudal mori trajtat e nënshtrimit fetar dhe krishterimi përbëu element historik të etnogjenezës. Kryqi nga simbol fetar u bë simboli i flakjes së zgjedhës otomane. Përballë fesë së pushtuesit, hieromonaku Kozma lartësoi me mësuesinë e tij besimin orthodhoks të të pushtuarve, duke i dhënë ideve të tij përmbajtje më të zgjeruar (19). Për këtë arsye dhe lufta e tij kundër islamizimeve ishte një nga kapitujt më të rëndësishëm dhe më pozitivë të veprimtarisë së tij.
Këtë flamur nuk e uli akoma edhe kur bënte vlerësim të skllavërimit Turk si më tolerant nga kolonializmi i Frëngëve ose e Venecianëve me argumentin se “Turkut aspra (para) nëse i jep bën çfarë të duash”, ndërsa të tjerët “do të na dëmtonin në besim”. Edhe diçka akoma shumë e rëndësishme. Në emrin e besimit orthodhoks e mbrojti atdheun kundër Turqëve edhe Heroi Kombëtar i shqiptarëve, Gjergj Kastriot (Skënderbeu)? Leximi i mbishkrimit në përkrenaren e famshme që është e ekspozuar në Muzeun e Vjenës (Austri) dhe përmbajtja e fjalimit të tij para Papa Pavlit II, në Romë, për qëllimet e pushtuesit Turk “... të shkatërrojë Kryqin dhe të të ngrejë mbi Kapitol shenjën e Gjysëmhënës”, mundet që t’i zgjidh të gjitha habitë z. Xhufi. Por me vrullin që ka marrë nuk e ka për gjë ta denoncojë edhe atë si një agjent sekret të Turqve!!!
Ngelen për t’u prëgjegjur edhe sa janë shkruar në artikull lidhur me pozicionin e hieromonakut Kozma ndaj gjuhës dhe arsimit helenik. Çështja është shumë e thjeshtë sado që z. Xhufi bën përpjekje pa sukses të “zbulojë” objektiva të fshehta politike që arrijnë deri në argumentin e pabesueshëm se “...Kozmai ndaloi të shkruarit e gjuhës shqipe”. Por që diçka të ndalohet duhet që të ekzistojë dhe në atë kohë shkrim nuk ekzistonte. Madje shkolla e parë shqipe u krijua në Korçë më 1887, 108 vjet pas vdekjes martirike të Hieromonakut Kozma. Përgjigja gjendet te ajo frazë e Kozmait, që është e përfshirë në shumë pika të mësuesisë së tij, të cilën z. Xhufi e ka fshehur kur ka përdorur fragmentin analog: “Edhe nëse nuk ke mësuar gjuhën greke, vëllai im, nuk mundesh të kuptosh ato sa Kisha jonë beson”. Pa këtë bazë argumentuese nxitja e Kozmait për popullsitë orthodhokse të Ballkanit që flisnin gjuhë të tjera ( albanofonë [shqipfolës] , vllahofonë, sllavofonë, tourkofonë), që “të mësojnë greqishten”, do të dukej se vinte në kundërshti me parimet e tolerancës liberale. Por ndërkaq, në bërrthamë, të mendimit të Kozmait fuqizimi i besimit të krishterë Orthodhoks, përmes gjuhës greke, në të cilën ishin formuluar të gjitha tekstet hyjnore, kishte një rëndësi gravitale dhe përbënte elementin mbizotëruse të përpjekjes idelologjike të tij kundër islamizimeve. Ishte e vështirë, për shembull, ta linte të paprekur rekrutimi i qindra mijra fëmijësh nga trevat Ballkanike në trupën e Jeniçerëve, llogariten të paktën një milion të atillë, dhe që për këtë fakt humbën njëherë e për gjithmonë besimin dhe etninë e tyre.
Për më tepër, kjo nxitje e Kozmait duket se kënaqte nevojën e fuqizimit të pjesëmarrjes së barabartë të njerëzve në veprimtarinë sociale, ekonomike dhe kulturore, ngaqë në këtë periudhë kohore të zotëruarit e gjuhës helenike përbënte parakusht të nevojshëm për një gjë të atillë. Edhe diçka akoma. Funksionimi i shkollave në treva me popullsi thellësisht konservatore ishte kontribut determinant në krijimin e një ambienti pozitiv arsimor, të denjë për t’i bindur ato popullsi se zotërimi i diturisë përbën atë rrugë unikale, që i shpie njerëzit, shoqëritë njerëzore dhe popujt drejt prosperitetit dhe përparimit. Nën këtë kontekst hieromonaku Kozma ishte ai pararendës i rilindjes shpirtërore të tyre dhe jo vetëm kaq. Më 18 Tetor 1848 udhëtari dhe piktori Anglez, Edward Lear vizitoi një shkollë të atillë, që funksiononte që fshatin ngjitur me manastirin e Shën Kozmait, në Kolikondas. Përshkrimi i Lear është mbresëlënës dhe do të ishte shumëfish i dobishëm për z. Xhufi që ta studioj atë (20). Ja vlen gjith ashtu që z. Xhufi të studiojë librin “Jetëshkrimi dhe Akolluthia e Neomartirit dhe Isapostullit Shën Kozma”, që u përkthye nga gjuha greke në shqip më 1931 nga zotëruesi i Greqishtes, Episkopi inaktiv i Sinadhës, Kristofro Kissi, më vonë Kryepiskop i Tiranës dhe gjithë Shqipërisë (1937-1949). Nga epilogu i fuqishëm i këtij libri, që e shkroi përkthyesi po paraqes një fragment të shkurtër: “Në ato kohë aq të vështira të frikësimit, ky [Kozmai], me mundime të mëdha deh rreziqe që nuk përshkruehen i erdhi përreth Shqipërisë nga njëra anë tek tjetra duke shpërndarë kudo dritën, duke forcuar dhe fuqizuar popullin e dëshpëruar me predikimin e tij të rëndësishëm. Me verpimtarinë e tij ja doli ta përmbaj në besim dhe ta shpërtojë. Ja doli duke krijuar kudo shkolla dhe duke e bindur popullin që t’i mbajë ato me çfarëdo sakrifice. Kjo është më e rëndësishmja nga sa ai bëri...Urojmë që ky person kaq i ndriçuar të qëndrojë gjithmonë pranë nesh që të na kujtojë pandërprerë kuptimin e lartë të besimit që është humanizmi dhe sakrifica, drita dhe përparimi” (21).
Absorbimi i mesazhit të Kozmait nga shoqëria shqiptare ishte i drejtpërdrejtë dhe rezultatet diakronike dhe befasuese. Le t’i mbajmë shënim disa prej tyre: Faktorët e rilindjes shqiptare Naim dhe Sami Frashëri ishin nxënës të Shkollës Zosimaia të Janinës (22). Prej këtyre Naim Frashëri përdoroi gjuhën Greke për të shkruar poezinë e tij të famshme patriotike “Dëshira e vërtetë e Shqiptarëve” (“O Alithis pothos ton Skipetaron”) më 1886, dhe kjo në mënyrë që të jipte me saktësi dhe plotësi nocione emërore si liri(eleftheria), atdhedashuri (fillopatria), krenari kombëtare (ethniki yperifaneia) etj. Gjuha Greke përbënte në këtë mënyrë atë mjet komunikimi për mishërimin e frymës, të mendimit dhe emancipimit të popullit shqipta (23). Në po të njëjtën shkollë gjithashtu ndoqën mësime themeluesi i shtetit modern shqiptar Ismail Qemal Vlora (24) dhe autori i Fjalorit Shqip, Konstandin Kristoforidhi (25), që i përfundoi studimet e tij në Universitetin e Athinës. Diplomantë të këtij Universiteti ishin po ashtu, Fan Noli (26) që sikundër u përmend përktheu nga greqishtja në shqip një pjesë të madhe të literaturës kishtare si edhe Aleksandër Xhuvani (27) që ripunoi nga alfabeti helenik në atë shqip Fjalorin e Kristoforidhit. Po qëndroj vetëm në këta për t’i mëshuar faktit në vetvete, se studimet e tyre në gjuhën greke dhe shkollimi i tyre në shkollat helenike, jo vetëm nuk e zbutën, përkundrazi e përforcuan ndjenjën e origjinës së tyre nacionale, dhe kjo për hidhërim të madh të z. Xhufi. Po të njëjtin efektshmëri patën fjalët e hieromonakut Kozma edhe për banorët e Myzeqesë dhe të trevave të tjera, ku ai udhëtoi dhe predikoi. Mos vallë e njëjta gjë nuk ndodh edhe sot me mijëra nxënës dhe studentë me origjinë shqiptare, që studiojnë në shkollat dhe Universitetet shtetërote helenike? Z. Xhufi shtirret se harron një fakt që përbën gjënë më të zakonshme për komunitetin akademik botëror. Pikërisht, atë mesazh ekumenik, të cilin rrezaton gjuha dhe mësuesia Helenike, dhe është kjo arsyeja që studimet helenike kurohen në të gjitha universitetet me famë botërore. Madje një shikim i shpejtë në Fjalorin Shqip – Greqisht do të mjaftonte që z. Xhufi të kuptojë se fjalët që sot përdor gjuha Shqipe për të dhënë shumë nocione bazike të shkencës, të filozofisë, të sferës së politikës, koncepte teknologjikë etj. janë huazime nga gjuha Greke (28).
Profesori z. Xhufi e mbyll shkrimin e tij me cilësime negative për Shqiptarët që nuk ndajnë me të të njëjtin mendim. I konsideron ata “viktima të hieromonakut Kozma”. Në këtë kategori ka përfshirë edhe Ali pashën me mendimin se “me ndërtimin e manastirit të Shën Kozmait në Kolikondas ndihmoi shumë në ngritjen e kultit të murgut Kozma”. Jam i sigurt se herën tjetër ka për t’a dënuar si agjent të Grekut, ngaqë mbante korrespodencën e tij në gjuhën Helenike (29). Ndruhem se për të njëjtën arsye dhe për faktin se vula hegjemonike e Skënderbeut është edhe ajo në greqisht (u gjet në vitin 1634 dhe sot ekspozohet në Muzeun Kombëtar të Kopenhagës), nuk ka për t’ia dalë i larë as Gjergj Katrioti (Skënderbeu) (30). Për këtë arsye edhe nuk përbën befasim që në ligjërimin e tij histerik z. Xhufi nuk neglizhoi t’i referohet edhe Kryepiskopi Imzot Anastasit. Madje, personaliteti i Kryepiskopit të Orthodhoksëve të Shqipërisë përbënte që në fillim, objektivin e tij kryesor. Paçka se pak ditë para shkrimit të artikullit të tij, gjatë ceremonisë së shenjtërimit të Kishës së re Katedrale të Tiranës, një stoli e vërtetë e qytetit, e gjithë udhëheqësia shtetërore, politike dhe shpirtërore e Shqipërisë, sikundër mijëra njerëz, nderuan veprën kolosale të kontributit dhe sakrificës së Imzot Anastasit për grigjën e tij, por edhe për gjithë popullin qe jeton në shtetin shqiptar, pa asnjë dallim. Mesa po duket misioni i z. Xhufi rreh tjetërkund. Është për keqardhje se mban edhe titullin e profesorit...

Mihail Kr. Pantoulas, filolog – studiues
ish deputet i Janinës

Gazeta “Dita”, Tiranë, 10.6.2014, fq.9
Markos A. Golas, O Kosmas o Etolos kai i epochi tou, Athinë 1971, fq. 329-344.
Theofan Popa, Mbishkrime të Kishave në Shqipëri, Akademia e Shkencave e Shqipërisë – Instituti i Historisë, Tiranë 1998, fq. 307 [Në pjesën e sipërme të afreskut të Shën Kozmait (shek. 19-të) në Manastirin e Tërëshenjtës Mari në Dhërmi të Himarës gjendet ky mbishkrim: Asketi Kozma që u martirizua në myzeqe në një fshat të quajtur mojali viti 1779 gusht 24 (ο ασκητής κοσμάς όπου εμαρτυρισεν εις την μουζεκιάν εις χωρίον λεγόμενον μοϊαλί έτος 1779 αυγούστου 24)] FONI TIS IPIROU nr. 2/25.9.1892, Nga Berati korrespodencë e posaçme, fq. 2/.../... martirizimin e pësoi më 24 Gusht 1779. U var nga dora e një keqbërësi të njohur në fshatin Majuli, ndërsa lipsani i tij i shenjtë që u hodh në lumin që kalon aty pranë Apso (Semani) u gjend pas tri ditësh dhe u varros në kishën e Gjithë Shenjtorëve të fshatit Kolikondas ku pas 20 vjetësh u ngrit me nxitjen e Ali Pashait kishë ku ruhet deri më sot lipsani i tij i shenjtë. Për ngritjen e këtij manastiri u kujdes Ali pashai sepse e kishte takuar atë rrugës si bari ose kusar, në kohën e udhëtimeve të tij, shenjtori i pati thënë postet dhe nderet dhe mbarëvajtjen të cilën ai pati fituar pas këtyre/.
Kon. Sathas, Mesaioniki Vivliothiki, vol. III (1872, në Venedik) fq. 123-124. V. Dh. Zotos Molossos, Leksikon ton Ajion Apanton tis Orthodhoksou Ekklisias, Athinë 1904, fq.616, Fanis Michallopoullos, Kozmas e Aitollos, Athinë 1940, fq. 88.
Shënim dorëshkrimi që i përket fondit të Arkivës së Manastirit të Vatopaidhi, Mali i Shenjtë, Paschalis M. Kitromilidhis, Neoellinikos Dhjafotismos, Athinë 1996, fq. 54.
Arkiva e Patriarkanës Ekumenike, Akti Patriarkal dhe Sinodikal i 20 Prill 1961, nën Patriarkun Athinagora
Dhodhoni, Ikonografimenon Ipirotikon Imerollojion, viti i parë, Athinë 1895, fq.20 / në 24 Gusht të çdo viti bëhet panegjir në këtë kishë të hirshme të tij, nga të gjithë banorët e eparchisë së Beratit, të krishterë dhe myslymanë rendin pa numër atë ditë në Kolikondas dhe duke rënë në gjunjë me përdëllimtari dhe besë pranë varrit të Hieromartirit duke marrë shërime të mrekullueshme të çfarëdolloj sëmundje/
Koleksion privat [paraqitjet ikonografike të Shën Kozmait nga viti i martirizimit (1779) deri në renditjen zyrtare ndër shenjtorët (1961) në të gjithë territorin e Ballkanit, kanë për t’u përfshirë në një volum të posaçëm përvjetori që do të qarkullojë së shpejti].
Ikonografia e Kishës së hirshme të Kryengjëllit Mihail në fshatin Bubullimë të Lushnjes sipas mbishkrimit ktitorik zyrtar u bë më 1960 nga piktori Theodor Qendro nga Libofsha e Fierit. Dhurues për afreskun e Shën Kozmait ka qenë Vasil Jot Bardho. Dhurata mban datën 25.3.1961. Bëhet fjalë për rastin unikal të pikturimit të një kishe në të gjithë Shqipërinë në periudhën e regjimit komunist. Piktura murale e Shën Kozmait është e qartë se na shpreh kujtimin e mprehtë të prezencës së tij në ato treva. Dhe kjo pavarësisht faktit se nga viti i martirizimit (1779) kishin kaluar tashmë 181 vite, ndërsa në këtë periudhë konkrrete Kisha Orthodhokse ishte nën persekutim të patreguar. Sidoqoftë është impresionues se as Enver Hoxha nuk mundi t’i shmanget referencës në personin e Kozmait. Më konkrretisht në një dialog me një ministër të Qeverisë së tij në një mbledhje të Këshillit të Ministrave në dhjetëvjeçarin 1970 nga një fragment i zbardhur i regjistrimeve fonike i cili ka qarkulluar në internet, dëgjohet së thëni si vijon: ... të gjitha këto mrekulli ti i ke bërë? As Shën Kozmai të kesh qenë...
Sp. P. Aravantinos, Istoria tou Ali Pasha tou Tepelenli, në Athinë 1895, fq. 29 dhe Predikim i ndër shenjtorët atit tonë Kozma i Etolisë..., botimet G. Apostolia, në Pirgo 1897, fq.8/ I nxitur prej Patrikut Sofron dhe duke marrë uratat e tij të shenjta e lashë rehatinë time personale dhe dola dhe po rrugëtoj nga një vend në tjetrin dhe u mësoj vëllezërve të mi/.
Markou A. Gola, si më sipër, fq.375.
Dhidhachi tou en ajiois patros imon Kosma tou ieromartiros, si më sipër, fq. 6-7.
Arkiva e Institutit të Historisë dhe Filologjisë, Universiteti i Tiranës
Ilias Tsitselis, Kefaliniaka Symikta, vol. A (1904), fq. 373
Konstandinos Ap. Vakallopoullos, Istoria tis Ipeirou, Botim III (2007), Thesaloniki, fq. 133
Kujtim i vitit 1782 në kishën e Shën Nikollës në Marmara (Sandovica), Janinë/ 1782 në muajin .... u ngjitën të mallkuarit tzamë (çamët) së bashku me ali bejën (Ali Pasha) dhe prishën dhe dogjën dhe në disa fshatra dhe grabitën të najetit të Kourentës dhe Kurti (Kurt Pashai) edhe ai i prishi dhe vodhi (?), djalli bredna tij dhe për këtë shrojta unë papa Jani dhe ne na prishi dhe breshëri dhe kushdo që do t’i lexojë le të na falë, Sandovitza po shkruaj/.
Foni tis Ipeirou, si më sipër, fq.2 / ...më 24 të Gushtit që kaloi u ndodha në Kolikondas ku po bëhej panegjir. Se çfarë panë aty sytë e mi, as që mundem deh as vend disponoj që të mundem tiu a përshkruaj. Më shumë se gjithshka përshtypje të thellë më bënë përdëllimtaria dhe dërrmimi i zemrës dhe besa me të cilën myslymanët shqiptarë afrohen tek varri i Shënjtit dhe vendosin aty dedikimet e tyre duke marrë prej tij mrekulli. Sidoqoftë do të doja në ato momente të jem brenda në zemrën e atyre shqiptarëve që të shokoja nëse mbajnë mend atë ditë nga tradita e etërve të tyre se pak kohë para vdekjes martirike të Kozmait ishin të gjithë të krishterë Orthodhoksë/.
Theofan Stilian Noli “Kremtore”, Bostonmass, USA, 1947, fq. 754,760,761.
Markou A. Golia, si më sipër, fq.78-79
Edward Lear, Në Shqipëri – ditar udhëtimesh 1848 – 1849 (përkthyer nga origjinali Majlinda Nishku), Tiranë 2008, fq. 145-147.
Jetëshkrimi dhe Akolluthia e DËSHMORIT TË RI DHE ISAPOSTULLIT SHËN KOZMA, kthyer nga Gërqishtja, prej Klerikut Orthëdhoks Kr(istofor) K(isi). Shtyp. dhe Libraria Dhori KOTI – KORÇË 1931, fq. 47-49. (Ky libër është nga librat e parë që përkthehen në gjuhën shqipe ]në dhjetëvjeçarin 1920-1930. Përsa i përket “jetëshkrimeve të shenjtorëve” është ndoshta libri i parë i përkthyer).
GAK Ioanninon (Arkiva Shtetërore e Përgjithshme e Janinës), Amza e nxënësve të Shkollës Zosimaia të Janinës (vitet shkollore 1865 deri 1870) dhe Akademia e Shkencave RPSSH, Fjalor Enciklopedik Shqiptar, Tiranë 1985, fq. 289-290.
Niko H. Gjini, Fjalor Shqip – Greqisht, JANINË, 1998 (PËRSHËNDETJE E PRESIDENTIT TË REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË Prof. Dr. Rexhep Mejdani).
GAK Ioanninon etj. si më lart (vitet shkollore 1856 deri 1860), Fjalori Enciklopedik Shqiptar si më sipër fq. 887.
GAK Ionannino etj (viti shkollor 1848) dhe Konstandinos Kristoforidhis, Leksikon tis Allvanikis Glossas, në Athinë 1904. (Fjalori i botua me financim të shtetit helenik) dhe Arkivi i Universitetit të Athinës.
Arkivi i Universitetit të Athinës.
Konstantin Kristoforidhi, Fjalor Shqip – Greqisht (prej prof. Aleksandër Xhuvani), Tiranë 1961 dhe Arkivi i Universitetit të Athinës.
Niko H. Gjini Fjalor Shqip – Greqisht, JANINË 1998. Arkiva personale e Kon. Mari, letër e pabotuar e Lioni Naçi në një mikun e tij nga Korça, Tiranë 8.7.1936. [Në këtë letër (në greqisht) mes të tjerash shkruhet edhe sa vijon: Para se të futem tek çështja pse të shkruaj po sqarohem pse po ju shkruaj në Greqisht, mundem të shpreh më mirë dhe të kuprohem lehtësisht edhe prej teje sepse kjo çështje është e natyrës teknike dhe gjuha jonë është ende e varfër në nocione teknike].
Archeio Ali Pasha Genadeiou Vivliothikis (Arkivi i Ali Pasha të Bibliotekës Genadiane), vol. 4 (2007), Athinë dhe Anastasios Papastavro, Ali Pasas, Ioanina 2013, fq. 198 – 199.
Ekspozante të Muezeumit të Krujës, Shqipëri dhe Aleks. H. Mamopoulos, Jeorjios Kastriotis (Skenderbeis), në Athinë 1988. Ekspozante të Muzeut Kombëtar të Kopenhagës [Vula Hegjemonike e Gjergj Kastriotit – Skënderbeut ka në qendrë shqiponjën bizantine dhe rreth saj mbishkrimin: ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΕΛΕΩ Θ(Ε)ΟΥ ΑΥΤ(ΟΚΡΑΤΩΡ) ΡΩΜ(ΑΙΩΝ) ) ΜΕΓ(ΑΣ) ΑΥΘ(ΕΝΤΗΣ) ΤΟΥΡ(ΚΩΝ) ΑΛΒ(ΑΝΩΝ) ΣΕΡΒΙ(ΩΝ) Κ(ΑΙ) ΒΟΥΛΓΑΡ(ΩΝ) (Mbreti Aleksandros me mëshirën e Perëndisë Perandos i Helenëve, Sundimtar i Madh i Turqëve, Shqiptarëve, Serbëve dhe Bullgarëve)]

H ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ CAMERΙΑ ΦΕΡΝΕΙ ΤΟ "GJIROKASTER"

 

Γράφει ο Δημήτρης Περδίκης

        Δημοσιεύθηκε στο Βήμα καθώς και αλλού η είδηση πως «Η Ελλάδα και η Αλβανία συμφώνησαν τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες σε μία κοινή λύση στο ζήτημα των γεωγραφικών ονομασιών (τοπωνυμίων), η οποία ενδεχομένως να ανοίγει τον δρόμο για τη διευθέτηση και άλλων διμερών ζητημάτων που δηλητηριάζουν τις σχέσεις των δύο χωρών. Το θέμα των τοπωνυμίων είχε προκαλέσει πολλές τριβές στις διμερείς σχέσεις με αποτέλεσμα την ταλαιπωρία των πολιτών τους. Σύμφωνα με την Κοινή Διακήρυξη που δημοσιοποιήθηκε, στις συνομιλίες που είχε στο περιθώριο της υπουργικής συνάντησης Ευρωπαϊκής Ένωσης - Δυτικών Βαλκανίων ο υπουργός Εξωτερικών κ. Ευ. Βενιζέλος με τον Αλβανό ομόλογό του Ντίτμιρ Μπουσάτι συζητήθηκαν οι λεπτομέρειες του τρόπου έκφρασης των τοπωνυμίων της μίας χώρας στα επίσημα έγγραφα της άλλης. Η συμφωνία που τελικά επετεύχθη αφορά στην προσφυγή στους επίσημους καταλόγους που κάθε χώρα έχει καταθέσει στο σχετικό όργανο του ΟΗΕ και σε άλλους διεθνείς οργανισμούς ώστε τα τοπωνύμια να αναφέρονται με ενιαίο τρόπο. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει η Κοινή Διακήρυξη, ο ασφαλέστερος τρόπος για την επίλυση του ζητήματος αυτού είναι η χρήση των προτύπων που ακολουθεί ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO). Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου και μέχρι να ολοκληρωθεί η προετοιμασία των νέων εγγράφων, η ελεύθερη διακίνηση των πολιτών των δύο χωρών διαμέσου των συνόρων θα επιτρέπεται με βάση το moratorium που βρίσκεται σήμερα σε ισχύ. Η συμφωνία αυτή θα πρέπει να εφαρμοστεί το αργότερο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2015».

          Αυτή είναι η είδηση όπως δημοσιεύθηκε, και εμφανίζεται σαν να πρόκειται για μια επιτυχία της Ελλάδας. Όμως στην πραγματικότητα πρόκειται για μια τεράστια γκάφα που μπορεί να έχει μεγάλες προεκτάσεις και δυστυχώς

δείχνει τον τρόπο που αντιμετωπίζει ζητήματα που άπτονται εθνικών ζητημάτων η πατρίδα μας.

           Δυστυχώς είναι μια ακόμα περίπτωση που οι Αλβανοί ή άλλοι γείτονές μας στήνουν μια ωραία παγίδα, οι αρμόδιοι δικοί μας πέφτουν μέσα και οι Αλβανοί πετυχαίνουν αυτό που θέλουν. Όλα ξεκίνησαν με την εμφάνιση Αλβανού στην Κακαβιά με διαβατήριο που έγραφε ως τόπο γέννησης CAMERIA. Η υπόθεση ήταν ολοφάνερα στημένη. Οι δικοί μας δεν τον άφησαν να διέλθει δηλώνοντας πως δεν αναγνωρίζουν γεωγραφικό όρο CAMERIA. Στην συνέχεια αλβανικά ΜΜΕ σήκωσαν το θέμα, ακολούθησαν το δικά μας και ακολούθως το αρμόδιο ελληνικό υπουργείο ανακοίνωσε πως δεν θα γίνονται δεκτά διαβατήρια όπου θα αναγράφονται ελληνικά τοπωνύμια στα αλβανικά, μπορούν όμως να αναγράφονται στα… αγγλικά!! Έτσι χιλιάδες Βορειοηπειροτόπουλα αλλά και Αλβανοί που είχαν γεννηθεί σε κάποια ελληνική πόλη βρέθηκαν ξαφνικά να μην μπορούν να περάσουν τα σύνορα, ούτε κατά την έξοδο ούτε κατά την είσοδο, επειδή τα διαβατήρια τους έγραφαν πως είχαν γεννηθεί στην ATHINE, στα JANINA ή στο KORFUZI. Η απορία μου είναι, το αλβανικό ΑΤΗΙΝΕ που είναι σχεδόν όμοιο με το ελληνικό, είναι χειρότερο από το αγγλικό ATHENS;  

         Ο πρώτος στόχος των Αλβανών είχε επιτευχθεί, ταλαιπωρία και αγανάκτηση των Βορειοηπειρωτών από ενέργειες της μητέρας Ελλάδας.

Φθάνουμε στην συνέχεια στις διμερείς διαπραγματεύσεις όπου ουσιαστικά συμφωνούν οι δυο πλευρές, η Ελλάδα και η Αλβανία πως κάθε χώρα θα αναγράφει τα τοπωνύμια της άλλης χώρας όπως είναι στην γλώσσα της άλλης χώρας. Αυτό σημαίνει πως η Ελλάδα πλέον δεν θα μπορεί να αναφέρεται σε ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ, ΑΓΙΟΥΣ ΣΑΡΑΝΤΑ, ΚΟΡΥΤΣΑ, ΑΥΛΩΝΑ κλπ κλπ αλλά θα πρέπει να γράφει GJIROKASTER, SARANDE, KORCE, VLORE.

       O δεύτερος στόχος των Αλβανών και εδώ επιτυγχάνεται. Αντί δηλαδή η Ελλάδα να απαιτήσει από την Αλβανία στις περιοχές όπου διαβιεί η Ελληνική Εθνική Μειονότητα, βάσει των διεθνών και ευρωπαϊκών συνθηκών να αναγράφονται όλα και στα ελληνικά, αποδέχεται και η ίδια να χρησιμοποιεί τα αλβανικά τοπωνύμια αντί των προαιώνιων ελληνικών.

        Στην συνέχεια, αν άλλες γειτονικές μας χώρες θελήσουν να αντιγράψουν την Αλβανία και να ζητήσουν από την Ελλάδα να μην χρησιμοποιεί τους όρους ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ, ΣΜΥΡΝΗ, ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΑ κλπ τότε τι θα έχει γίνει;

Είναι φανερό πως οι δικοί μας εμπλεκόμενοι πολιτικοί και υπηρεσιακοί παράγοντες παρουσιάζουν απαράδεκτη ανεπάρκεια σε επίπεδο γνωστικό, οξυδέρκειας και ανάλυσης. Στην διεθνή πολιτική σκακιέρα ένα μικρό λάθος αρκεί ενώ αντίθετα μια ευφυής υπέρβαση μπορεί να ανατρέψει τα πάντα.

Një tjetër Kishë e Vjetër Orthodhokse shkatërrohet. Të japin llogari përgjegjësit - Άλλος ένας ελληνορθόδοξος ναός καταστρέφεται στην Αλβανία. Η ιστορία χάνεται!

Reshjet dëmtojnë kishën “Shën Spiridhonit” në Vuno, ja fotot

Vuno- Dëmtohet për shkak të reshjeve të shumta të shiut çatia e kishës shekullore të “Shën Spiridhonit” e shpallur monument kulture e kategorisë të parë, në fshatin Vuno në rrethin e Vlorës. Kisha e ndodhur në lagjen e poshtme të këtij fshati prej disa kohësh nuk ka pasur investime për rikonstruksion. Mësohet se shembja e çatisë së kishës qindravjeçare të ketë ndodhur në datën 3 maj, duke dëmtuar rëndë afresket dhe materialet e tjera brenda saj.

Në kishën e braktisur për shkak të amortizimit të tepërt nga koha dhe nga kushtet e një mungese rikonstruksioni, nuk ka pasur njerëz në brendësi të saj, dhe fati ka bërë që të mos ketë persona të lënduar.

Mësohet se kisha e vjetër e “Shën Spiridhonit" është restauruar për herën e fundit në vitin 1998, por vite me vonë është djegur dhe çatia e saj pas djegies u restaurua në një mënyrë provizore, pavarësisht fondeve që buxheti I Shqipërisë caktoi në ato kohë, gjithçka ngeli e parealizuar.

Kisha e Vunoit është ndërtuar në vitin 1778 dhe ka stilin e një bazilike. Emri i saj “Shën Spiridhonit” i përket një prej shenjtorëve më të rëndësishëm në Shqipëri që e jetoi jetën e tij mbi toke me drejtësi dhe shenjteri, dhe me lutje të shumta ia dorëzoi shpirtin e tij Ρerëndisë.

shqiptarja.com

Komenti: 

Shprehim keqardhjen tonë për këtë ndodhi e cila dëmton rëndë trashëgimninës shpirtërore dhe kulturore orthodhokse. Gjithashtu nënvizojmë faktin se ndoshta diçka e tillë do të ishte shmangur nëse këto objekte do t'iu riktheheshin pronarëve legjitimë të cilët janë Kisha Orthodhokse dhe besimtarët e saj. Kjo neglizhencë e shtetit përballë të vetmes trashëgimni kulturore me vlera në Shqipëri na bën të dyshojmë që gjithçka është e qëllimshme dhe synon në zhdukjen e çdo gjurme të hershme të orthodhoksisë në këtë vend në mënyrë që më vonë historia të shkruhet ashtu siç dëshirojnë disa dhe pa pengesat e fakteve që sjellin këta tempuj qindravjeçare. Kërkojmë që kësaj padrejtësie ti vihet një fund dhe secili të marrë përgjegjësitë e tij.

Οι τελευταίες βροχοπτώσεις κατέστρεψαν το ναό του Αγίου Σπυρίδωνα στο Βουνό (φωτογραφίες)

Βουνό – Εξαιτίας των τελευταίων βροχοπτώσεων έπεσε (το έριξαν;;;;) η σκεπή του παλαιού ναού του “Αγίου Σπυρίδωνα” που έχει κηρυχτεί ως μνημείο πολιτισμού της πρώτης κατηγορίας, στο χωριό Βουνό στην περιοχή της Αυλώνας. Η εκκλησία η οποία βρίσκεται στην κάτω γειτονιά του χωριού πριν αρκετό καιρό δεν είχε λάβει κάποια οικονομική ενίσχυση για να συντηρηθεί. Η παλιά σκεπή που είναι εκατονταετίες έπεσε μάλλον στις 3 Μαΐου, καταστρέφοντας σε μεγάλο βαθμό τις εικονογραφίες και άλλο υλικό μέσα σ' αυτήν.

Στην εγκαταλελειμμένη εκκλησία λόγο της μεγάλης φθοράς και εξαιτίας της έλλειψης φροντίδας δεν υπήρχαν άνθρωποι στο εσωτερικό και απλώς από τύχη δεν θρηνήσαμε θύματα.

Την τελευταία φορά που ανακαινίστηκε ήταν το 1998 αλλά αργότερα κάηκε και η σκεπή της μετά την φωτιά φτιάχτηκε πρόχειρα, αν και το Αλβανικό δημόσιο έδωσε τα χρήματα τότε τίποτα δεν έγινε.

Η Εκκλησία του Βουνού είναι του 1778 και έχει βασιλικό ρυθμό. Είναι αφιερωμένη στον Άγιο Σπυρίδωνα ο οποίος έζησε με αγιότητα, δικαιοσύνη και με πολλές προσευχές παρέδωσε το πνεύμα του στο Θεό.

Το σχόλιο: 

Άλλος ένας ελληνορθόδοξος ναός καταστρέφεται και έτσι σιγά -σιγά σβήνει και η ιστορία μας. Το Αλβανικό κράτος δεν επιθυμεί να δώσει την μέριμνα των παλαιών ναών στην Ορθόδοξη Εκκλησία και του πιστούς, όπου και ανήκουν. Αυτό βέβαια δεν αφαιρεί την ευθύνη από τους ντόπιους κατοίκους, ορθόδοξους πιστούς, ελληνικής καταγωγής που δεν μερίμνησαν ώστε αυτό το μνημείο πίστης και πολιτισμού που εκπροσωπεί το είναι τους, να σωθεί. Παντού υπάρχουν τέτοιοι ναοί αλλά δεν κάηκε κανένας (από οποιαδήποτε αιτία, ύποπτη η όχι), ούτε έπεσε λόγο βροχής ειδικά στην Κορυτσά. Στο χωριό Μπομποστίτσα υπάρχουν δύο τέτοιοι ναοί και όμως οι κάτοικοι έβαλαν δικά τους κλειδιά και μερίμνησαν για την συντήρηση τους. Πολλοί αλβανοί αυτό θέλουν να εξαφανιστεί κάθε τέτοιος ναός αλλά τι κάνουμε εμείς για να τους προστατέψουμε. Εκφράζουμε την βαθιά μας λύπη και ευχόμαστε να μην ξανασυμβεί κάτι παρόμοιο. Όσοι μπορούν να βοηθήσουν ώστε τα ιστορικά μνημεία που αποδεικνύουν ποιοι είμαστε να μην χαθούν και εξαφανιστούν.

http://www.foniortodoksonkoritsas.org/

http://www.foniortodoksonkoritsas.org/

ΕΠΙΣΗΜΟ: Επαναχορηγείται η σύνταξη ΟΓΑ στους Βορειοηπειρώτες

- Επιβεβαίωση του ρεπορτάζ της Aftonomi.gr

- Θα απαιτείται διαμονή στην Ελλάδα 10 έτη από 20 που ίσχυε

Μόνιμη διαμονή στην Ελλάδα τα τελευταία 10 χρόνια αντί τα τελευταία 20 που ισχύει σήμερα θα απαιτείται στο εξής για την καταβολή της σύνταξης ανασφάλιστων υπερηλίκων από τον ΟΓΑ, μόλις συμπληρωθεί  το 67ο έτος της ηλικίας. Με τη «χαλάρωση» των κριτηρίων, υπολογίζεται ότι θα επαναχορηγηθεί σε περίπου 22.000 υπερήλικες ομογενείς σταδιακά σε τρία χρόνια η σύνταξη των 360 ευρώ που είχε καταργηθεί με μνημονιακό νόμο το 2012. 

Το Υπουργείο Εργασίας αποφάσισε σήμερα να προωθήσει τη νέα ρύθμιση έως τις 28 Φεβρουαρίου, στο πλαίσιο της πολιτικής μικρών παροχών που «θεραπεύουν» αδικίες. Την επαναφορά τουλάχιστον των μισών συντάξεων σταδιακά σε βάθος τριετίας είχε προτείνει εδώ και αρκετό καιρό ο διοικητής του ΟΓΑ κ. Ξενοφών Βεργίνης, μετά τη διαπίστωση ότι 40.000 υπερήλικες που είχαν χάσει τη σύνταξή τους το 2012 με την εφαρμογή του μνημονιακού νόμου  - κυρίως ομογενείς από την Βόρειο Ηπειρο και παλιννοστούντες από τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης - δίνουν αγώνα για να επιβιώσουν.

Greqia rikthen pensionet për 22 mijë minoritarë nga Shqipëria

Greqia rikthen pensionet për 22 mijë minoritarë nga Shqipëria

Publikuar më 13.02.2014 | 12:03 (Shekulli)

 104  4

 

Telnis Skuqi

ATHINË – Qeveria helene ka vendosur në orët e vona të mbrëmjes së djeshme rikthimin e pjesshëm të pensioneve për minoritetin grek, në kuadër të masave për lehtësimin e shtresës së varfër. Lajmi është konfirmuar nga Ministria e Punës e Greqisë (MPG) dhe pritet të publikohet sot në fletoren zyrtare. Sipas dikasterit grek, tashmë do të kenë mundësi të përfitojnë pension të reduktuar të pakten 22 mijë minoritarë nga Shqipëria dhe nga vendet e ish Bashkimit Sovjetik.

“Ligji do të jete më i hapur dhe tashmë do të kërkohet që të interesuarit të paraqesin dokumentacion që tregon banimin e tyre 10 vitet e fundit në shtetin helena nga 20 vite që ishte me ligjin që hyri në fuqi në fund të vitit 2012”, thuhet në komunikatën e MPG. I njëjti burim tha se, ky vendim ka ardhur pas propozimit të Drejtorit të Organizmit të Sigurimeve Bujqesore OGA, i cili propozoi që rikthimi i plotë i pensioneve të bëhet brenda tre viteve të ardhshme, duke filluar për 2014 me 214 euro, për 2015 me 288 euro dhe për 2016 me 360 euro që ishte më pare.

Ndërkohë, një tjetër ligj në favor të emigrantëve shqiptarë pritet të miratohet në fund të këtij muaj. Sipas MPG, tashmë të gjithë të papunët, përfshirë edhe emigrantë shqiptarë, do të kenë mundësi për të pasur Sigurim Shendetesor, duke paguar 50 ditë pune (ensima) nga 100 që ishte deri tani.

Ο διοικητής του ΟΓΑ δηλώνει σήμερα ότι έχει υποβάλει αίτηση για επαναφορά συντάξεων ΟΓΑ

 http://www.megatv.com/koinoniaoramega/default.asp?catid=20695&subid=2&pubid=33098869

Ποιος Έλληνας πρόεδρος θα πει «Η ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ» ;;

 
 post by Δημήτρης Περδίκης

4/1/14

 Στο Infognomon  Politics δημοσιεύθηκε η είδηση για την δήλωση του προέδρου της Ρουμανίας, ότι «Η Μολδαβία είναι ρουμανική».

Η Μολδαβία πέραν του ποταμού Προύθου, λάφυρο του Στάλιν στο Β΄ παγκόσμιο πόλεμο αλλά και παλαιότερο μήλο της έριδας ανάμεσα στην Ρουμανία και στην Ρωσία κατοικείται στην πλειοψηφία από Ρουμάνους Μολδαβούς. Σοβιετική δημοκρατία, γίνεται Δημοκρατία της Μολδαβίας με την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. 

  Η ιστορική περιοχή της Μολδαβίας λίκνο της Ρουμανικής εθνογέννεσης αλλά και παραδουνάβια ηγεμονία με βυζαντινές καταβολές και Έλληνες ηγεμόνες, μαζί με την Βλαχία και την Τρανσυλβανία δημιουργούν τον εθνικό κορμό της Ρουμανίας. Η πορεία της στον χρόνο παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με αυτή της Ηπείρου. Στην Μολδαβία όπως και στην Ήπειρο το βορειότερο κομμάτι της βρέθηκε χάρη στις διεθνείς γεωπολιτικές συνθήκες εκτός των συνόρων της μητέρας πατρίδας.

Όμως ο πρόεδρος της Ρουμανίας, μίας χώρας, από τις τελευταίες χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μία από τις φτωχότερες χώρες μέλη, είχε το ανάστημα να βγει και να πει το αυτονόητο σαν πρόεδρος της χώρας του.

Ποιος Έλληνας πρόεδρος, πρωθυπουργός ή έστω υπουργός θα πει το επίσης αυτονόητο, πως η Βόρειος Ήπειρος είναι ελληνική επικράτεια. Και ακόμα ποιος Έλληνας θα έχει το ανάστημα να δηλώσει κάτι παρόμοιο για την Κύπρο όπου από ζήτημα τουρκικής παράνομης εισβολής και κατοχής φθάσαμε να συζητάμε όλες τις παράλογες τουρκικές απαιτήσεις που ουσιαστικά αμνηστεύουν και δικαιώνουν την Τουρκίας.

Και προχωρώ, ποιος θα σηκωθεί να δηλώσει κάτι παρόμοιο για τα μαρτυρικά νησιά, την Ίμβρο και την Τένεδο, τα οποία δόθηκαν με την συνθήκη της Λωζάνης στην Τουρκία, σε καθεστώς όμως αυτονομίας, το οποίο η Τουρκία ούτε μια στιγμή δεν το σεβάστηκε, αλλά αντίθετα πραγματοποίησε σχεδιασμένη τουρκοποίηση που περιλάμβανε σωρεία εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και για τα οποία από επίσημα χείλη δεν ειπώθηκε ποτέ ούτε μία λέξη. 

ΛΟΙΠΟΝ ΠΟΙΟΣ;

Πρόεδρος Ρουμανίας: Η Μολδαβία είναι ρουμανική επικράτεια

Η Ρουμανία το 2014, θα πρέπει να πει ότι η γειτονική Μολδαβία είναι ρουμανική επικράτεια, δήλωσε ο πρόεδρος της Ρουμανίας, Τραϊάν Μπασέσκου, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο Τας.

«Αυτή η χώρα δεν έχει δημιουργηθεί με το σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότοφ, [από Γερμανία και Ρωσία], αλλά, έχει ιστορία, πολιτισμό και γλώσσα, σχετίζεται με τη Ρουμανία, και τον ρουμανικό λαό», δήλωσε ο Μπασέσκου, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η ιδέα αυτή καλύπτει όχι μόνο τους πολιτικούς αλλά και όλους τους Ρουμάνους.

Τον περασμένο Δεκέμβριο ο Ρουμάνος πρόεδρος, δήλωσε ότι η ενοποίηση των δύο χωρών, Μολδαβίας και Ρουμανίας, θα πρέπει να θεωρηθεί το τρίτο εθνικό έργο του Βουκουρεστίου, μετά την ένταξη της χώρας στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ.

Τελικά πόσοι είναι οι Βορειοηπειρώτες;

http://www.antibaro.gr/

Κωνσταντίνος Χολέβας –Πολιτικός Επιστήμων

Ο Πρόεδρος της ΟΜΟΝΟΙΑΣ, της Οργανώσεως της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας στην Αλβανία, Βασίλης Μπολάνος παρουσίασε προ ολίγων ημερών μία ενδιαφέρουσα καταγραφή αριθμητικών και ποιοτικών στοιχείων. Συγκεκριμένα η ΟΜΟΝΟΙΑ αμφισβήτησε την απογραφή πληθυσμού και εθνοθρησκευτικών κοινοτήτων που διενήργησε προ δύο ετών η αλβανική κυβέρνηση και πραγματοποίησε μία δική της απογραφή. Οι ελληνικής εθνικής συνειδήσεως Αλβανοί υπήκοοι, όπου κι αν κατοικούν, εκλήθησαν να απογραφούν είτε γραπτώς είτε ηλεκτρονικώς (μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας). Τα τελικά αποτελέσματα δείχνουν τον αριθμό των 286.500 που δηλώνουν Έλληνες στην Αλβανία. Εξ αυτών οι μισοί περίπου κατοικούν στην Ελλάδα, αλλά διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με την πατρώα γη. Το 90% δηλώνει ότι ακολουθεί την Ορθόδοξη Πίστη, ενώ οι υπόλοιποι δεν δηλώνουν θρήσκευμα. Από πλευράς γλωσσικής οι 186.000 περίπου δηλώνουν ότι είναι ελληνόφωνοι και οι υπόλοιποι, περίπου 100.000, δηλώνουν κυρίως βλαχόφωνοι. Οι γενναίοι Ελληνόβλαχοι κρατούν ψηλά τη σημαία!

Δεν γνωρίζω πόσο αξιόπιστη μέθοδος χρησιμοποιήθηκε για αυτήν την καταγραφή του Ελληνισμού, πάντως τα στοιχεία φαίνονται να συμφωνούν με την ιστορική πορεία των εθνολογικών στατιστικών. Προ κομμουνισμού η τελευταία απογραφή έδειχνε ότι το 20% του πληθυσμού ήταν Ορθόδοξοι Χριστιανοί, εκ των οποίων η συντριπτική πλειοψηφία Έλληνες. Αντιθέτως η επίσημη αλβανική άποψη φέρνει τους Βορειοηπειρώτες γύρω στις 60.000, στοιχείο που είναι οφθαλμοφανώς ανακριβές. Αρκεί να παρατηρήσει κάποιος με μία εμπειρική στατιστική πόσοι Βορειοηπειρώτες κατοικούν στη χώρα μας, όπου ξεπερνούν κατά πολύ τους αλβανικούς υπολογισμούς. Η αλβανική πολιτεία από την ίδρυσή της το 1913 μέχρι σήμερα προσπάθησε με κάθε τρόπο να αμφισβητήσει τον αριθμό και τα δικαιώματα της ελληνικής εθνικής κοινότητος.

Έχουμε, λοιπόν, δύο απογραφές, μία κρατική και μία της ΟΜΟΝΟΙΑΣ, που η μία δεν αναγνωρίζει την άλλη. Οι εκπρόσωποι των Ομογενών μας αλλά και η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας ουδέποτε αποδέχθηκαν το αποτέλεσμα της κρατικής απογραφής. Παρά τις συστάσεις της Ευρ. Ενώσεως να καταγράφεται και η εθνική καταγωγή και το θρήσκευμα -αν θέλει ο ερωτώμενος- τελικά οι περισσότεροι απογραφείς δεν έθεταν σκοπίμως αυτά ερωτήματα στις περιοχές του Ελληνισμού. Από τη στιγμή που η μεγαλύτερη μειονότητα της Αλβανίας δεν αναγνωρίζει την κρατική απογραφή δικαιούνται η Ελλάς και η Ε.Ε. να ζητήσουν νέα αδιάβλητη απογραφή όλων των μειονοτήτων της Αλβανίας.

Κ.Χ. 18.12.2013

Βαλκάνια, Βορειοηπειρωτικό, Κωνσταντίνος Χολέβας Τελικά πόσοι είναι οι Βορειοηπειρώτες; by admin • 23 December 2013 • 0 Comments PrintFriendly and PDFΕκτύπωση PDF Κωνσταντίνος Χολέβας –Πολιτικός Επιστήμων boreios-hpeiros-autonomia-1914Ο Πρόεδρος της ΟΜΟΝΟΙΑΣ, της Οργανώσεως της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας στην Αλβανία, Βασίλης Μπολάνος παρουσίασε προ ολίγων ημερών μία ενδιαφέρουσα καταγραφή αριθμητικών και ποιοτικών στοιχείων. Συγκεκριμένα η ΟΜΟΝΟΙΑ αμφισβήτησε την απογραφή πληθυσμού και εθνοθρησκευτικών κοινοτήτων που διενήργησε προ δύο ετών η αλβανική κυβέρνηση και πραγματοποίησε μία δική της απογραφή. Οι ελληνικής εθνικής συνειδήσεως Αλβανοί υπήκοοι, όπου κι αν κατοικούν, εκλήθησαν να απογραφούν είτε γραπτώς είτε ηλεκτρονικώς (μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας). Τα τελικά αποτελέσματα δείχνουν τον αριθμό των 286.500 που δηλώνουν Έλληνες στην Αλβανία. Εξ αυτών οι μισοί περίπου κατοικούν στην Ελλάδα, αλλά διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με την πατρώα γη. Το 90% δηλώνει ότι ακολουθεί την Ορθόδοξη Πίστη, ενώ οι υπόλοιποι δεν δηλώνουν θρήσκευμα. Από πλευράς γλωσσικής οι 186.000 περίπου δηλώνουν ότι είναι ελληνόφωνοι και οι υπόλοιποι, περίπου 100.000, δηλώνουν κυρίως βλαχόφωνοι. Οι γενναίοι Ελληνόβλαχοι κρατούν ψηλά τη σημαία! Δεν γνωρίζω πόσο αξιόπιστη μέθοδος χρησιμοποιήθηκε για αυτήν την καταγραφή του Ελληνισμού, πάντως τα στοιχεία φαίνονται να συμφωνούν με την ιστορική πορεία των εθνολογικών στατιστικών. Προ κομμουνισμού η τελευταία απογραφή έδειχνε ότι το 20% του πληθυσμού ήταν Ορθόδοξοι Χριστιανοί, εκ των οποίων η συντριπτική πλειοψηφία Έλληνες. Αντιθέτως η επίσημη αλβανική άποψη φέρνει τους Βορειοηπειρώτες γύρω στις 60.000, στοιχείο που είναι οφθαλμοφανώς ανακριβές. Αρκεί να παρατηρήσει κάποιος με μία εμπειρική στατιστική πόσοι Βορειοηπειρώτες κατοικούν στη χώρα μας, όπου ξεπερνούν κατά πολύ τους αλβανικούς υπολογισμούς. Η αλβανική πολιτεία από την ίδρυσή της το 1913 μέχρι σήμερα προσπάθησε με κάθε τρόπο να αμφισβητήσει τον αριθμό και τα δικαιώματα της ελληνικής εθνικής κοινότητος. Έχουμε, λοιπόν, δύο απογραφές, μία κρατική και μία της ΟΜΟΝΟΙΑΣ, που η μία δεν αναγνωρίζει την άλλη. Οι εκπρόσωποι των Ομογενών μας αλλά και η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας ουδέποτε αποδέχθηκαν το αποτέλεσμα της κρατικής απογραφής. Παρά τις συστάσεις της Ευρ. Ενώσεως να καταγράφεται και η εθνική καταγωγή και το θρήσκευμα -αν θέλει ο ερωτώμενος- τελικά οι περισσότεροι απογραφείς δεν έθεταν σκοπίμως αυτά ερωτήματα στις περιοχές του Ελληνισμού. Από τη στιγμή που η μεγαλύτερη μειονότητα της Αλβανίας δεν αναγνωρίζει την κρατική απογραφή δικαιούνται η Ελλάς και η Ε.Ε. να ζητήσουν νέα αδιάβλητη απογραφή όλων των μειονοτήτων της Αλβανίας. Κ.Χ. 18.12.2013 (307) αναγνώσεις

Περισσότερα: http://www.antibaro.gr/article/9642, Ἀντίβαρο

Βαλκάνια, Βορειοηπειρωτικό, Κωνσταντίνος Χολέβας Τελικά πόσοι είναι οι Βορειοηπειρώτες; by admin • 23 December 2013 • 0 Comments PrintFriendly and PDFΕκτύπωση PDF Κωνσταντίνος Χολέβας –Πολιτικός Επιστήμων boreios-hpeiros-autonomia-1914Ο Πρόεδρος της ΟΜΟΝΟΙΑΣ, της Οργανώσεως της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας στην Αλβανία, Βασίλης Μπολάνος παρουσίασε προ ολίγων ημερών μία ενδιαφέρουσα καταγραφή αριθμητικών και ποιοτικών στοιχείων. Συγκεκριμένα η ΟΜΟΝΟΙΑ αμφισβήτησε την απογραφή πληθυσμού και εθνοθρησκευτικών κοινοτήτων που διενήργησε προ δύο ετών η αλβανική κυβέρνηση και πραγματοποίησε μία δική της απογραφή. Οι ελληνικής εθνικής συνειδήσεως Αλβανοί υπήκοοι, όπου κι αν κατοικούν, εκλήθησαν να απογραφούν είτε γραπτώς είτε ηλεκτρονικώς (μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας). Τα τελικά αποτελέσματα δείχνουν τον αριθμό των 286.500 που δηλώνουν Έλληνες στην Αλβανία. Εξ αυτών οι μισοί περίπου κατοικούν στην Ελλάδα, αλλά διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με την πατρώα γη. Το 90% δηλώνει ότι ακολουθεί την Ορθόδοξη Πίστη, ενώ οι υπόλοιποι δεν δηλώνουν θρήσκευμα. Από πλευράς γλωσσικής οι 186.000 περίπου δηλώνουν ότι είναι ελληνόφωνοι και οι υπόλοιποι, περίπου 100.000, δηλώνουν κυρίως βλαχόφωνοι. Οι γενναίοι Ελληνόβλαχοι κρατούν ψηλά τη σημαία! Δεν γνωρίζω πόσο αξιόπιστη μέθοδος χρησιμοποιήθηκε για αυτήν την καταγραφή του Ελληνισμού, πάντως τα στοιχεία φαίνονται να συμφωνούν με την ιστορική πορεία των εθνολογικών στατιστικών. Προ κομμουνισμού η τελευταία απογραφή έδειχνε ότι το 20% του πληθυσμού ήταν Ορθόδοξοι Χριστιανοί, εκ των οποίων η συντριπτική πλειοψηφία Έλληνες. Αντιθέτως η επίσημη αλβανική άποψη φέρνει τους Βορειοηπειρώτες γύρω στις 60.000, στοιχείο που είναι οφθαλμοφανώς ανακριβές. Αρκεί να παρατηρήσει κάποιος με μία εμπειρική στατιστική πόσοι Βορειοηπειρώτες κατοικούν στη χώρα μας, όπου ξεπερνούν κατά πολύ τους αλβανικούς υπολογισμούς. Η αλβανική πολιτεία από την ίδρυσή της το 1913 μέχρι σήμερα προσπάθησε με κάθε τρόπο να αμφισβητήσει τον αριθμό και τα δικαιώματα της ελληνικής εθνικής κοινότητος. Έχουμε, λοιπόν, δύο απογραφές, μία κρατική και μία της ΟΜΟΝΟΙΑΣ, που η μία δεν αναγνωρίζει την άλλη. Οι εκπρόσωποι των Ομογενών μας αλλά και η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας ουδέποτε αποδέχθηκαν το αποτέλεσμα της κρατικής απογραφής. Παρά τις συστάσεις της Ευρ. Ενώσεως να καταγράφεται και η εθνική καταγωγή και το θρήσκευμα -αν θέλει ο ερωτώμενος- τελικά οι περισσότεροι απογραφείς δεν έθεταν σκοπίμως αυτά ερωτήματα στις περιοχές του Ελληνισμού. Από τη στιγμή που η μεγαλύτερη μειονότητα της Αλβανίας δεν αναγνωρίζει την κρατική απογραφή δικαιούνται η Ελλάς και η Ε.Ε. να ζητήσουν νέα αδιάβλητη απογραφή όλων των μειονοτήτων της Αλβανίας. Κ.Χ. 18.12.2013 (307) αναγνώσεις

Περισσότερα: http://www.antibaro.gr/article/9642, Ἀντίβαρο

Βαλκάνια, Βορειοηπειρωτικό, Κωνσταντίνος Χολέβας Τελικά πόσοι είναι οι Βορειοηπειρώτες; by admin • 23 December 2013 • 0 Comments PrintFriendly and PDFΕκτύπωση PDF Κωνσταντίνος Χολέβας –Πολιτικός Επιστήμων boreios-hpeiros-autonomia-1914Ο Πρόεδρος της ΟΜΟΝΟΙΑΣ, της Οργανώσεως της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας στην Αλβανία, Βασίλης Μπολάνος παρουσίασε προ ολίγων ημερών μία ενδιαφέρουσα καταγραφή αριθμητικών και ποιοτικών στοιχείων. Συγκεκριμένα η ΟΜΟΝΟΙΑ αμφισβήτησε την απογραφή πληθυσμού και εθνοθρησκευτικών κοινοτήτων που διενήργησε προ δύο ετών η αλβανική κυβέρνηση και πραγματοποίησε μία δική της απογραφή. Οι ελληνικής εθνικής συνειδήσεως Αλβανοί υπήκοοι, όπου κι αν κατοικούν, εκλήθησαν να απογραφούν είτε γραπτώς είτε ηλεκτρονικώς (μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας). Τα τελικά αποτελέσματα δείχνουν τον αριθμό των 286.500 που δηλώνουν Έλληνες στην Αλβανία. Εξ αυτών οι μισοί περίπου κατοικούν στην Ελλάδα, αλλά διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με την πατρώα γη. Το 90% δηλώνει ότι ακολουθεί την Ορθόδοξη Πίστη, ενώ οι υπόλοιποι δεν δηλώνουν θρήσκευμα. Από πλευράς γλωσσικής οι 186.000 περίπου δηλώνουν ότι είναι ελληνόφωνοι και οι υπόλοιποι, περίπου 100.000, δηλώνουν κυρίως βλαχόφωνοι. Οι γενναίοι Ελληνόβλαχοι κρατούν ψηλά τη σημαία! Δεν γνωρίζω πόσο αξιόπιστη μέθοδος χρησιμοποιήθηκε για αυτήν την καταγραφή του Ελληνισμού, πάντως τα στοιχεία φαίνονται να συμφωνούν με την ιστορική πορεία των εθνολογικών στατιστικών. Προ κομμουνισμού η τελευταία απογραφή έδειχνε ότι το 20% του πληθυσμού ήταν Ορθόδοξοι Χριστιανοί, εκ των οποίων η συντριπτική πλειοψηφία Έλληνες. Αντιθέτως η επίσημη αλβανική άποψη φέρνει τους Βορειοηπειρώτες γύρω στις 60.000, στοιχείο που είναι οφθαλμοφανώς ανακριβές. Αρκεί να παρατηρήσει κάποιος με μία εμπειρική στατιστική πόσοι Βορειοηπειρώτες κατοικούν στη χώρα μας, όπου ξεπερνούν κατά πολύ τους αλβανικούς υπολογισμούς. Η αλβανική πολιτεία από την ίδρυσή της το 1913 μέχρι σήμερα προσπάθησε με κάθε τρόπο να αμφισβητήσει τον αριθμό και τα δικαιώματα της ελληνικής εθνικής κοινότητος. Έχουμε, λοιπόν, δύο απογραφές, μία κρατική και μία της ΟΜΟΝΟΙΑΣ, που η μία δεν αναγνωρίζει την άλλη. Οι εκπρόσωποι των Ομογενών μας αλλά και η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας ουδέποτε αποδέχθηκαν το αποτέλεσμα της κρατικής απογραφής. Παρά τις συστάσεις της Ευρ. Ενώσεως να καταγράφεται και η εθνική καταγωγή και το θρήσκευμα -αν θέλει ο ερωτώμενος- τελικά οι περισσότεροι απογραφείς δεν έθεταν σκοπίμως αυτά ερωτήματα στις περιοχές του Ελληνισμού. Από τη στιγμή που η μεγαλύτερη μειονότητα της Αλβανίας δεν αναγνωρίζει την κρατική απογραφή δικαιούνται η Ελλάς και η Ε.Ε. να ζητήσουν νέα αδιάβλητη απογραφή όλων των μειονοτήτων της Αλβανίας. Κ.Χ. 18.12.2013 (307) αναγνώσεις

Περισσότερα: http://www.antibaro.gr/article/9642, Ἀντίβαρο

Ο ανθελληνισμός ως αναγκαιότητα του αλβανικού εθνικισμού και τα χρόνια «ελευθερίας» των βορειοηπειρωτών

sent by D. Perdikis

Ομιλία του Λ. Παππά στην εκδήλωση της ΝΕΒ

 «Η πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος και τα χρόνια «ελευθερίας» για τον βορειοηπειρωτικό ελληνισμό». είναι ένα θέμα που θεώρησα αρχικά ότι είναι απλό. ‘Όταν άρχισα να γράφω, έγιναν πολλές οι σελίδες, τόσο που το χρονικό όριο της εκδήλωσης δεν μου επέτρεπε να τα πω όλα. Έτσι για να είναι ωφέλημα τα λίγα λεπτά που θα σας απασχολήσω, έκρινα ότι πρέπει να αναφέρω αυτά που έκρινα ότι είναι σημαντικά και  κυρίως άγνωστα, από την ιστορία και την πάντα σε εισαγωγικά «ελευθερία»  μας.

Έτσι παρόλο που η εισήγηση έπεται χρονικά των δύο προηγουμένων, θα γυρίσω λίγο πίσω.  Όχι για να κουράσω το ήδη κουρασμένο και φαντάζομαι συγκινημένο ακροατήρια αλλά γιατί το έκρινα απαραίτητο για την κατανόηση των όσων θα ειπωθούν στη συνέχεια.

Στις 28 του Νοέμβρη του 1912 ο Ισμαήλ Κεμάλ μπέη Βλόρα, πολιτικό στέλεχος της οθωμανικής αυτοκρατορίας, κηρύσσει στην Αυλώνα την ανεξαρτησία της Αλβανίας. Μία ανεξαρτησία που δεν ήταν αποτέλεσμα κάποιας εξέγερσης ή εθνικής παλιγγενεσίας των Αλβανών αλλά απόρροια διπλωματικών κινήσεων των μεγάλων δυνάμεων. Ήταν η χρονική στιγμή κατά την οποία η συμμαχία των ορθόδοξων λαών της βαλκανικής του Α’ Βαλκανικού Πολέμου κατατροπώνει τον οθωμανικό στρατό  και τον περιορίζουν σε μία στενή λωρίδα της σημερινής Αλβανίας μεταξύ Βερατίου και Αυλώνας.

Στην Ευρώπη υπάρχει έντονη κινητικότητα για το μέλλον της περιοχής, δεν αποτυπώνεται όμως το ίδιο στο λαό της Αλβανίας που είναι σα να ζει σε έναν άλλο κόσμο και όλα αυτά φαίνεται να μην τα καταλαβαίνει, ενώ άλλα είναι αυτά που περιμένει.  Στα απομνημονεύματα του ο Ισμαήλ Κεμάλ, μας εξιστορεί έναν πολύ ενδιαφέρον διάλογο που είχε με αυστριακό διπλωμάτη. Όταν ο δεύτερος τον ρωτάει αν έχει έτοιμη τη σημαία, ο Ισμαήλ του απάντησε πως η σημαία είναι έτοιμη αλλά δεν έχει κοντάρι… και ο Αυστριακός που παρότρυνε το εγχείρημα εκφράζοντας φυσικά την αυτοκρατορία του, του είπε πως το κοντάρι του θα είναι η κάνη του όπλου της Αυστροουγγαρίας… 

Οι μουσουλμάνοι Αλβανοί που ήσαν προνομιούχοι με τους Οθωμανούς, βλέπουν αρνητικά τις εξελίξεις ενώ οι χριστιανοί περιμένουν το ποθούμενο που σίγουρα δεν είναι μία νέα διοίκηση στην οποία ηγείται ένα υψηλό στέλεχος των Οθωμανών. Για τους ορθοδόξους, το ποθούμενο είναι να φτάσει και σε αυτούς το κύμα της επανάστασης του  1821 που ξεκίνησε στην Πελοπόννησο. Γιατί η 25^η Μαρτίου  ήταν η αρχή μιας επανάστασης η οποία δεν είχε ολοκληρωθεί. Μάλιστα θα μπορούσαμε να πούμε πως αυτή η επανάσταση δεν ολοκληρώθηκε ακόμα. Όχι μόνο με την εθνικιστική έννοια της ενσωμάτωσης στον εθνικό κορμό αλύτρωτων εδαφών αλλά υπό την έννοια  ότι η ελευθερία και η εθνική ανεξαρτησία δεν είναι δεδομένες αλλά κτώνται με συνεχείς αγώνες. Ανοίγοντας εδώ  μία μικρή παρένθεση εντός της ήδη μεγάλης παρενθέσεως που ανοίξαμε, να πω ότι οι αλβανοί  μας κατηγορούν ότι είμαστε πολεμοχαρής λαός, από το γεγονός ότι οι δύο εθνικές μας γιορτές, δηλαδή η 25^η Μαρτίου και η 28^η Οκτωβρίου δεν είναι δύο ημερομηνίες νίκης ή έκβασης ενός αγώνα αλλά η αρχή ενός πολέμου. Βεβαίως αυτές οι δύο ημερομηνίες δεν εκφράζουν τίποτα άλλο από τη δίψα ενός έθνους για ελευθερία και εθνική ανεξαρτησία και πολύ σοφά επιλέχτηκαν ως εθνικές επέτειοι γιατί όπως προείπα η ελευθερία και η ανεξαρτησία δεν είναι δεδομένες και κτώνται συνεχώς, αυτή άλλωστε είναι και η έννοια της παλιγγενεσίας.  Κλείνει η παρένθεση.

Το Νοέμβριο του 12 λοιπόν έγινε μία ανακήρυξη ανεξαρτησίας, η οποία ήταν γνωστή σε  ευρωπαίους ηγέτες που τη μεθόδευσαν και σχεδόν άγνωστη στη επικράτεια της Αλβανίας. Το 1913 είναι μία χρονιά σημαντικών εξελίξεων. 

Στη γνωστή διάσκεψη των πρεσβευτών στο Λονδίνο, προτάθηκε να οριστούν σύνορα μεταξύ Ελλάδος και Σερβίας  και να μην υπάρχει αλβανικό κράτος. Δεν ήταν όλοι οι συμμετέχοντες υπέρ της συγκεκριμένης πρότασης και έτσι αναγνωρίστηκε η δημιουργία του αλβανικού κράτους. Μετά από το δεύτερο βαλκανικό πόλεμο, οι Οθωμανοί απομακρύνθηκαν οριστικά από την Αλβανία και επανήλθε πάλι η άποψη της απορρόφησης των εδαφών από τη Σερβία και την Ελλάδα. Κάτι που εξόργισε τους Ιταλούς που δεν επιθυμούσαν να έχει η Σερβία εκτεταμένη ακτογραμμή και ούτε η Ελλάδα να φτάνει στην Αυλώνα.  Κάτι τέτοιο δεν το ήθελαν ούτε οι Γερμανοί, που ήθελαν την ανάπτυξη ενός σιδηροδρόμου που θα οδηγούσε στην Ανατολή. Τελικά, αποφασίστηκε ότι η χώρα δεν έπρεπε να διαιρεθεί αλλά αντ' αυτού να παγιωθεί σε πριγκιπάτο της Αλβανίας υπό τον Γερμανό πρίγκιπα Βίλχελμ Βιντ. Ο Γερμανός πρίγκιπας εκδιώχθηκε μετά από 6 μήνες, και το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία  και η Ιταλία, ως μέλη της Κοινωνίας των Εθνών, θέλησαν να διαιρέσουν οριστικά τη χώρα αλλά αυτή τη φορά ήταν ο πρόεδρος των  ΗΠΑ Wilson που άσκησε βέτο στην ψηφοφορία διατηρώντας έτσι την οντότητά της Αλβανίας. Εξ’ αιτίας αυτού του γεγονότος μάλιστα, πρόσφατα σε μία εκ των πλατειών των Τιράνων, δόθηκε το όνομα του και τοποθετήθηκε ανδριάντας του.

Στην τότε επικράτεια της Αλβανίας, που δεν διαφέρει από τη σημερινή, κατ΄εκτιμήσεις  τα 2/3 του νέου κράτους ήσαν μουσουλμάνοι και το 1/3 χριστιανοί, στην πλειοψηφία τους ορθόδοξοι.  Μία  μεταγενέστερες απογραφή,  που  στο σύνολο του ο πληθυσμός ήταν μικρότερος του ενός εκατομμυρίου, επιβεβαίωσε τις πρώτες εκτιμήσεις αφού τα ποσοστά της κατανέμονταν ως εξής: 66 % μουσουλμάνοι, περίπου  25% ήσαν οι ορθόδοξοι και κάτι λιγότεροι από 10% οι καθολικοί. 

Δεν μίλησα καθόλου για Έλληνες μέχρι τώρα αλλά για ορθοδόξους, γιατί τότε η θρησκευτική συνείδηση υπερτερούσε και άσχετα με το τι γλώσσα μιλούσαν: ελληνική, βλάχικη ή αλβανική, σχεδόν όλοι οι ορθόδοξοι θεωρούσαν τον εαυτό τους Ρωμιό, δηλαδή Έλληνα.

 Η βορειοηπειρωτική κοινότητα, χωρίς να έχει τη συμπαράσταση του Ελληνικού Κράτους που έπρεπε να σεβαστεί τις διεθνείς συμφωνίες, τον Φεβρουάριο του 1914 κηρύσσει ένοπλο αγώνα  για να αυτονομηθεί, κάτι που πετυχαίνει με την υπογραφή του Πρωτοκόλλου της Κέρκυρας τον Μάιο του ίδιου έτους.

Ταυτόχρονα οι Αλβανοί για να σταθούν ως κράτος-έθνος έπρεπε να φτιάξουν το δικό τους μύθο για το «ένδοξο» τους παρελθόν. Για πρώτη φορά λοιπόν προκύπτει η ανάγκη της αξιοποίησης του αλβανικού εθνικισμού που είχε κάνει δειλά την εμφάνιση του λίγα χρόνια πιο πριν με το κίνημα της αλβανικής αναγέννησης (Rilindja) αποτελούμενο από  διανοούμενους Αλβανούς του εξωτερικού. 

Οι μύθοι που δημιούργησε και διέδωσε αυτό το κίνημα ενέπνευσαν στους Αλβανούς αίσθημα υπερηφάνειας για τη μοναδικότητα του λαού τους. Οι κυριότεροι από τους μύθους αυτούς εξήραν την αρχαιότητα των Αλβανών και της γλώσσας τους, θεωρώντας μάλιστα πως η τελευταία ανήκει στις παλαιότερες γλώσσες του κόσμου. Επίσης, προκειμένου οι Αλβανοί να διαχωριστούν από τους Έλληνες και τους Σέρβους, ακόμη και να καταδειχτεί πως είναι παλαιότεροι από αυτούς, η Rilindja υποστήριξε την προέλευσή τους από τους Πελασγούς, οι οποίοι κατείχαν την βαλκανική χερσόνησο πριν αντικατασταθούν από τους Ιλλυριούς. Ο κεντρικός όμως χαρακτήρας γύρω από τον οποίο πλέχτηκε η μυθολογία του αλβανικού εθνικισμού είναι ο Γεώργιος Καστριώτης γνωστός ως Σκεντέρμπεης γιατί ήταν το μόνο ιστορικό-θρυλικό πρόσωπο που αγωνίστηκε σε αυτή την επικράτεια για ανεξαρτησία.  Υπήρχε όμως μία  αντικειμενική δυσκολία γιατί ο Γεώργιος Καστριώτης ήταν ορθόδοξος, αγωνίστηκε με λύσσα κατά των μουσουλμάνων και είχε έντονη βυζαντινή συνείδηση, το μαρτυρά άλλωστε και η σημαία του. Αυτό προσπάθησαν να το ξεπεράσουν με την αποσύνδεση της προσωπικότητας του Σκεντέρμπεη από το θρήσκευμά του. Σε ένα από τα πολλά και φημισμένα  ποιήματα που γράφτηκαν από τους εντός ή εκτός εισαγωγικών «αναγεννητές» της Αλβανίας ήταν το:  «θρησκεία των Αλβανών είναι ο Αλβανισμός». Ένα σύνθημα που κυριαρχεί μέχρι σήμερα. 

Ο εθνικός μύθος όμως, δεν χρειάζεται μόνο σύμβολα αλλά θέλει και εχθρούς ή τις δυνάμεις του κακού. Και άσχετα με το αν και σε ποιο βαθμό υπήρχαν οι «εχθροί», έπρεπε να κατασκευαστούν και δεν ήσαν άλλοι από τους γείτονες και τους Οθωμανούς φυσικά από τους οποίους έπρεπε να απογαλακτιστούν.   Οι άνθρωποι της Rilindja θεώρησαν τους πέντε αιώνες οθωμανικής κατοχής περίοδο πλήρους σκότους από το οποίο η Αλβανία αναδύθηκε με τη βοήθεια των ηρώων της οι οποίοι, εμπνευσμένοι από τον Καστριώτη, πολέμησαν όπως έλεγαν οι ίδιοι «με το τουφέκι και την πένα».  Οι γείτονες σύμφωνα με αυτούς κατέχουν αλβανικά εδάφη  και βλέπουν την Αλβανία ως θήραμα για να αποκτήσουν και άλλα.

Ως Ελληνική Μειονότητα αναγνωρίζουν μόνο τα ελληνόφωνα χωριά  στο Αργυρόκαστρο, στους  Αγίους Σαράντα και το Δέλβινο που στο σύνολο τους στην καταγραφή του Ζώγκου ήταν 107 ενώ αργότερο έγιναν 99 γιατί αφαιρέθηκαν τα χωριά της Χειμάρρας.

Από  αυτή την αναδρομή προκύπτουν οι δύο βασικές και διαχρονικές πηγές της επιθετικότητας των Αλβανών προς την ελληνική μειονότητα και τον Ελληνισμό γενικότερα.

1.      Ο ανθελληνισμός ως αναγκαιότητα του αλβανικού εθνικισμού

2.      Η γεωγραφική, ιστορική και αριθμητική συρρίκνωση του ελληνικού στοιχείου.

Αυτά τα δύο στοιχεία αποτελούν μέχρι και σήμερα το θεωρητικό υπόβαθρο της εχθρότητας ή επιθετικότητας των Αλβανών προς τον Ελληνισμό. Αυτός ήταν και ο λόγος που εμφανίστηκαν στη γέννεση τους ως κράτος πριν από 100 χρόνια.

Κρατάμε λοιπόν 1) τον ανθελληνισμό ως ανάγκη του αλβανικού εθνικισμού  και 2) την πολύπλευρη  συρρίκνωση του ελληνισμού. 

Ας δούμε τώρα πως αυτά εφαρμόστηκαν στην πράξη για να έρθουμε και στο σήμερα.

Διαβάζουμε συνήθως στις αλβανικές εφημερίδες: «Οι Έλληνες σκότωσαν έναν Αλβανό»! Σε αντίστοιχο περιστατικό στην Ιταλία θα δεις τον τίτλο «Σκοτώθηκε στην Ιταλία ο τάδε Αλβανός». Πριν από 2-3 χρόνια σε ένα χωριό της Βέροιας τσακώθηκαν κάποιοι Έλληνες με Αλβανούς μαθητές, οι δεύτεροι έβγαλαν μαχαίρι τραυματίζοντας σοβαρά έναν Έλληνα. Την επομένη, μέλη της Χρυσής Αυγής πραγματοποίησαν πορεία ζητώντας να φύγουν οι ξένοι. Την ίδια στιγμή και λίγα μέτρα πιο πέρα μέλη οργανώσεων που αποκαλούνται αντιρατσιστικές έκαναν τη δική τους παράλληλη πορεία με συνθήματα υπέρ των μεταναστών.  Το θέμα αυτό έγινε πρωτοσέλιδο σε αρκετές εφημερίδες στην Αλβανία και στο περιεχόμενο του άρθρου μεταφέρονταν όλα τα συνθήματα των Χρυσαυγιτών και το «μίσος» των Ελλήνων κατά των Αλβανών. Κανένα αλβανικό δημοσίευμα δεν ανέφερε την αντίδραση των άλλων Ελλήνων στην παράλληλη πορεία. Αυτό το έμαθα από ελληνικό δημοσίευμα που δυσκολεύτηκα να βρω, σε κάποιο τοπικό μπλογκ της Ημαθίας.  Τα τελευταία 15 χρόνια έτυχε να γνωρίσω πολλούς Έλληνες διπλωμάτες στην Αλβανία. Η πρώτη μεγάλη τους απορία όταν πρωτοέφθασαν στην Αλβανία ήταν, γιατί τόσο μίσος (κυρίως στα μέσα ενημέρωσης) για την Ελλάδα και τους Έλληνες!;  Τον λόγο ή τους λόγους της αναγκαιότητας για ανθελληνισμό του αλβανικού εθνικισμού δεν μπορώ να τους ξέρω ακριβώς και χρειάζεται μάλλον η ανάλυση ειδικών, ιδιαίτερα από τον τομέα της ψυχολογίας.

Με τους αλβανούς ουσιαστικά δεν πολεμήσαμε ποτέ. Από τη δημιουργία του κράτους της Αλβανίας ο ελληνικός στρατός μπήκε στα όρια του τρεις φορές, και τις τρεις συμμετέχοντας σε κάποια βαλκανική η παγκόσμια συμμαχία  και ποτέ για να καταλάβει την Αλβανία. Και τις τρεις φορές – και εδώ είναι το εντυπωσιακό – ο ελληνικός στρατός δεν αποχώρησε από τη Βόρειο Ήπειρο διωκόμενος αλλά ειρηνικά σεβόμενος τις διεθνείς συμφωνίες, παρόλο που θα μπορούσε να δικαιολογήσει την παραμονή του για την ασφάλεια του ελληνικού στοιχείου. Μία δικαιολογία που παρουσιάζει   40 χρόνια η Τουρκία στην Κύπρο ενώ δεν έκανε το ίδιο καμία από τις τρεις φορές η Ελλάδα στη Βόρειο Ήπειρο – ίσως αυτό να ήταν το λάθος.

Η συρρίκνωση του Ελληνισμού

Στα πρώτα χρόνια ύπαρξης του αλβανικού κράτους (1912-24) επικρατούσε μία αναρχία με τις κυβερνήσεις να αλλάζουν κάθε λίγους μήνες. Την έννοια του κράτους την απέκτησε ουσιαστικά με την άνοδο στο θρόνο του βασιλιά Ζώγκου. Τότε είναι που το αλβανικό κράτος θα δείξει για πρώτη φορά  τις προθέσεις του προς τον Ελληνισμό της Βορείου Ηπείρου. Δέχεται στην Κοινωνία των Εθνών ότι στην Αλβανία υπάρχει Εθνική Ελληνική Μειονότητα αλλά δεν θέλει να ακούει για τον όρο Βόρειος Ήπειρος. Κλείνουν όλα τα ελληνικά σχολεία εκτός των αναγνωρισμένων χωριών ενώ το 1935, ο Ζώγκου αποφασίζει να μετατρέψει σε αλβανικά  και τα σχολεία των ελληνόφωνων περιοχών κάτι που προκάλεσε το γνωστό σχολικό κίνημα του 1935 που είχε ως αποτέλεσμα την καταδίκη της Αλβανίας στα Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.  Επιτρέψτε εδώ να ανοίξω άλλη μία παρενθεσούλα για να αναφέρω μία προσωπική μαρτυρία που έχω από τον παππού μου. Στο κίνημα του 35, του είχε ανατεθεί να μεταφέρει στους Αγίους Σαράντα τις υπογραφές των κατοίκων κάποιων χωριών του Βούρκου που ζητούσαν ελληνικά σχολεία.  Στους αστυφύλακες (ή στους τζανταρίδες όπως τους έλεγε) που είχαν στήσει μπλόκο  στην είσοδο των Αγίων Σαράντα, προφασίστηκε πως πάει στο παζάρι για να πουλήσει πάπιες, τους έκανε δώρο από μία πάπια ενώ σε άλλες έκρυβε τα έγγραφα με τις υπογραφές. Μου έλεγε λοιπόν ότι το κίνημα αυτό λειτουργούσε ως πυραμίδα στην οποία οι ανώτεροι του ή ο σύνδεσμος του ήταν ένας δάσκαλος από τη  Νίβιτσα και κάποιος άλλος από το Δέλβινο. Η Νίβιτσα, σήμερα είναι αλβανόφωνο χωριό και φυσικά δεν είναι στα αναγνωρισμένα ως μειονοτικά. Το είπα αυτό το παράδειγμα γιατί είναι και πολλοί «καθαροί» δικοί μας Έλληνες που τους επιβλήθηκε η αλβανική άποψη ότι Έλληνες είναι μόνο αυτοί που μιλούν ελληνικά.

Βλέποντας τις εξελίξεις με ένα ρεαλισμό, θα λέγαμε πως το έργο της επιβολής της αλβανικής συνείδησης σε όλο το βλαχόφωνο και σε περιοχές με δίγλωσσο ή και μόνο αλβανόφωνο  ορθόδοξο πληθυσμό δεν ήταν και πολύ δύσκολο, αν αναλογιστούμε ότι έχουμε να κάνουμε με έναν αγράμματο και κουρασμένο πληθυσμό από τους διαδοχικούς πολέμους.     

Έτσι το καθεστώς Ζώγκου κατάφερε να περιορίσει τον Ελληνισμό της Βορείου Ηπείρου στα 99 χωριά.

Στην πρώτη επίσημη απογράφη, μεταξύ του 1935-1939 ο Ζώγκου καταγράφει  37.000 Έλληνες σε σύνολο 800.000 κατοίκων που αναλογεί σε 4,6%

Το κομουνιστικό καθεστώς του Χότζα, όσο παράλογο και να ακούγεται αυτό για τα δεδομένα της Ελλάδος, ήταν και εθνικιστικό.  Στην προσπάθεια του να τους αφομοιώσει, καλλιέργησε και σέρβιρε μία νέα συνείδηση για τους Έλληνες, τη συνείδηση του μινοριτάρη (μειονοτικού). Επιτρέπεται να μιλάει ελληνικά αλλά αυτός που έχει εθνικές και θρησκευτικές απαιτήσεις είναι εξτρεμιστής. Ο σκοπός ήταν να μας κάνει αρχικά να πιστέψουμε πως είμαστε μία γλωσσική μειονότητα και οποιαδήποτε σχέση με τον ιστορικό και γεωγραφικό εθνικό κορμό είναι απαγορευμένη, περιμένοντας έτσι υπομονετικά την πλήρη αφομοίωση. Οι μεγαλύτεροι θα θυμάστε κάποιους κομουνιστές στα χωριά μας που θέλοντας να δείξουν την αφοσίωση τους στο κόμμα μιλούσαν αλβανικά.   

Ακόμα και σήμερα, στους Αλβανούς κυριαρχεί η άποψη ότι «στην περίοδο του κομουνισμού, οι Έλληνες ήταν τα χαϊδεμένα παιδιά που περνούσαν καλύτερα από τους Αλβανούς». Είναι αλήθεια ότι ο αριθμός των Ελλήνων που συμμετείχαν στα κρατικά και κομματικά όργωνα ήταν μεγάλος, ενδεχομένως το ποσοστό να ήταν αναλογικά μεγαλύτερο από αυτό των Αλβανών, αλλά αυτό δε σημαίνει πως ήταν εκεί για να υπηρετούν τον Ελληνισμό αλλά μόνο ένα καθεστώς που και ήταν και ανθελληνικό. Αν οι Αλβανοί διώκονταν γιατί αυτό απαιτούσε ο πόλεμος των τάξεων, οι Έλληνες διώκονταν και για τα εθνικά τους φρονήματα. Άλλωστε τα ποσοστά των φυλακισθέντων και εξορισθέντων  στους Έλληνες είναι τουλάχιστον διπλάσια από τα αντίστοιχα του συνολικού πληθυσμού.

Το 1989, δύο χρόνια πριν την πτώση του, το καθεστώς διενήργησε απογραφή στην οποία καταγράφονται 59.000 Έλληνες. Ενώ οι αλβανοί είχαν τετραπλασιαστεί από την απογραφή  του Ζώγκου παράδοξος οι Έλληνες είχαν αυξηθεί κατά πολύ λιγότερο παρόλο που ο ρυθμός αύξησης ήταν ίδιος.   

Τα χρόνια «ελευθερίας»

Η πτώση του κομουνισμού στην Αλβανία σε σχέση με τις άλλες ανατολικές χώρες ήταν φαινομενικά ομαλή.  Ήταν ομαλή όχι γιατί οι κομουνιστές θέλησαν  να δώσουν την ελευθερία αλλά επειδή προτίμησαν να αποφύγουν τη σύγκρουση και να ελέγξουν την εξουσία μετά την πτώση.

Θα έλεγα ότι το βορειοηπειρωτικό θέμα μέχρι τότε ήταν στατικό. Με την πτώση του καθεστώτος επανενεργοποιείται και προβάλλεται μπροστά μας η «ελευθερία» αλλά και πολλές προκλήσεις για το μέλλον της Βορείου Ηπείρου.

Ο πλουραλισμός επιτράπηκε στα τέλη του 1990 και η Ελληνική Μειονότητα είχε για πρώτη φορά τη δυνατότητα να εκφραστεί και να εκπροσωπηθεί ελεύθερα. Στις 11 Γενάρη του 1991 ιδρύεται στη Δερβιτσιάνη η Δημοκρατική Ένωση της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας «ΟΜΟΝΟΙΑ». Ταυτόχρονα  τα σύνορα άνοιξαν και ο κόσμος δεν περίμενε να λιώσουν τα χιόνια από τα βουνά και έφευγαν κατά κύματα. Το εθνικό συμφέρον βέβαια  ήταν να μείνουμε στον τόπο μας, εάν όμως μας το έλεγε κάποιος εκείνες τις μέρες θα τον θεωρούσαμε τουλάχιστον εχθρό της ελευθερίας μας.

Στις πρώτες πλουραλιστικές εκλογές του 1991, Η Ομόνοια έρχεται τρίτο κόμμα στην Αλβανία με 5 από τις συνολικά 300 έδρες, παρά την εκτεταμένη βία και νοθεία που υπήρχε στις δε πρώτες τοπικές εκλογές κερδίζει και τους τρεις νομούς όπου είναι επικεντρωμένη η Ελληνική Μειονότητα, τον Δήμο των Αγ. Σαράντα και όλες τις επαρχίες. Το 1992 η Ομόνοια οργανώνει μεγάλες κινητοποιήσεις για το εκπαιδευτικό. Με συντονισμένες διαδηλώσεις και αποχή ενός ολοκλήρου χρόνου από τα σχολεία η αλβανική κυβέρνηση αναγκάζεται να κάνει κάποιες παραχωρήσεις. Η διδασκαλεία των ελληνικών επεκτείνεται από τα 4 χρόνια σε 8 ενώ ανοίγουν ελληνικά σχολεία και στις πόλεις των Αγίων Σαράντα, Δελβίνου και Αργυροκάστρου.

Τα αποτελέσματα των εκλογών αλλά και οι κινητοποιήσεις της τότε «Ομόνοιας»  φαίνεται πως εξόργισε και ενεργοποίησε πολλές δυνάμεις του κράτους και του παρακράτους και αρχίζει η μετωπική επίθετη κατά του Ελληνισμού και των εκπροσώπων του.

Όλες οι αλβανικές κυβερνήσει της μεταπολίτευσης, δεν άλλαξαν την αντιμετώπιση τους προς την Ελληνική μειονότητα, αυτό που άλλαξε πολύ είναι οι πρακτικές που χρησιμοποιούν. Τα πρώτα χρόνια πολεμούσαν ανοιχτά και με κάθε μέσω. Ξήλωσαν όλους τους Έλληνες από τις δημόσιες υπηρεσίες, εκβίαζαν τους Έλληνες που άνοιγαν κάποια επιχείρηση, έδιωξαν τον δραστήριο αρχιμανδρίτη Χρυσόστομο Μαϊδώνη  από το Αργυρόκαστρο για να φτάσουμε στο  αποκορύφωμα των διώξεων που ήταν η φυλάκιση των στελεχών της Ομόνοιας. Αρχικά συνελήφθηκαν πάνω από 100  άτομα.  Τελικά έμειναν στη φυλακή έξη. Ο Θεόδωρος Μπεζιάνης, ο Βαγγέλης Παπαχρήστος, η Ερμιόνη Ανδρέου και ο Παναγιώτης Μάρτος που ήσαν πρόεδροι των τεσσάρων παραρτημάτων της Ομόνοιας, Αργυροκάστρου, Αγίων Σαράντα, Κορυτσάς και Δελβίνου αντίστοιχα και δύο άλλα σημαντικά στελέχη της Ομόνοιας από τη Δερβιτσιάνη ο Κώστας Κυριακού και ο Ηρακλής Σύρμος - δύο άνθρωποι που είχαν γευτεί για πολλά χρόνια και τις φυλακές της δικτατορίας.

Αντιμετωπίζουν την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας (τότε τιμωρείτο σε θάνατο)

Η αλβανική πολιτική που δεν ήξερε ούτε να κρατάει κάποια προσχήματα, επιτέθηκε ωμά  σε όσους έκαναν εθνικό έργο. Δεν συνέλαβε τους θεωρητικούς οι τους «μετριοπαθείς» με τη μινοριτάρικη συνείδηση αλλά τους ανθρώπους που είχαν σχέση με το Σεβαστιανό, αυτούς που αγωνίζονταν για δικαιώματα και πρέσβευαν  εθνικά ιδεώδη.

Από το 1995 μέχρι το 1997 συνεχίσει η ίδια τακτική της τρομοκρατίας και των απολύσεων των λίγων εναπομεινάντων στη δημόσια διοίκηση Βορειοηπειρωτών, αναγκάζοντας τους να μεταναστεύσουν στην Ελλάδα. Παράλληλα όμως έχουμε και την μετακίνηση χιλιάδων αλλογενών από τη μέση και βόρεια Αλβανία στην πόλη και στα παράλια των Αγίων Σαράντα με αποτέλεσμα την αλλοίωση του πληθυσμού.

Το 1997 είναι κομβικό σημείο για την Αλβανία αλλά και τον Ελληνισμό της Βορείου Ηπείρου. Πάρα πολλοί άνθρωποι έχασαν όλες τις οικονομίες τους, με αποτέλεσμα να έχουμε έναν ξεσηκωμό άνευ προηγουμένου και την πλήρη διάλυση του κράτους. Όλος ο οπλισμός του στρατού και της αστυνομίας κατέληξε στα χέρια διαφόρων ατόμων και ομάδων. Πολλοί δεν το θεωρούν τυχαίο όλο αυτό, αλλά μια καλοστημένη επιχείρηση ώστε ο μεγάλος οπλισμός της Αλβανίας που κληρονόμησε από το κομουνιστικό καθεστώς να μεταφερθεί στο Κόσσοβο για να οπλιστεί ο στρατός του UCK. Σε αυτές τις συνθήκες έχουμε το δεύτερο κύμα μαζικής φυγής προς την Ελλάδα.

Μετά το 1997, στην κυβέρνηση έρχονται οι σοσιαλιστές και μπαίνουμε σε μια νέα περίοδο ως προς την τακτική που οι κυβερνήσεις μας αντιμετωπίζουν. Οι σοσιαλιστές (με τη συνδρομή και κάποιων Ελλήνων διπλωματών στην Αλβανία) οργάνωσαν τοπικές οργανώσεις στα χωριά μας. Οι σοσιαλιστές με πρώτη μαγιά κάποιους κομουνιστές του συστήματος, εκμεταλλευόμενοι τη γενική αγανάκτηση κατά του Μπερίσα, χωρίς να λείπουν και οι ευθύνες από την Ομόνοια, κατάφεραν να διχάσουν πολιτικά την μειονότητα αποσπώντας μέχρι και 40% των ψήφων.

Το Σοσιαλιστικό Κόμμα δίνοντας προνόμια στους εκλεκτούς του, δικαιολογούσε φαινομενικά την έξωθεν καλή μαρτυρία, στην πραγματικότητα όμως δεν έκαναν καμία παραχώρηση που να αφορούσε το σύνολο της μειονότητας. Αρνιόταν, πεισματικά να επιτρέψει το άνοιγμα ελληνικού σχολείου στη Χειμάρρα γιατί δεν την θεωρούν μειονοτική περιοχή.  Η Χειμάρρα που είναι στην ουσία η μοναδική πόλη που υπερτερεί το ελληνικό στοιχείο και με πολύ καλή προοπτική ανάπτυξης, οι σοσιαλιστές άσκησαν απίστευτη βία για να αποτρέψουν την εκλογή του Βασίλη Μπολάνου που κατέβαινε με τον συνδυασμό της Ομόνοιας.

Μια φράση που είχε πει ο πρώην πρωθυπουργός Φατός Νάνο αποτυπώνει την τακτική που ακολουθεί η Αλβανία ως προς την μειονότητα σήμερα. Σε μια συζήτηση για τα σχολεία της μειονότητας και επειδή κάποια δεν είχαν τον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό για να μείνουν ανοιχτά, τους είπε: «Δεν χρειάζεται να τα κλείσουμε εμείς, θα κλείσουν μόνα τους».

Κάποιοι πιστεύουν ότι η εγκατάλειψη της ιδέας του Ισλαμικού Τόξου που υπήρχε τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης και ο Ευρωπαϊκός προσανατολισμός από το σύνολο του πολιτικού κόσμου της Αλβανίας, την έκαναν να αλλάξει στάση σε πολλά θέματα όπως και απέναντι στη Ελληνική Μειονότητα.   Στην Αλβανία υπάρχουν άνθρωποι που την Ελληνική Μειονότητα, δεδομένου ότι είμαστε οι πιο νομοταγείς πολίτες στον άγριο κόσμο της Αλβανίας, συν τις άλλες σχέσεις εξάρτησης από την Ελλάδα,  δεν την θεωρούν πρόβλημα αλλά παράγοντα σταθερότητας και ανάπτυξης. Υπάρχουν όμως και οι ανθέλληνες που δυστυχώς είναι οι πιο πολλοί, που δεν θα έχαναν την ευκαιρία να επιτεθούν σε οτιδήποτε ελληνικό. Στον αγώνα μας για την κατοχύρωση των περιουσιών, όλες οι κρατικές υπηρεσίας, δικαστήρια, υπηρεσία επιστροφής περιουσιών, υποθηκοφυλάκεια κλπ γίνονται πρόθυμοι υπηρέτες των καταπατητών όταν πρόκειται για περιουσίες που ανήκουν σε ελληνικές περιοχές.

Δυστυχώς, όλα αυτά τα χρόνια η στάση της Ελληνικής Κυβέρνησης ήταν παθητική. Και όχι μόνο, τα τελευταία χρόνια πέφτουν και στις παγίδες των δευτερευόντων θεμάτων που τους θέτουν οι Αλβανοί. Το 2008, η Ομόνοια σε συνεργασία με τη Νεολαία Βορειοηπειρωτών, την Ένωση Χειμαρριωτών και άλλες βορειοηπειρωτικές οργανώσεις είχαμε συντάξει ένα υπόμνημα προς όλους του βουλευτές του Ελληνικού Κοινοβουλίου, πριν γίνει η κύρωση της συμφωνίας σταθεροποίησης και σύνδεσης μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και  της Αλβανίας. Δυστυχώς κανείς δεν  την έλαβε υπόψη του, εκτός των βουλευτών του ΛΑΟΣ. Ο μοναδικός όρος που έθεσε η Ελληνική Κυβέρνηση για την κύρωση της συμφωνίας, ήταν η υπογραφή της συμφωνίας για την κατασκευή νεκροταφείων για τους πεσόντες από τον πόλεμο του 40’. Είναι δυνατόν, μια υπογραφή ζωτικής σημασίας για την Αλβανία,  να εξισώνεται με κάτι πολύ αυτονόητο που η Αλβανία θα έπρεπε να κάνει από καιρό. Έγινε η οριοθέτηση των υδάτων, με διμερή συμφωνία βάση του διεθνούς δικαίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Αλβανίας ακύρωσε τη συμφωνία, κάνοντας το χατίρι των τούρκων, γιατί αυτός είναι ο πραγματικός λόγος της ακύρωσης, αφού αυτό θα δημιουργούσε προηγούμενο στο πρόβλημα που έχει η Ελλάδα με την Τουρκία για την οριοθέτηση των υδάτων.

Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδος αποφάσισε να αντιμετωπίσει φιλικά την Αλβανία και την βοηθάει σε κάθε βήμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Δεν είναι εξ’ ορισμού κακό αυτό, αρκεί η  Ελλάδα να έχει  στόχους, να μην θίγονται τα ελληνικά συμφέροντα και προ πάντων να μην το κάνει εις βάρος και αγνοώντας το Βορειοηπειρωτικό.

Δεν ξέρω πόσο ελεύθερα ήταν για τον καθένα σας τα «χρόνια της ελευθερίας μας» όπου ο τίτλος της ομιλίας μου έχει σε εισαγωγικά. Ασφαλώς και η πτώση του κομουνιστικού καθεστώτος έδωσε μία προσωπική ελευθερία σε όλους τους βορειοηπειρώτες. Αν το δεις φιλοσοφικά η ελευθερία είναι σχετική έννοια. Στη ζωή μου δε γνώρισα πιο ελεύθερο άνθρωπο από κάποιον που έζησε 27 χρόνια στα μπουντρούμια του Σπατς και του Μπουρέλ, είναι ο Γιώργος Παππάς από την Τρέμουλη. Όλοι εμείς αποκτήσαμε μία σχετική ελευθερία, η ιδιαίτερη πατρίδα μας όμως παραμένει όμηρος ενός φολκλορικού εθνικισμού από την αλβανική πλευρά και μιας αδιαφορίας από την ελληνική. Αυτά νομίζω της είναι υποφερτά, αυτό όμως που δεν αντέχει είναι η βορειοηπειρωτική αδιαφορία.  Απευθυνόμενος στους βορειοηπειρώτες και παραφράζοντας αυτό που είχε πει ο Kennedy θα έλεγα πως αναρωτηθήκαμε πολλές φορές τι έκαναν ή τι δεν έκαναν οι άλλοι για μας. φαίνεται όμως πως δεν αναρωτηθήκαμε τι μπορούμε να κάνουμε εμείς.     

Απευθυνόμενος στους αδελφούς Ελλαδίτες θα έλεγα πως το βορειοηπειρωτικό, το ερωτεύτηκαν πολλοί, το αγάπησαν όμως ελάχιστοι. Για την αναποτελεσματικότητα στις υποθέσεις μας, οι πιο πολύ καταφεύγετε στην εύκολη λύση κατηγορώντας τους Βορειοηπειρώτες ότι δεν είναι όσο πρέπει  πατριώτες, είναι διχασμένοι και πολλά άλλα. Το βορειοηπειρωτικό είναι εθνικό θέμα και αφορά όλο το έθνος,  όπως και θέμα μας δεν είναι μόνο το Βορειοηπειρωτικό αλλά και το Κυπριακό, το Μακεδονικό και κάθε τι που απασχολεί το έθνος.

Τέλος όπως λέει σε ένα βιβλίο του ο Κώστας ο Χατζηαντωνίου «Η ιστορία δεν αποτελεί απλή καταγραφή γεγονότων  που αφορούν  το παρελθόν. Η ιστορία είναι ενέργεια μνήμης που αφορά κυρίως το παρόν και το μέλλον. Ευχαριστούμε λοιπόν τη ΝΕΒ που φώτισε σήμερα ένα κομμάτι της ιστορίας δίνοντας με αυτό τον τρόπο ενέργεια που μας είναι απαραίτητη για το παρόν και το μέλλον.